Εκτύπωση

sleeveless overcoat 14154

Object Identity Number14154
Classification- Costume
- Garment
- sleeveless overcoat
- ενδυμασία
- αμάνικος επενδύτης
Typologycostume with kavadi
Name/Characterizationsleeveless overcoat
Local or Other Nameχαρτζωτός
Part of Outfitno
Outfit Id
Authenticityauthentic

Δείτε όλες τις εικόνες »

Dimensions

HeightWidthLengthWeight
1.08---

Preservation: no

Description

Σαγιάς, φτιαγμένος από ένα είδος πικέ, βαμβακερό πανί του εμπορίου με σχέδια στην ύφανση, τα φραστερά. Είναι βαμμένος με λουλάκι (γαλαζούρα) από τις γυναίκες και σιδερωμένος με κάποιο βαρύ αντικείμενο που φτιάχνει στα λαγκιόλια τις πιέτες, μπλέτες. Είναι φτιαγμένος από ένα κομμάτι υφάσματος στο πίσω μέρος, τη “μάνα”, που φθάνει ως τη λαιμόκοψη. Απλό, βαμβακερό πανί σχηματίζει τις τιράντες που συνεχίζει τη λαιμόκοψη μπροστά ως λίγο κάτω από τον ώμο. Το ίδιο πανί ντύνει τη στρογγυλάδα της λαιμόκοψης μπροστά και στον αυχένα. Το στενό μπροστινό φύλλο φθάνει ως το μέσον του κάτω ανοίγματος του χεριού και ανεβαίνει πλάι του ως την τιράντα από το άλλο πανί. Ανάμεσα στο μπροστινό φύλλο και το άνοιγμα μεσολαβεί λοξό φύλλο, το μπροστάρι που στενεύει ψηλά, τελειώνοντας τη στρογγυλάδα της λαιμόκοψη. Στο πλάι, κάτω από το άνοιγμα του χεριού, σχεδόν τετράγωνο κομμάτι πανιού, το βαθράκι, ενώνει το μπροστινό με το πίσω φύλλο και συγκρατεί τα λαγγιόλια, τέσσερα σε κάθε πλευρά. Το πάνω μέρος του κορμού είναι φοδραρισμένο με απλό βαμβακερό πανί. Στενή λωρίδα από το ίδιο πανί φοδράρει και τον ποδόγυρο και, ακόμη στενότερη, το μπροστινό άνοιγμα ως την επένδυση του κορμού. Εσωτερικά, στις ραφές της πίσω “μάνας” στο ύψος που αρχίζουν τα λαγγιόλια, έχει στερεωθεί από ένα μακρύ, βαμβακερό κορδελάκι του μέτρου. Η ραφή που ενώνει το μπροστινό με το μπροστάρι συνοδεύεται από μονό κορδόνι, φτιαγμένο από στριμμένη μάλλινη κλωστή (σκούλο), που στο δεξί φύλλο είναι αρχικά μαύρο. Στη συνέχεια, όπως και σ’ όλες τις άλλες ραφές έχει ένα καστανοπράσινο χρώμα. Ψηλά, στην αριστερή πλευρά, το κορδόνι είναι φθαρμένο. Όλες οι άλλες κατακόρυφες ραφές πλαισιώνονται από διπλό τέτοιο κορδόνι σε μικρή απόσταση που αφήνει να φαίνεται λεπτότατη λωρίδα υφάσματος. Εικοσιδύο εκατοστά πάνω από τον ποδόγυρο, μαύρη οριζόντια, δαντελωτή τρέσα, η πανωλόρδα, που παλιά έπλεκαν οι γυναίκες με το βελονάκι, τρέχει παράλληλα προς την κεντητή ταινία του ποδόγυρου, που έχει εσωτερική επένδυση και είναι στερεωμένη μόνο στην επάνω της πλευρά. Το κέντημα του σαγιά με μεταξωτά χάρτζια ή ζέχια, που του δίνουν και το όνομα χαρτζωτός, παραπέμπει στην περιοχή Καρδίτσας-Τρικάλων όπου και κυριαρχεί το πορτοκαλί χρώμα. Ο καρδιτσιώτικος σαγιάς όμως, είναι συνήθως λευκός χωρίς να λείπουν και οι εξαιρέσεις. Στα Τρίκαλα πάλι, ο εσωτερικός σαγιάς, ο χαμπλουσαγιάς, είναι όμοιος με τον εξωτερικό, απλά είναι κατά 10εκ. κοντύτερος. Εδώ έχουμε ένα σαγιά από το νυφιάτικο, καλό ύφασμα, με διακοσμημένες τις ραφές αλλά με κύριο διάκοσμο την κεντητή λωρίδα χαρτζωτού νυφικού σαγιά στον ποδόγυρο που, συνήθως, ταίριαζε με το κέντημα του γιλέκου. Ο κεντημένος ποδόγυρος (εδώ 10εκ.) στον νυφικό σαγιά γίνεται με ξεχωριστή λωρίδα που προσθέτει ο ράφτης και που αποτελείται από δύο λωρίδες, την κάτω στενότερη, που ράβονται μαζί η μια πιο πάνω από την άλλη. Κάθε μια τους έχει τσόχα στο τελείωμα, η χαμηλότερη σε χρώμα σκούρο βυσσινί/μωβ, η επάνω γκρενά. Η κεντητή λωρίδα, μεγαλύτερη σε μήκος από τον ποδόγυρο, στρίβει μέσα από το άνοιγμα για 10εκ. περίπου. Στη χαμηλή στενή λωρίδα, με διακοσμητικό μοτίβο την κλάρα, επικρατεί το γκρενά χρώμα που διανθίζεται με πράσινο και μπλε. Αντίθετα, η ψηλότερη ταινία λάμπει από το έντονο πορτοκαλί, ενώ το μοτίβο του, η Σαρακατσάνα, διασπάται σταθερά από το γκρενά χρώμα που ζευγαρώνει εναλλάξ με το πράσινο και το μπλε. Στο τελείωμα της λωρίδας, σειρά από μυτάκια η ντουγανάκια πάνω σε μαύρο φόντο. Η μπορντούρα τελειώνει με πράσινη δαντελωτή κορδέλα του μέτρου. Στα λαγγιόλια, οι τρεις ραφές στον ποδόγυρο έχουν “τσιμπηθεί” ώστε οι πιέτες να πετάνε προς τα έξω.

