Εκτύπωση

foustani (dress) 5875/19

Object Identity Number5875/19
Classification- Costume
- Garment
- foustani (dress)
- ένδυμα
- ενδυμασία
- φουστάνι
Typologypeasant
Name/Characterizationfoustani (dress)
Local or Other Namef'stani peristerenio or gkagkoto
Part of Outfitno
Outfit Id
Authenticityauthentic

Δείτε όλες τις εικόνες »

Dimensions

HeightWidthLengthWeight
1.08 0.42--

Preservation: no

Description

Φ’στάνι περιστερένιο ή γκογκωτό ή γκαγκωτό, γυναικείο, αμάνικο, βαμβακερό, τύπου τζιν, φουστάνι μπλε χρώματος. Υφαίνεται από τις ίδιες τις γυναίκες στον αργαλειό, βάφεται από το μπογιατζή με λουλάκι και επεξεργάζεται με νισεστέ και γυαλί (γυάλωμα). Αποτελείται από ένα φύλλο υφάσματος μπρος – πίσω, τη μάνα, χωρίς ραφή στους ώμους, και από δύο τριγωνικά σε κάθε πλάι, τα λαγκιόλια. Τα τελευταία ενώνονται με τη μάνα με βελονιά γαζί και μεταξύ τους με πατητή βελονιά. Ύστερα γίνονται τα ανοίγματα, τετράγωνο του λαιμού και βαθιά, λοξά των χεριών, καβαδούρες, που τελικά αφήνουν δύο στενές κατακόρυφες λωρίδες υφάσματος ως τιράντες. Στο ύψος του στήθους ανοίγονται δύο κατακόρυφες οπές, οι κορφουλήθρες ή βυζουλήθρες και κάτω από αυτές υπάρχει οριζόντια πιέτα, η πόστα. Ακολούθως, συνήθως γίνεται το μπουχάσωμα, ρέλιασμα, των τελειωμάτων με κόκκινο, βαμβακερό, αγοραστό πανί (το φ’στάνι αυτό δεν είναι μπουχασωμένο) και ύστερα το κέντημα με κύριο χαρακτηριστικό το ελαφρά κλωσμένο βαμβάκι και ένα ειδικό είδος βελονιάς, την απολυτή. Τέλος, τοποθετούνται τα πανάδια ή μασκαλίδια, πρόσθετα κομμάτια υφάσματος, συνήθως από τσίτια (και αυτά απουσιάζουν). Από άποψη διακόσμησης, το φ’στάνι πρέπει να ανήκε στην κατηγορία των φουστανιών με τρανό κέντο καθώς ο ποδόγυρος είναι κεντημένος με λευκό βαμβάκι όπως οι τσούκνες. Οι κορφουλήθρες και το άνοιγμα του λαιμού είναι γαρνιρισμένα με κόκκινη, μάλλινη κλωστή. Επιπλέον, στον αυχένα και τις τιράντες, εσωτερικά από το ρέλιασμα, υπάρχει γαρνίρισμα με επίρραπτο, λευκό σειρήτι. Η διακόσμηση του κόρφου των φ’στανιών είναι συνήθως εξαιρετικά πλούσια. Εδώ, περιορίζεται σε μια οριζόντια, κεντητή με ροζ μάλλινα νήματα, ευθεία γραμμή και δύο συγκλίνουσες που σχηματίζουν τρίγωνο στο κέντρο του στήθους (το γεγονός της ελλιπούς διακόσμησης σε συνδυασμό με τον εντοπισμένο, έντονο αποχρωματισμό του υφάσματος προκαλεί εντύπωση και ερωτηματικά). Η διακόσμηση της πλάτης είναι εξίσου απλή. Τέσσερα σχηματοποιημένα φυτικά μοτίβα, εγεγγραμμένα σε σχεδόν τρίγωνα πλαίσια, ορίζουν παραλληλόγραμμο, του οποίου το κέντρο κοσμούν τρία λιτά, μικρά σχηματοποιημένα μοτίβα. Στον ποδόγυρο από κάτω προς τα πάνω συνατούμε ζώνη με περδίκες ή πατούδες που έχουν στο κάτω μέρος το νεράκι (μαιανδροειδή γραμμή) και από πάνω το βεργάκο (είδος γαζιού). Ακολουθούν δευτερεύοντα διακοσμητικά θέματα: οχτώ μήλα, ρόδακες με σταυρό στο κέντρο και σπείρες, καμωμένοι με μουλινέδες. Εκατέρωθεν των μήλων, κεντημένες με ροζ και τσαγαλί μάλλινα νήματα με βελονιά γαζί, εγκυμονούσες περιστέρες. Στο φύλλο της μάνας, μεταξύ των περιστέρων από ένα σχηματοποιημένο δεντράκι, καμωμένο με λευκές βαμβακερές, ροζ, τσαγαλί και μπεζ μάλινες κλωστές, με πλακέ βελονιά, και χρυσόνημα για το περίγραμμα. Πάνω από κάθε μήλο, εγκυμονούσες περιστέρες, απ’ όπου παίρνει και το όνομά του το φ’στάνι, καμωμένες με λευκό, ελαφρά κλωσμένο βαμβάκι. Στις τιράντες έκαναν οριζόντιες ψαλιδιές γιατί το άνοιγμα αλλιώς ήταν πολύ μικρό για να φορεθεί το ένδυμα. Στις καβαδούρες υπάρχουν κατακόρυφα πρόχειρα πιασίματα για να μειωθεί το φάρδος του φουστανιού (μεταγενέστερη επέμβαση).

