Εκτύπωση

sleeveless overcoat 14192

Object Identity Number14192
Classification- Costume
- Garment
- sleeveless overcoat
Typologycostume with sigouni (sleeveless woollen coat)
Name/Characterizationsleeveless overcoat
Local or Other Namepanosayiako
Part of Outfitno
Outfit Id
Authenticityauthentic

Δείτε όλες τις εικόνες »

Dimensions

HeightWidthLengthWeight
1.02---

Preservation: no

Description

Λευκός, αμάνικος, μακρύς επενδύτης, ανοιχτός μπροστά, βασικό εξάρτημα της πωγωνίσιας φορεσιάς, που φοριέται πάνω από το πουκάμισο (ρουτί) και είναι κοντύτερος απ’ αυτό. Φτιαγμένος από ντόπια μαλλιά υφασμένος, νεροτριβιασμένος και στολισμένος με άσπρα γαϊτάνια είναι σεγκούνι, ενώ φτιαγμένος από “καλύτερο”, αγοραστό ύφασμα, στολισμένο με μαύρα γαϊτάνια, και ίσως και αγοραστές, κόκκινες φούντες και κουμπιά είναι σαγιάκι. Το σαγιάκι φορούν οι νιόνυφες και όσες παντρεμένες γυναίκες δεν είναι μεγάλες σε ηλικία, ενώ σεγκούνι φοριέται από τις ανύπαντρες, τις ηλικιωμένες και τις χήρες ή τις πενθούσες, επειδή θεωρείται “σκέτο”, καθώς το άσπρο γαϊτάνι δεν φαίνεται. Τόσο το σεγκούνι όσο και το σαγιάκι έχουν το ίδιο κόψιμο, και τα δύο στολίζονται μπροστά με επίρραπτη, αγοραστή τσόχα (ρούχο) σε σκούρα χρώματα. Υπάρχει και τρίτος επενδύτης όμως, πολύ σπανιότερος, αφού φοριέται μόνο μία ή δυο φορές από τη νύφη στη στέψη και, ίσως, οκτώ μέρες μετά το γάμο, στα πιστρόφια. Είναι το πανωσάγιακο, ένα σαγιάκι με “αυτιά” στους ώμους πότε άσπρα και πότε ντυμένα με ρούχο, με φούντες όχι μόνο στη μέση αλλά και στα “αυτιά”, που φοριέται από τη νύφη πάνω και από τον ντουλαμά. Οι περισσότερες γυναίκες το δανείζονται και όσες είχαν δικό τους, αφαιρούσαν τις φούντες μετά το γάμο και το φορούσαν ως σαγιάκι. Το πανωσάγιακο είναι φτιαγμένο από ένα πίσω φύλλο, τη “μάνα”, με πλάτος από 23-24εκ., που συνεχίζει ενιαία στα δυο μπροστινά φύλλα (πλάτους 10-12εκ.). Αυτά εκτείνονται λίγο πέρα από τη μέση του ανοίγματος της μασχάλης και συμπληρώνονται από στενόμακρο κομμάτι πανιού με μυτερή απόληξη, που συνδέεται με το φύλλο της πλάτης με κεντητή ένωση από θηλιές αφήνοντας στο τελείωμά της μικρή σχισμή. Στον άξονα του πίσω ανοίγματος χεριού και της κεντητής ένωσης, αρχίζουν τα λαγκιόλια που, στο κέντρο περίπου της βάσης τους, έχουν άνοιγμα 12εκ., που κλείνει στη μύτη του με τρεις θηλιές. Τα λαγκιόλια, από τη μύτη τους και σε μήκος 13εκ. περίπου, έχουν επίσης “τσιμπηθεί” δημιουργώντας δυο δίπλες, τις κάχες, στολισμένες με μαύρο γαϊτάνι που στις πλευρές τους σχηματίζει θηλιές. Το κατακόρυφο “τσίμπημα” διακοσμείται και στις δυο του πλευρές με τριπλό γαζί από δύο κόκκινες κλωστές και μια ενδιάμεση μαύρη, διακοσμητικό στοιχείο που χρησιμοποιείται και πλευρικά στις κάχες, αλλά και ψηλότερα. Έτσι, περιβάλλει την κεντητή ένωση και, στο φύλλο της πλάτης, παρακολουθεί το άνοιγμα του χεριού, φθάνοντας ως την αρχή του αυτιού στον ώμο. Έχοντας στη μία πλευρά του το διπλό, κατακόρυφο γαϊτάνι του ανοίγματος του χεριού, συνοδεύεται από την άλλη από μονό γαϊτάνι που σχηματίζει στο ύψος της μέσης στενόμακρη, οριζόντια θηλιά. Η σειρά από τα κόκκινα “Τ” που παρακολουθεί τα λαγκιόλια στο φύλλο της πλάτης σχηματίζει καμπύλη περιβάλλοντας τη θηλιά της μέσης που υπερτονίζεται και από δεύτερη καμπύλη με μαύρα “Τ”. Μικρή σειρά κόκκινα “Τ” στολίζει και το κέντρο του γιακά. Το μεσαίο κατακόρυφο γαϊτάνι στις κάχες πλαισιώνεται από μεγάλες και πυκνές κόκκινες σταυροβελονιές. Οι λεπτεπίλεπτες κουκίδες των γαζιών προσδίδουν ανάλαφρο τόνο στον διάκοσμο της πλάτης, που κορυφώνεται στις τρεις και τρεις φούντες που κρέμονται από τις κάχες. Το πλαϊνό τριγωνικό κομμάτι σημαδεύεται κι αυτό στη ραφή του με γαϊτάνι που τελειώνοντας σε μικρή φούντα φθάνει ως το ύψος της μέσης περίπου. Η ραφή του στη συνέχεια επισημαίνεται με λευκό ψαροκόκαλο. Το “μπροστάρι” ανεβαίνει λοξά έχοντας πλάτος 23εκ. στη βάση του και 8εκ. κάτω από το γιακά. Συμπληρώνεται στη βάση του από μικρό, τριγωνικό ύφασμα ύψους 14εκ. και πλάτους 3εκ. Σκούρο, επίρραπτο βυσσινί ρούχο στολίζει τα αυτιά, τον μικρό, όρθιο γιακά, και σχηματίζει δυο κατακόρυφες λωρίδες (πλάτους 13εκ.) στρογγυλεμένες στο λαιμό, που πλαισιώνουν το άνοιγμα ως κάτω από τη μέση. Το ρούχο περιβάλλει μαύρο γαϊτάνι, που οι άκρες του, κάτω από το γιακά, κρέμονται ελεύθερες. Κάτω από το οριζόντιο τελείωμα του ρούχου, κομψή σειρά από κόκκινα “Τ” περιβάλλει τη γωνιακή θηλιά του γαϊτανιού σταματώντας λίγο ψηλότερα. Για να μη χαλάσει η φόρμα του επενδύτη, οι γυναίκες όχι μόνο δεν κάθονταν επάνω του αλλά συχνά εφάρμοζαν το στράκωμα: “δρόσιζαν” τα ρούχα, τα δίπλωναν και τα έβαζαν κάτω από το στρώμα για να διατηρούνται οι τσακίσεις.

