Εκτύπωση

sleeved bodice 891/1,β

Object Identity Number891/1,β
Classification- Costume
- Garment
- sleeved bodice
Typologypeasant
Name/Characterizationsleeved bodice
Local or Other Nameτζάκος
Part of Outfityes
Outfit Id891
Authenticityauthentic

Δείτε όλες τις εικόνες »

Dimensions

HeightWidthLengthWeight
0.38 0.43--

Preservation: no

Description

Κοντός, εφαρμοστός μπούστος, τζάκος, με βαθύ και πλατύ κατακόρυφο άνοιγμα που στρογγυλεύει στο τελείωμα και κλείνει μόλις δυο δάχτυλα πριν την άκρη του μπούστου με δυο κουμπιά, όπως μαρτυρούν οι δυο θηλιές που σώζονται. Ο τζάκος φοριόταν πάνω από το αμάνικο πουκάμισο. Είναι φτιαγμένος από βαμβακερό πανί του αργαλειού στο φυσικό του χρώμα. Στην ένωση του μονόφυλλου κορμού με τα μανίκια, κάτω από τις μασχάλες, έχει τοποθετηθεί κομμάτι πανιού σε σχήμα ρόμβου, για άνεση στην κίνηση. Έχει δυο ζευγάρια δίφυλλων μανικιών ενωμένα μεταξύ τους, τα πανωμάνικα και τα κατωμάνικα. Το πανωμάνικο, που φθάνει ως τον αγκώνα, είναι πυκνά χρυσοκεντημένο σ’ όλο του το φάρδος με εξαίρεση μια μικρή λωρίδα πανιού γύρω από την ένωση. Μεγάλος, ψηλός, “μαστραπάς” καταλαμβάνει το κέντρο του σχεδόν τετράγωνου κεντήματος, απ’ τον οποίο φυτρώνουν τέσσερα ορθογωνισμένα γαρύφαλλα, τοποθετημένα στις γωνίες της σύνθεσης. Ανάμεσά τους, όπως και συμμετρικά κάτω από τα άκρα του “μαστραπά”, ταινία με πλάγιες ραβδώσεις πάνω και κάτω που περικλείει σειρά διπλού ζιγκ-ζαγκ που σχηματίζει ανοιχτούς ρόμβους, μέσα στους οποίους τέσσερις κουκίδες σχηματίζουν σταυρό. Οι ραβδώσεις, λοξές αλλά και όρθιες, που στις επάνω γωνίες του κεντήματος διατάσσονται στις δυο πλευρές κεντρικού “νεύρου” θυμίζοντας φύλλο φοίνικα, γεμίζουν γαρύφαλλα και “μαστραπά” και τα ενδιάμεσα κενά εντείνοντας τη σχηματοποίηση του διακόσμου. Αποτελούν το φόντο πάνω στο οποίο προβάλλεται το κύριο διακοσμητικό μοτίβο του κεντήματος, οι τέσσερις κουκίδες που σχηματίζουν σταυρό και εγγράφονται σε ρόμβο. Το μοτίβο αυτό στολίζει όλο το κέντημα, από τα γαρύφαλλα και τον “μαστραπά” ως τις ενδιάμεσες ταινίες και τη μπορντούρα που τα τοποθετεί μέσα σε μεγάλο ζιγκ-ζαγκ. Τρία από αυτά τα μοτίβα τοποθετημένα στο κέντρο και στην κορυφή του “μαστραπά” έχουν και πρόσθετη κουκίδα, σαν κεφαλάκι. Θα μπορούσαν επομένως να ερμηνευτούν ως γυναικείες μορφές, που συνήθως απαντούν μέσα στους “μαστραπάδες”. Ο διάκοσμος του κατωμάνικου έχει γίνει με χρυσοκέντημα στην καλή του όψη και με πολύχρωμα μετάξια στην ανάποδη. Το χρυσοκέντημα, στο ίδιο ύφος με εκείνο του πανωμάνικου, συνδυάζει ραβδώσεις και ρόμβους με σταυρόσχημες κουκίδες που τα εντάσσει μέσα και ανάμεσα από οξυκόρυφες αψίδες. Στο κέντρο των αψίδων διακρίνεται, όρθιο και αντεστραμμένο το μοτίβο που ερμηνεύσαμε ως σχηματοποιημένη γυναικεία μορφή. Στα αναμεταξύ τους διάχωρα, ο σταυρός περιστοιχίζεται από δύο “κεφαλάκια”. Η μπορντούρα εντάσσει τα διακοσμητικά θέματα του κεντήματος σε μικρά τετράγωνα τοποθετώντας τους ρόμβους λοξά και διαγώνια ώστε να σχηματίζουν ζιγκ-ζαγκ. Στην πίσω όψη το κέντημα σχηματίζει ορθογώνιο που ξεπερνά σε ύψος το χρυσοκέντημα. Επικρατεί το φωτεινό πορτοκαλί που αναδεικνύεται μέσα από σκούρες κλωστές (καφέ, μενεξελί, μπλε και πράσινες σε δύο τόνους) που σχηματίζουν ταινίες και πλαίσια για πολλά μικρά ορθογώνια σχήματα. Στη μπορντούρα τέσσερα συμμετρικά τοποθετημένα ορθογώνια διατάσσονται έτσι ώστε να σχηματίζουν σταυρό. Η κεντρική φιγούρα του κεντήματος, που καταλαμβάνει το κέντρο της μεγάλης ζώνης του, σχηματίζεται από δυο μικρά τρίγωνα το ένα πάνω στο άλλο και στον ίδιο κατακόρυφο άξονα με τρίτο, μεγαλύτερο. Με τη σκέψη σε άλλα κεντημένα μανίκια και ποδόγυρους από την Αττική, θα μπορούσαμε και έδώ να διακρίνουμε σχηματοποιημένη μορφή. Στην απόληξη των μανικιών έχει προστεθεί ασπροκεντημένη δαντέλα του μέτρου. Το ανάγλυφο χρυσοκέντημα, που φτιάχνει το χρυσόνημα τυλιγμένο γύρω από το μπρισίμι, παραπέμπει σε έργα μεταλλοτεχνίας. Ήδη από τα μέσα του 19ου αιώνα, το χρυσοκέντημα υποδηλώνει πλούτο και κοινωνική θέση. Στην εμφάνιση και στην τεχνική, μοιάζει με τα εκκλησιαστικά βυζαντινά κεντήματα (χρυσοκλαβαρικά) χωρίς να είναι τόσο λεπτοφτιαγμένο. Οι γυναίκες ή οι μαΐστρες που “έριχναν το χρυσάφι”, τύλιγαν το λεπτό χρυσόνημα γύρω από χοντρή, κίτρινη μεταξωτή κλωστή, στριμμένη πολλές φορές, το μπρισίμι. Αποτέλεσμα είναι η ανάγλυφη όψη του χρυσοκεντήματος.

