Εκτύπωση

sleeveless overcoat 5752/5

Object Identity Number5752/5
Classification- Costume
- Garment
- sleeveless overcoat
Typologypeasant
Name/Characterizationsleeveless overcoat
Local or Other Nameγρίζα, γρίζο, ρούχο
Part of Outfitno
Outfit Id
Authenticityauthentic

Δείτε όλες τις εικόνες »

Dimensions

HeightWidthLengthWeight
0.58 0.49--

Preservation: no

Description

Γρίζα, ο νυφιάτικος και γιορτινός αμάνικος επενδύτης που απαντά αποκλειστικά στα Μεσόγεια και το Μενίδι. Παρά το ότι η γρίζα χαρακτηρίζεται από την κόκκινη μπορντούρα της, την πορφύρα, ενδέχεται όμως να έχει και μπορντούρα σε χρώμα σκούρο βυσσινί, καφέ ή μαύρο. Καθώς το κέντημα στα πουκάμισα άρχισε να ψηλώνει, τα γρίζα άρχισαν να κονταίνουν και, μετά τα μέσα του 19ου αιώνα, έφταναν μόνο ως την αρχή των μηρών. Λίγο πριν το τέλος του ίδιου αιώνα, τα διπλά γρίζα εξέλιπαν και αντικαταστάθηκαν από μονές γρίζες. Το χρυσοκέντημα, και εδώ όπως και στα άλλα τμήματα της φορεσιάς, εμφανίζεται μετά τα μέσα του 19ου αιώνα. Είναι φτιαγμένη από λευκό, μάλλινο αγοραστό ύφασμα φοδραρισμένη με λευκό σαγιάκι, το σαγιάκι της ντριστέλας, το μάλλινο ύφασμα που οι γυναίκες έχουν επεξεργαστεί στη νεροτριβή ώστε να γίνει χοντρό και πηχτό. Όλα της τα ανοίγματα στολίζονται με βαθύχρωμο βυσσινί βελούδο που στη βάση της φτάνει τα 13εκ. Με κατακόρυφο άνοιγμα μπροστά, από πάνω ως κάτω, αποτελείται από ένα φύλλο στην πλάτη, από ένα φύλλο δεξιά κι αριστερά μπροστά, και δυο πλαϊνές, κοντές λόξες που συμπληρώνονται με βελούδινο κομμάτι υφάσματος το οποίο στη συνέχεια σχηματίζει στην πλάτη την μπορντούρα για το άνοιγμα του χεριού. Πράσινο σκούρο βαμβακερό πανί φοδράρει όλα τα ανοίγματα εκτός από το πίσω μέρος της λαιμόκοψης όπου υπάρχει βελούδο. Το άνοιγμα των χεριών μπροστά στολίζει στενή λωρίδα βελούδου, παράλληλη και πολύ κοντά με την βελούδινη μπορντούρα του ανοίγματος, κοντύτερη κατά 6εκ. από την μπορντούρα της βάσης, από την οποία και αποχωρίζεται ευθύς μόλις την αγγίξει, 7εκ. πριν από το δικό της τελείωμα. Στο κομμάτι του βελούδου που είναι πάνω από τη λόξα και κάτω από το άνοιγμα του χεριού, τρεις σειρές από λεπτές, χρυσές ταινίες στερεωμένες στη μία πλευρά ενώνονται με θηλιά με άλλες τρεις σειρές που ξεκινούν από την απέναντι πλευρά. Από πάνω, στο κατακόρυφο ενιαίο βελούδο που περιβάλλει το άνοιγμα του χεριού, φαρδύτερο στην πίσω πλευρά, σειρά από μεγάλες, χρυσές τρέχουσες σπείρες (σαλιγκάρια;). Διπλή σειρά από μικρότερες τρέχουσες σπείρες και ενδιάμεσες πούλιες διακοσμεί την βελούδινη μπορντούρα του μπροστινού ανοίγματος. Μονή, διπλή ή και τριπλή χρυσή ταινία πλαισιώνει όλες τις βελούδινες μπορντούρες με βασιλική λάμψη. Από