Material

silk cordonObject decoration
wool yarnObject
silk threadObject decoration
feltObject decoration

Technique

appliqueObject decoration
embroidered bandObject decoration
embroideryherring bone stitchObject decoration
embroiderystitchObject decoration
handwoven fabricwater-rolledObject
industrially woven textileObject decoration

Decoration Category & Subject

Decoration CategoryDecoration Topic
geometric decoration

Construction

Constructor: tailors

Construction Time: beginning of 20th century

Construction Location

CountryGeographic AreaPerfectureRegion
GreeceEpirusIoanninaPogoni

Usage Location

CountryGeographic AreaPerfectureRegion
GreeceEpirusIoanninaPogoni

Usage

UserUser AgeSocial AgeNational GroupUsage PeriodUsage TimeUsage OcassionUsage PurposePossible Time Usage
womanbridebeginning of 20th centurybridal
womanmarried womanbeginning of 20th centuryfestive

Acquisition

Acquisition Way

Bibliography

Antzaka-Vei, Ε. 1966, "Η τοπική ενδυμασία του Πωγωνίου", Ethnografika, vol. 10: 19-90, Nauplion, Peloponnesian Folklore Foundation.
Hadjimichali, A., 1978,Λαϊκή Φορεσιά. Οι φορεσιές με το σιγκούνι, vol. 1, (Giannara-Ioannou, T. ed., Athens, Melissa publications.
Papantoniou, Ι. 1996, Ελληνικές τοπικές ενδυμασίες, Nauplion, Peloponnesian Folklore Foundation.
Vakalis, Th., Τα Άνω Ραβένια και τα Δυτικότερα Ζαγοροχώρια, Ιστορία, Πολιτισμός, Θεσμοί, Λαογραφία, Militos publications, no date recorded.

Publications

There are no Publications related to this item yet

Expositions

There are no Expositions related to this item yet

Record Information

Researcher-
Research Time-
Research Type-
Information Person-
RecorderΡοβάτσου Αγγελική
Record Time-