Εκτύπωση

sleeveless jacket 1037/1,στ

Object Identity Number1037/1,στ
Classification- Costume
- Garment
- sleeveless jacket
Typologycostume with kavadi
Name/Characterizationsleeveless jacket
Local or Other Nameyileki
Part of Outfityes
Outfit Id1037
Authenticityauthentic

Δείτε όλες τις εικόνες »

Dimensions

HeightWidthLengthWeight
0.33 0.45--

Preservation: no

Description

Γυναικείο γιλέκι που φοριέται πάνω από το σαγιά στα χωριά του κύκλου της Καρδίτσας του νομού Τρικάλων. Το επίρραπτο κέντημά του με πολύκλωνες μεταξωτές κλωστές (ουτράδες) που πότε τοποθετούνται ευθύγραμμα (ζέχια) ή άλλοτε σχηματίζουν γαϊτάνι (κοσανίτσα), ταιριάζει χρωματικά με την κεντητή λωρίδα του σαγιά. Στα χωριά της Καρδίτσας επικρατεί το πορτοκαλί, ενώ στα Μεγάλα Καλύβια τα χρώματα που κυριαρχούν είναι σκουρότερα, μαραγκά. Χαρακτηριστικό του γιλέκου είναι το μεγάλο του άνοιγμα στην τραχηλιά και στις μασχάλες και το μικρό του ύψος που σταματά πάνω από τη μέση. Είναι πάντα ρελιασμένο στα στριφώματα με ρούχο (τσόχα). Μέσα από τον ρούχο ράβονται σειρές ζέχια και ανάμεσά τους κεντιούνται τα διάφορα διακοσμητικά μοτίβα. Μονάχα ένα όρθιο, ορθογώνιο κομμάτι στο κέντρο της πλάτης μένει ακέντητο για να φαίνονται οι μύτες, μια λεπτή δαντέλα που έπλεκαν παλιά οι γυναίκες με μαραγκή κλωστή και με το βελονάκι. Το γιλέκι είναι ρελιασμένο με μπλε τσόχα και φοδραρισμένο με μπεζ βαμβακερό σατέν. Είναι φτιαγμένο από ένα φύλλο στην πλάτη και από δύο μπροστινά φύλλα με μακριές, γλωσσωτές μύτες. Στο εσωτερικό τους είναι ραμμένες από δύο θηλυκές κόπιτσες. Δυο ακόμη θηλυκές κόπιτσες είναι ραμμένες κατακόρυφα λίγο χαμηλότερα από τον κάθε ώμο. Τρίχρωμο γαϊτάνι, η κοσανίτσα, ορίζει τα περιγράμματα του κεντήματος που διακρίνεται σε τρία μέρη: ένα της πλάτης από τους ώμους έως τις πλαϊνές ραφές, κι από ένα, συμμετρικό, στα δυο μπροστινά φύλλα. Στη λαιμόκοψη, ανάμεσα από τη μπλε τσόχα και το κέντημα, παρεμβάλλεται στενή λωρίδα μαύρου ρούχου που παρακολουθεί την καμπύλη του λαιμού. Το πορτοκαλί χρώμα κυριαρχεί στις μεταξωτές ουτράδες και συμπληρώνεται από πράσινο, μπλε και βυσσινί. Στα μπροστινά φύλλα προβάλλει κυκλικό σχήμα, το φεγγάρι γεμάτο με πολύχρωμους ομόκεντρους κύκλους, με ίχνη που μαρτυρούν ότι ήταν στολισμένο με χρυσά γαϊτάνια όπως τα φεγγάρια της πλάτης. Το γεγονός ότι το φεγγάρι (ή στρογγυλό) κεντιέται στις καραγκούνικες ποδιές μόνο για τις νέες και τις νύφες και ποτέ για μεγάλες γυναίκες, δημιουργεί την εντύπωση ότι ίσως πρόκειται για “γονιμικό σύμβολο”. Από τις δυο σπείρες που πλαισιώνουν το κάθε φεγγάρι ξετυλίγεται το μοτίβο της κλάρας. Στα φεγγάρια της πλάτης λάμπουν τα τέσσερα χρυσογάιτανα που διασταυρώνονται σε σταυρό και “Χ”. Πλαισιώνονται και εδώ από δύο σπείρες που οδηγούν κατακόρυφα σε κλειδί και οριζόντια σε κλάρα. Κλειδί ενώνει και τα δυο φεγγάρια μεταξύ τους. Στη στενή λωρίδα της βάσης του γιλεκιού τρέχει σαρακατσάνα, ενώ εκείνην κάτω από τη λαιμόκοψη στολίζει κλάρα. Στο εσωτερικό περίγραμμα του ορθογώνιου τμήματος, που δεσπόζει στο κέντρο της πλάτης πάνω σε μάυρο φόντο, προβάλλουν έντονα μυτάκια ή ντουγαδάκια. Παραμέσα, μπλε δαντελωτή ταινία ολόγυρα και κατακόρυφη μαύρη στο κέντρο καλύπτουν σχεδόν εντελώς το λουλακιασμένο βαμβακερό πανί με σχέδια στην ύφανση, τα φραστερά.

Material

cottonObject decoration
gold cordonObject decoration
feltObject
hooks and eyesObject
hessianObject decoration
satin cottonObject
bandObject decoration
branchy silk threadsObject decoration

Technique

appliqueObject decoration
applique embroideryterzidiko (gold tailored)Object decoration
dyebluing Object decoration
industrially woven textileObject

Decoration Category & Subject

Decoration CategoryDecoration Topic
stylized decorationkey, moon, sarakatsana, leafy scroll, small points

Construction

Constructor: tailors

Construction Time: beginning of 20th century

Construction Location

CountryGeographic AreaPerfectureRegion
GreeceThessalyTrikalaKarditsa

Usage Location

CountryGeographic AreaPerfectureRegion
GreeceThessalyKarditsaTrikala

Usage

UserUser AgeSocial AgeNational GroupUsage PeriodUsage TimeUsage OcassionUsage PurposePossible Time Usage
womanunmarried womanKaragounidesbeginning of 20th centuryfestive
womanbrideKaragounidesbeginning of 20th centurybridal
womanmarried womanKaragounidesbeginning of 20th centuryfestive

Acquisition

Acquisition WayDonnation
CollectorΠετζοπούλου
Additional InformationPetzopoulou

Bibliography

Hadjimichali, A., 1983, Λαϊκή Φορεσιά. Οι φορεσιές με το καβάδι, vol. 2, Athens, Melissa publications.
Karastamati - Romaiou, Ε., 1980: Η ποδιά της Καραγκούνας, Athens: P.F.F.
Politou, X., 1997, "Οι Καραγκούνηδες της Θεσσαλίας", in the Calendar of the Lyceum Club of Greek Women, Athens.
Tsangalas, Κ. 1993, Η γυναικεία καραγκούνικη ενδυμασία, ιδιαίτερα σε μια θεσσαλική κοινότητα. Κατασκευή και λειτουργία, Athens, Ε.Ο.Μ.Μ.Ε.CH.

Publications

There are no Publications related to this item yet

Expositions

There are no Expositions related to this item yet

Record Information

Researcher-
Research Time-
Research Type-
Information PersonΠετζοπούλου
RecorderΡοβάτσου Αγγελική
Record Time-