πουκάμισο
2319/3
Λεπτομέρεια κεντήματος: κεντρική ζώνη, μεγάλος "μαστραπάς"
Ταυτότητα Αντικειμένου
Αριθμός Ταυτότητας Αντικειμένου (ΑΤΑ)
2319/3
Όνομα αντικειμένου
πουκάμισο
Άλλο / Τοπικό όνομα
φούντι, φούντι με τα δεκαοκτώ γουργουλιά
Τυπολογία
χωρικό
Χρόνος κατασκευής
πρώτο μισό 20ού αι.
Μέρος συνόλου
Όχι
Φυσική Περιγραφή
Περιγραφή
Αμάνικο πουκάμισο από βαμβακερό πανί του αργαλειού στο φυσικό του χρώμα. Η μονόφυλλη "μάνα" έχει πλάτος 53εκ. Πρόσθετο φάρδος δίνουν οι λόξες, δύο δεξιά και τρεις αριστερά που φθάνουν ως τις μασχάλες, εκτός από τις δύο μικρότερες της πίσω πλευράς. Η στρογγυλή λαιμόκοψη είναι ρελιασμένη με το ίδιο ύφασμα και το βαθύ, κατακόρυφο άνοιγμα κλείνει με κουμπί και πλεκτή θηλιά. Ο ποδόγυρος είναι κεντημένος σε ύψος 32,5εκ. με πολύχρωμα μετάξια. Το μαύρο και το βαθυκύανο, αλλά και το γκρενά που σχεδιάζει και πολλά περιγράμματα, δημιουργούν το σκούρο φόντο. Τους ανοιχτούς τόνους δίνουν το κίτρινο και το βερυκοκί, το ροδί και το γαλάζιο, που όμως επισκιάζονται από ένα πράσινο λαδί και από το βιολετί σε δύο τόνους. Το κέντημα διατάσσεται σε
τρεις οριζόντιες ταινίες, με τις δύο στενές να πλαισιώνουν τη μεγάλη, κεντρική, και απολήγει σε γλώσσες (κεφαλάκια ή δοντάκια) που καθεμιά τους περικλείει σχηματοποιημένη ανθρώπινη μορφή, τα κρούσκεζε, ανάμεσα σε διπλά, συμμετρικά τετραγωνάκια (τέσσερα άκρα). Οι δύο "μπορντούρες" της κεντρικής ζώνης έχουν ανάλογο γραμμικό και γεωμετρικό διάκοσμο. Χωρίζονται σε ορθογώνια διάχωρα που περιέχουν μικρότερα διαμελισμένα σχήματα, των οποίων τα δύο διαγώνια τοποθετημένα μέλη ενώνονται και τονίζονται με κοινό περίγραμμα. Η κεντρική ζώνη του κεντήματος (πλάτους 22εκ.) παρατάσσει στη σειρά κατακόρυφο "μαστραπά" ή "βελανίδι" με πολλές γυναικείες φιγούρες: δύο στο εσωτερικό του, μία μεγαλύτερη στην κορυφή του και δύο μικρούτσικες, αντεστραμμένες στα πλαϊνά του. Ενδιαφέρον εμφανίζει σχήμα εγγεγραμμένο σε τρίγωνο που συνδέεται με τις γυναικείες φιγούρες του "μαστραπά" όπως και με μιαν άλλη, αντεστραμμένη φιγούρα που αιωρείται ανάμεσα στα κεντρικά μοτίβα. Μοιάζει με φιγούρα με έξι ανοιχτά άκρα και τονισμένη χρωματικά στην κοιλιά. Το χώρο ανάμεσα στους "μαστραπάδες" γεμίζουν μικρά γεωμετρικά σχήματα διατεταγμένα με συμμετρική διάθεση. Διακρίνεται όμως και κεντρικός άξονας που ξεκινά με μικρό "μαστραπά" που περικλείει δέντρο (ή δέντρα), συνεχίζει με την αντεστραμμένη γυναικεία μορφή που συνοδεύεται από το παράξενο τριγωνικό σχήμα, και προεκτείνεται σε σχηματοποιημένη γυναίκα με τέσσερα τετραγωνισμένα άκρα. Στο τελείωμα του ποδόγυρου, γκρενά γαϊτάνι. Το πουκάμισο παίρνει τ' όνομά του από τον πλούσια κεντημένο ποδόγυρό του, το φούντι. Τα κεντήματα ήταν "γραφτά", το σχέδιο δηλαδή αποτυπωνόταν πρώτα με μελάνι. Γουργουλιά λέγονται τα πολύχρωμα μετάξια που γέμιζαν τα σχέδια και το κόκκινο/γκρενά του περιγράμματος κρεμέζι. Οι γυναίκες φορούσαν την καλή τους φορεσιά ώσπου να κάνουν ένα με δύο παιδιά ή ως τα 35.
Διάκοσμος & Μοτίβα
Διάκοσμος
σχηματοποιημένος διάκοσμος
Μοτίβα / Θέματα διακόσμου
"μαστραπάς", "βελανίδι", γυναίκα
Ύψος
1.400
Πλάτος
1.190
Κατασκευή
Κατασκευαστής / Δημιουργός
οι ίδιες οι γυναίκες, μαΐστρες
Χρόνος κατασκευής
πρώτο μισό 20ού αι.
Τόπος κατασκευής (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)
Ελλάδα |
Στερεά Ελλάδα |
Αττικής
Βόρεια Αττική (Κηφισιά, Μαρούσι;)
Υλικά
βαμβάκι
μεταξοκλωστή
Τεχνικές
κέντημα μετρητό,
σταυροβελονιά μονή
κέντημα,
ρίζα
υφαντό
Χρήση
Πληθυσμιακή / Πολιτισμική / Εθνοτική ομάδα
Αρβανίτες
Χρήστης
γυναίκα
Κοινωνική ηλικία
νύφη (;)
Περίσταση χρήσης
νυφικό (;)
Χρόνος χρήσης
πρώτο μισό 20ού αι.
Πληθυσμιακή / Πολιτισμική / Εθνοτική ομάδα
Αρβανίτες
Χρήστης
γυναίκα
Κοινωνική ηλικία
παντρεμένη
Περίσταση χρήσης
γιορτινό (;)
Χρόνος χρήσης
πρώτο μισό 20ού αι.
Τόπος χρήσης (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)
Ελλάδα |
Στερεά Ελλάδα |
Αττικής
Βόρεια Αττική (Μενίδι;)
Απόκτηση
Τρόπος απόκτησης
Αγορά
Πιθανή χρονολογία πρόσκτησης
17/8/1957
Τεκμηρίωση
Βιβλιογραφικές πηγές έρευνας
Άδεια χρήσης εικόνων
Χρησιμοποιήστε το αρχείο ή την εικόνα προεπισκόπησης σύμφωνα με την άδεια χρήσης:
CC BY-NC-ND 4.0
Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα
