Εκτύπωση

sleeveless overcoat 12685

Object Identity Number12685
Classification- Costume
- Garment
- sleeveless overcoat
- ενδυμασία
- αμάνικος επενδύτης
Typologycostume with kavadi
Name/Characterizationsleeveless overcoat
Local or Other Namesayias
Part of Outfitno
Outfit Id
Authenticityauthentic

Δείτε όλες τις εικόνες »

Dimensions

HeightWidthLengthWeight
1.07---

Preservation: no

Description

Σαγιάς, το πιο σημαντικό κομμάτι της Καραγκούνικης νυφιάτικης φορεσιάς που της δίνει και το όνομά της (σαγιάδες). Φοριέται από τη νύφη και τη νιόπαντρη και λείπει από τη φορεσιά του νεαρού κοριτσιού, της μεσήλικης και της ηλικιωμένης. Σαγιά φορούν επίσης οι αρραβωνιασμένες και όσες είναι σε ηλικία γάμου. Στον αμάνικο σαγιά της νύφης και της νιόπαντρης που φοριόταν πάνω από το καβάδι και άφηνε να φαίνονται τα βυσσινί του μανίκια έραβαν αργότερα, όταν η παντρεμένη μεγάλωνε σε ηλικία, σαϊαδομάνικα από το ίδιο πανί του σαγιά. Το καβάδι σ’ αυτήν την περιοχή αντικαθιστά τον εσωτερικό σαγιά που βρίσκουμε σε άλλους Καραγκούνηδες. Είναι φτιαγμένος από ένα είδος πικέ, βαμβακερό πανί του εμπορίου με σχέδια στην ύφανση, τα φραστερά. Βάφεται με λουλάκι, τη γαλαζούρα, αφού κατασκευαστεί και κεντηθεί, καθώς το μαύρο κέντημα της περιοχής Σοφάδων-Παλαμά δεν επηρεάζεται από το λουλάκιασμα. Τον σιδέρωναν με κάποιο βαρύ αντικείμενο φτιάχνοντας στα λαγκιόλια τις πιέτες, μπλέτες. Τα τέσσερα λαγκιόλια στην κάθε πλευρά, αριθμός που χαρακτηρίζει τον νυφιάτικο σαγιά, ράβονται κάτω από δυο κομμάτια υφάσματος, τα βαθράκια, που τοποθετούνται ανάμεσα στη “μάνα” της πλάτης και τα μπροστινά φύλλα στον άξονα του ανοίγματος των χεριών. Λέγεται ότι ο σαγιάς κόβεται από ένα μόνο φύλλο που διπλώνεται στους ώμους. Στην μπροστινή “μάνα” κόβεται η λαιμόκοψη και το κατακόρυφο άνοιγμα του σαγιά. Στα δύο αυτά φύλλα της “μάνας” ράβουν από ένα λοξοκομμένο μπροστούρι. Το κέντημα της πλάτης και το φοδράρισμα του κορμού δεν επιτρέπει να το επιβεβαιώσουμε. Αντίθετα εδώ βλέπουμε ραφές στις “τιράντες” των ώμων. Ξεθωριασμένο μπουχασί φοδράρει τον ποδόγυρο του σαγιά και το κατακόρυφο άνοιγμα ως τη μέση. Ο κορμός είναι φοδραρισμένος με το λουλακί βαμβακερό ύφασμα, που στο κέντρο της πλάτης σχηματίζει κατακόρυφη κουφόπιετα. Πίσω και στα πλάγια είναι γαζωμένο ψηλότερο ώστε η ούγια του κρέμεται ελεύθερη. Στη μέση, στις δύο άκρες της πίσω “μάνας” είναι στερεωμένες κορδέλες φτιαγμένες από ύφασμα. Το άνοιγμα των χεριών, εκτός από την κάτω περιοχή της μασχάλης, ντυμένης με μαύρο βαμβακερό πανί, η λαιμόκοψη και το μπροστινό άνοιγμα ως την κοιλιά είναι ρελιασμένα με μαύρη τσόχα (ρούχο). Με εξαίρεση το πίσω άνοιγμα των χεριών, πάνω στην τσόχα έχει ραφτεί μαύρο γαϊτάνι (σειράδι) κρύβοντας τη ραφή. Αυτού του είδους το ρέλιασμα λέγεται σειράδωμα. Στο πίσω μέρος της λαιμόκοψης, ο ρούχος (η τσόχα) φαρδαίνει στα δυο δάχτυλα και δέχεται δεύτερα παράλληλο σειράδι που κλείνει, πίσω στρίβοντας μπροστά, πάνω στο πρώτο. Στα μπροστινά του μέρη ο κορμός είναι ντυμένος από τη μέση ως λίγο κάτω από τον ώμο με μαύρο βαμβακερό πανί. Από το τέλος του ανοίγματος των χεριών ως λίγο ψηλότερα από τη μέση, δεύτερο μαύρο πανί έχει επικαλύψει το πρώτο. Και τα δυο φέρουν οριζόντια, διπλά γαζιά σε απόσταση 1-2 δάχτυλα το ένα απ’ τ’ άλλο. Τις δύο κατακόρυφες ραφές σε κάθε μπροστινή πλευρά τονίζουν δυο παράλληλα λεπτά σειράδια από στριμμένη, μαύρη μάλλινη κλωστή (σκούλο). Τις δύο κατακόρυφες ραφές στη “μάνα” της πλάτης καλύπτουν δυο διπλά, λεπτά σειράδια αφήνοντας να φαίνεται το πανί ανάμεσά τους. Λίγο πάνω από τη μέση οριζόντιο σειράδι ενώνει τα δυο κατακόρυφα μεταξύ τους. Παράλληλα προς αυτό και λίγο ψηλότερα, οριζόντια ταινία που απλώνεται σ’ όλη την πίσω πλευρά είναι φτιαγμένη από λεπτές ουτράδες και στις δυο μακριές της πλευρές στολίζεται με τα τριγωνικά μοτίβα που ονομάζονται μυτάκια ή ντουγαδάκια. Το κεντρικό μυτάκι είναι μεγαλύτερο, δίνοντας έντονα την εντύπωση ρόμβου, και ονομάζεται ντουγάς. Η διακόσμηση της πλάτης (τα καπλάτια), στηρίζεται σε δύο ορθές γωνίες που σχηματίζουν δύο κατακόρυφες ταινίες, μία φαρδιά και μία στενότερη πλάι στο άνοιγμα του χεριού, που η οριζόντια πλευρά τους τρέχει παράλληλα προς τη μέση. Κάτω από το άνοιγμα του χεριού, οι οριζόντιες ταινίες ενώνονται σε μία. Στην κατακόρυφή τους διάσταση, αφήνουν να φαίνεται το ύφασμα σε στενή λωρίδα ανάμεσά τους και φαρδύτερη στο μέσον, ανάμεσα στις δύο φαρδιές ταινίες. Οι πλευρές τους που πατάνε στο ύφασμα στολίζονται με ντουγανάκια, μικρότερα για την στενότερη ταινία. Την άλλη χρωματική αντίθεση που θυμίζει δαντέλα δημιουργούν δυο λεπτότατες σειρές με θηλίτσες στην φαρδιά ταινία. Κατά τ’ άλλα, το κέντημα είναι εξαιρετικά πυκνό με σειρές από ουτράδες να πλαισιώνουν, και στις δύο ταινίες, το βασικό διακοσμητικό μοτίβο που ονομάζεται κλήμα και συνίσταται σε σειρά από συνεχόμενες σπείρες με δυο θηλίτσες ανάμεσά τους. Ο κεντημένος ποδόγυρος (εδώ 10εκ.) στον νυφικό σαγιά γίνεται με ξεχωριστή λωρίδα που προσθέτει ο ράφτης, και που αποτελείται από δυο λωρίδες, την κάτω στενότερη, που ράβονται μαζί η μια πιο πάνω από την άλλη. Κάθε μια τους έχει τσόχα στο τελείωμα, άρα και δυο σειραδώματα όπως το καβάδι. Έχει ενίσχυση από καναβάτσο και είναι φοδραρισμένη. Η χαμηλή στενή ταινία διακοσμείται με ντουγανάκια, ενώ στην φαρδύτερη, ανάμεσα από ουτράδες, εμφανίζεται το κλήμα και μια λεπτή σειρά με θηλίτσες πάνω στο πανί. Στην απόληξή της έχει κι αυτή ντουγανάκια, πάνω απ’ τα οποία τρέχει μικρή, μαύρη δαντέλα, καλύπτοντας τη ραφή της λωρίδας. Τρία δάχτυλα ψηλότερα, φαρδύτερη δαντέλα (3εκ.) που τελειώνει στα μπροστάρια, ολοκληρώνει τον διάκοσμο. Στην ένωση του από πίσω πρώτου με το δεύτερο λαγγιόλι, και στις δύο πλευρές, ο κεντημένος ποδόγυρος έχει στενέψει ελάχιστα με πρόχειρες βελονιές (τσίμπημα), ώστε οι πιέτες να πετάνε προς τα έξω.