Comments

Γενικώς αποχρωματισμός, μεγαλύτερος κατά τόπους. Εντύπωση προκαλεί η έλλειψη διακόσμησης στον κόρφο και την πλάτη, σε αντίθεση με τον πλούσιο διάκοσμο του ποδόγυρου.

Material

cotton threadObject decoration
cottonObject
gold threadObject decoration
braidObject decoration
wool threadObject decoration
moulinedes (cotton threads)Object decoration

Technique

appliqueObject decoration
counted threadworkstrictObject decoration
dyebluing Object
embroiderydaring or bouble runningObject
embroideryflat stitchObject decoration
embroiderystitchObject
glazedObject decoration
handwoven fabricObject

Decoration Category & Subject

Decoration CategoryDecoration Topic
geometric decoration apple
zoomorphic decorationpregnant pigeons
religious motifscrosses
stylized decorationgrouses with water and vergako
stylized vegetal decoration

Construction

Constructor: women themselves, boyiadji

Construction Time: 20th century

Construction Location

CountryGeographic AreaPerfectureRegion
GreeceThraceEvrosKaroti

Usage Location

CountryGeographic AreaPerfectureRegion
GreeceThraceEvrosKaroti

Usage

UserUser AgeSocial AgeNational GroupUsage PeriodUsage TimeUsage OcassionUsage PurposePossible Time Usage
womanyoung womanΜάρηδες (;)20th centuryProbably it is worn by newlyweds because it has embroidered figures of pregnant women [peristeres]

Acquisition

Acquisition Way

Bibliography

Melidou-Kefala, Ν., 2000, "Οι παραδοσιακές ενδυμασίες των Μάρηδων (1910-1970)", Endymatologika, vol. 1: 108-145, Nauplion, Peloponnesian Folklore Foundation.
Melidou-Kefala., 2002, "Παραδοσιακές ενδυμασίες της Θράκης", in the Calendar of the Lyceum Club of Greek Women, Athens.
Papantoniou, Ι. 1978, "Συμβολή στη μελέτη της γυναικείας ελληνικής παραδοσιακής φορεσιάς", Ethnografika, vol. 1: 5-93, Nauplion, Peloponnesian Folklore Foundation.
Papantoniou, Ι. 1996, Ελληνικές τοπικές ενδυμασίες, Nauplion, Peloponnesian Folklore Foundation.
Παπαντωνίου, Ι. 1978, “Συμβολή στη μελέτη της γυναικείας ελληνικής παραδοσιακής φορεσιάς”, Εθνογραφικά 1: 5-92, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
Παπαντωνίου, Ι. 1996, Ελληνικές Τοπικές Ενδυμασίες, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.

Publications

There are no Publications related to this item yet

Expositions

There are no Expositions related to this item yet

Record Information

Researcher-
Research Time-
Research Type-
Information Person-
RecorderΜαντζουράνη Άννα
Record Time-