Comments

Φθορές στο κέντημα, ιδίως στα μετάξια.

Material

cottonObject
cottonObject decoration
silk cordonObject decoration
silk threadObject decoration
gold threadObject decoration

Technique

counted threadworksingle cross-stitchObject decoration
gold embroideryObject decoration
handwoven fabricObject
Lace sold by the metreObject decoration

Decoration Category & Subject

Decoration CategoryDecoration Topic
geometric decoration
vegetal decoration"mastrapas", flowers, women (?)

Construction

Constructor: women themsselves, maistres

Construction Time: Middle of 19th century

Construction Location

CountryGeographic AreaPerfectureRegion
GreeceCentral GreeceAtticaMesogeia (Koropi?)

Usage Location

CountryGeographic AreaPerfectureRegion
GreeceCentral GreeceAtticaMesogeia

Usage

UserUser AgeSocial AgeNational GroupUsage PeriodUsage TimeUsage OcassionUsage PurposePossible Time Usage
womanbrideΑρβανίτεςMiddle of 19th century - beginning of 20th centurybridal
womanmarried womanΑρβανίτεςMiddle of 19th century - beginning of 20th centuryfestive

Acquisition

Acquisition Way
Acquisition Date1952-1953(?)

Bibliography

Dede-Michail, Μ. 1981, Η φορεσιά της Μεσογείτισσας (1900-1930), Athens.
Hadjimichali, A. 1948-1954: Ελληνικαί εθνικαί ενδυμασίαι. Athens, vol. 1-2.
Marini, Μ. 1989, Η μενιδιάτικη λαϊκή φορεσιά, Acharnai.
Welters, L. 1986, Women’s Traditional Costume in Attica, Greece, Nauplion, Peloponnesian Folklore Foundation.

Publications

There are no Publications related to this item yet

Expositions

There are no Expositions related to this item yet

Record Information

Researcher-
Research Time-
Research Type-
Information Person-
RecorderΡοβάτσου Αγγελική
Record Time-