Material

cottonObject
wool cordonObject decoration
feltObject decoration
hessianObject decoration
wool cordObject decoration

Technique

appliqueObject decoration
applique embroideryterzidiko (gold tailored)Object decoration
dyebluing Object
industrially woven textileObject
Lace sold by the metreObject decoration

Decoration Category & Subject

Decoration CategoryDecoration Topic
stylized decorationsmall points, vine

Construction

Constructor: tailors, vlachs

Construction Time: beginning of 20th century

Construction Location

CountryGeographic AreaPerfectureRegion
GreeceThessalyKarditsaΕλλάδα

Usage Location

CountryGeographic AreaPerfectureRegion
GreeceThessalyKarditsaΘεσσαλία

Usage

UserUser AgeSocial AgeNational GroupUsage PeriodUsage TimeUsage OcassionUsage PurposePossible Time Usage
womanbrideKaragounidesbeginning of 20th centurybridal
womannewlywed womanKaragounidesbeginning of 20th centuryfestive

Acquisition

Acquisition Way
Acquisition Date1995

Bibliography

Hadjimichali, A., 1983, Λαϊκή Φορεσιά. Οι φορεσιές με το καβάδι, vol. 2, Athens, Melissa publications.
Karastamati - Romaiou, Ε., 1980: Η ποδιά της Καραγκούνας, Athens: P.F.F.
Politou, X., 1997, "Οι Καραγκούνηδες της Θεσσαλίας", in the Calendar of the Lyceum Club of Greek Women, Athens.
Tsangalas, Κ. 1982, Η γυναικεία καραγκούνικη ενδυμασία σε μια θεσσαλική κοινότητα. Κατασκευή και λειτουργία,Ioannina.

Publications

There are no Publications related to this item yet

Expositions

There are no Expositions related to this item yet

Record Information

Researcher-
Research Time-
Research Type-
Information Person-
RecorderΡοβάτσου Αγγελική
Record Time-