Το Τμήμα Ιστορικού Αρχείου του Λυκείου των Ελληνίδων

Με σκοπό τη συγγραφή της ιστορίας του Λυκείου, ύστερα από πρωτοβουλία της προέδρου Χρυσούλας Καλλία, ιδρύθηκε το 1968 τμήμα Ιστορίας του Λυκείου με έφορο την Ελένη Πασαλιάδου, προκειμένου να καταγραφεί αρχικά μέσα από τα βιβλία των πρακτικών των Γενικών Συνελεύσεων και των Διοικητικών Συμβουλίων η δράση του Λυκείου μέχρι το 1940. Μετά από μερικά χρόνια το τμήμα Ιστορίας του Λυκείου ατόνησε. Το 1987 ανατέθηκε από το Λύκειο στην Ελένη Πρωτοπαπά η μελέτη της ιστορίας του Λυκείου και το 1991 εκδόθηκε το βιβλίο Το Λύκειον των Ελληνίδων 1911-1991. Το 1988 το Λύκειο, με πρόταση της τότε προέδρου Τότας Βαληνάκη, προχώρησε στην ίδρυση του τμήματος Ιστορικού Αρχείου του Λυκείου με έφορο την Ελένη Πρωτοπαπά.

Στην αρχή την αρχειονομική ευθύνη ανέλαβε εθελοντικά η Φωτεινή Τασιού και από το 1994 με το πιλοτικό πρόγραμμα «Το Λύκειο αναζητά σημάδια της ιστορίας του», στο πλαίσιο του 3ου Δικτύου καινοτόμων προγραμμάτων, την εποπτεία του Αρχείου ανέλαβε ο Νίκος Ανδριώτης. Ύστερα από εισαγωγική επιμόρφωση, εργάστηκαν εθελοντικά 12 κυρίες-μέλη του τμήματος Ιστορικού Αρχείου, οι οποίες συνέχισαν συστηματικά την ταξινόμηση, στοιχειώδη συντήρηση εγγράφων και βιβλίων, καταλογογράφηση, αρίθμηση και εισαγωγή σε φακέλους κατά έτη της κυριότερης αρχειακής σειράς του Αρχείου, του Πρωτοκόλλου του Λυκείου. Από τον Οκτώβριο του 2000 επιστημονική συνεργάτης του Αρχείου είναι και η Άννα Μιχοπούλου. Παράλληλα συνεχιζόταν ο εντοπισμός και αναδίφηση νέου υλικού. Το γεγονός ότι το Λύκειο στεγάστηκε σταθερά από το 1934 έως σήμερα στο ίδιο κτίριο, ήταν καλή προϋπόθεση γι’ αυτό. Συγκεντρώθηκαν, επίσης, ταξινομήθηκαν και φυλάχθηκαν έντυπα που εξέδιδε κατά καιρούς το Λύκειο.

Σημαντικό υλικό του Αρχείου αποτελούν, εκτός από την Αλληλογραφία, η οποία σώζεται ολόκληρη από τη δεκαετία του 1930 και εξής, τα Βιβλία πρακτικών του Διοικητικού Συμβουλίου και των Γενικών Συνελεύσεων του Λυκείου (από το 1914), τα Αποκόμματα του τύπου, αθηναϊκού και επαρχιακού, σχετικά με το Λύκειο (από το 1926), βιβλία-ευρετήρια των μελών του Λυκείου (από τη δεκαετία του 1930), οι Επιστολές στρατιωτών από το μέτωπο της Αλβανίας προς μέλη του Λυκείου (Δεκέμβριος 1940-Μάρτιος 1941), υλικό της Ενώσεως Ελληνίδων και της Οικοκυρικής και Επαγγελματικής Σχολής (προσαρτήθηκε στο Λύκειο το 1923), καθώς και εκδόσεις του Λυκείου, (λογοδοσίες, δελτία, καταστατικά, ενημερωτικά φυλλάδια, το περιοδικό HELLENIA), αλλά και μεγάλος όγκος εφήμερου υλικού, όπως προγράμματα εκδηλώσεων, προσκλήσεις, εισιτήρια, αποδείξεις συνδρομών κ.ά.

Το υλικό που βρίσκεται στο Αρχείο του Λυκείου των Ελληνίδων διακρίνεται σε ταξινομημένο και αταξινόμητο, ενώ μπορεί να χαρακτηριστεί ανενεργό ή ημιενεργό, καθώς η Γραμματεία του Λυκείου μπορεί να ζητήσει ορισμένα στοιχεία από το αταξινόμητο ακόμη υλικό, κυρίως της Εισερχόμενης-Εξερχόμενης Αλληλογραφίας (τελευταία δεκαετία 20ού και πρώτη δεκαετία 21ου αι.).

Εκτός από την αρχειακή εργασία, τα μέλη του τμήματος Ιστορικού Αρχείου και οι δύο επιστημονικοί συνεργάτες είχαν περιστασιακά ερευνητικές ενασχολήσεις που βασίζονταν κατά κύριο λόγο στο υλικό του Αρχείου. Κορύφωση της ενασχόλησης του Τμήματος με την ιστορία του Λυκείου αποτέλεσε η έκδοση του τόμου Το Λύκειον των Ελληνίδων 100 χρόνια που εκδόθηκε στα τέλη του 2010 από το ΠΙΟΠ για τη συμπλήρωση ενός αιώνα δράσης του Λυκείου των Ελληνίδων.

Μία διαφορετική αλλά σημαντική δράση του τμήματος του Ιστορικού Αρχείου του Λυκείου είναι και τα μαθήματα νέων ελληνικών για γυναίκες πρόσφυγες και μετανάστριες, αλλοδαπές και ομογενείς. Το 1998 τα μέλη του τμήματος αποφάσισαν να δημιουργήσουν τμήματα διδασκαλίας της ελληνικής γλώσσας συνεχίζοντας με αυτό τον τρόπο τη δράση της Καλλιρρόης Παρρέν και την παράδοση του Λυκείου με τα Κυριακά σχολεία και τις Σχολές αναλφάβητων μητέρων. Τα 18 αυτά χρόνια εθελόντριες καθηγήτριες δίδαξαν εκατοντάδες μαθήτριες, οι οποίες είχαν χωριστεί σε τμήματα ανάλογα με το επίπεδο ελληνομάθειάς τους (αρχάριο, μέσο και προχωρημένο). Τον Ιούνιο κάθε σχολικού έτους σε όσες μαθήτριες έχουν πραγματοποιήσει ικανό αριθμό παρουσιών χορηγείται βεβαίωση παρακολούθησης σε ειδική τελετή που οργανώνεται στο κεντρικό κτίριο του Λυκείου. Σε όσες μαθήτριες από το προχωρημένο επίπεδο επιθυμούν να λάβουν μέρος στις ειδικές εξετάσεις γλωσσικής επάρκειας που διοργανώνει κάθε χρόνο το Διδασκαλείο Νέας Ελληνικής Γλώσσας του Πανεπιστημίου Αθηνών προσφέρεται ειδική προετοιμασία. Μέχρι σήμερα έχουν αποκτήσει την επίσημη βεβαίωση ελληνομάθειας δεκάδες μαθήτριες μας, σημειώνοντας μάλιστα πολύ καλές επιδόσεις.

Gallery