Material

cottonObject
feltObject decoration
cotton ribbonObject
hessianObject decoration
wool threadObject decoration
bandObject decoration
branchy silk threadsObject decoration

Technique

appliqueObject decoration
applique embroideryterzidiko (gold tailored)Object decoration
dyebluing Object
industrially woven textileObject
industrially woven textileObject decoration

Decoration Category & Subject

Decoration CategoryDecoration Topic
stylized decorationsmall points, leafy scroll, sarakatsana

Construction

Constructor: tailors, vlachs

Construction Time: beginning of 20th century

Construction Location

CountryGeographic AreaPerfectureRegion
GreeceThessalyTrikalaKarditsa

Usage Location

CountryGeographic AreaPerfectureRegion
GreeceThessalyKarditsaTrikala

Usage

UserUser AgeSocial AgeNational GroupUsage PeriodUsage TimeUsage OcassionUsage PurposePossible Time Usage
womanKaragounidesbeginning of 20th centuryfestive

Acquisition

Acquisition Way

Bibliography

Hadjimichali, A., 1983, Λαϊκή Φορεσιά. Οι φορεσιές με το καβάδι, vol. 2, Athens, Melissa publications.
Karastamati - Romaiou, Ε., 1980: Η ποδιά της Καραγκούνας, Athens: P.F.F.
Politou, X., 1997, "Οι Καραγκούνηδες της Θεσσαλίας", in the Calendar of the Lyceum Club of Greek Women, Athens.
Tsangalas, Κ. 1982, Η γυναικεία καραγκούνικη ενδυμασία σε μια θεσσαλική κοινότητα. Κατασκευή και λειτουργία,Ioannina.

Publications

There are no Publications related to this item yet

Expositions

There are no Expositions related to this item yet

Record Information

Researcher-
Research Time-
Research Type-
Information Person-
RecorderΡοβάτσου Αγγελική
Record Time-