την ίδια ταινία είναι φτιαγμένος ο μακρύς κορμός με την στρογγυλή κεφαλή, το σχηματοποιημένο μοτίβο που εξακτινώνεται πέντε φορές κάτω από το πλαϊνό βελούδο και πάνω στη λόξα. Χρυσό ζιγκ-ζαγκ περιβάλλει τους κορμούς και δημιουργεί τριγωνικές ακτίνες στολισμένες με πούλιες γύρω από τις κεφαλές. Στη ραφή της λόξας με το μπροστινό κομμάτι, το ζιγκ-ζαγκ προεκτείνεται ως τη μασχάλη. Αντίστοιχα, στην πλάτη, προεκτείνεται ως τη ραφή του ώμου. Εδώ όμως συνοδεύεται και από επαναλαμβανόμενο μοτίβο που, χωρίς τις πούλιες, περιγράφει και το όριο του λευκού υφάσματος με τη μπορντούρα του μπροστινού ανοίγματος. Πρόκειται για ημικυκλικά σχεδόν άγκιστρα με χαμηλότερο, κατακόρυφο διαχωριστικό ανάμεσά τους, που συχνά ανοίγει δημιουργώντας μικρό τρίγωνο. Το μοτίβο αυτό στην πλάτη εμπλουτίζεται με μια πούλια στο εσωτερικό του άγκιστρου και με μια μικρή θηλιά που σχηματίζει το χρυσόνημα στην κορυφή του. Η εντύπωση είναι πως παριστάνεται σειρά από κεφάλια (πουλιών;). Η διακόσμηση της μεγάλης βελούδινης μπορντούρας στη βάση της γρίζας στηρίζεται σε σειρά από τρέχουσες σπείρες που την περιβάλλουν ολόγυρα. Πάνω τους, στην οριζόντια διάσταση μόνο, πατάνε δυο σειρές με επαναλαμβανόμενο και συνδεόμενο, σχηματικό μοτίβο: ανάμεσα από δύο συμμετρικές σπείρες υψώνεται τριμερές σχήμα, το μεσαίο στέλεχος του οποίου προβάλλει εντονότερα ως ρόμβος σε ελεύθερη απόδοση. Το ίδιο μοτίβο επαναλαμβάνεται και στο παράλληλο, κοντινό τελείωμα του λευκού υφάσματος, με μόνη τη διαφορά ότι εδώ η μονή πούλια δεν διαχωρίζει μόνο τα μοτίβα μεταξύ τους αλλά τοποθετείται και στο εσωτερικό των ρόμβων. Πρόκειται για φυτικό ή για ανθρωπομορφικό διάκοσμο; Κρίνοντας από τα κεντήματα τα πουκάμισα, ενδέχεται να αποδίδονται σχηματικά γυναικείες μορφές με υψωμένα χέρια, τα κουκλάκια ή κρούσκεζε. Έμεινε για το τέλος το προβεβλημένο κέντημα των μπροστινών φύλλων, φτιαγμένο πάνω σε μακρόστενο κομμάτι βελούδου με αψιδωτή κορυφή. Το βελούδο “στερεώνεται” με ζιγκ-ζαγκ που σχηματίζει ρόμβο στην κορυφή της αψίδας. Το περίγραμμα τονίζεται με χρυσή ταινία που μπαίνει κατακόρυφα και στο εσωτερικό, παράλληλη με τις πλαϊνές πλευρές, διαιρεί τον χώρο στα δύο και σταματά μπροστά στις καμπύλες. Διπλό, χρυσό κορδονέτο περιελίσσεται στο χώρο, που διανθίζεται με πούλιες, με μεγάλη ελευθερία αλλά με συμμετρία σχηματίζοντας σπείρες (ίσως) μικρά κεφαλάκια.

Comments

Ξέβαμμα και ξήλωμα της μεταλλικής ταινίας στην δεξιά μασχάλη. Μικρή φθορά και στο κέντημα .

Material

cottonObject
wool yarnObject
spanglesObject decoration
velvetObject
thin gold cordObject decoration
metal braidObject decoration

Technique

gold embroideryObject decoration
handwoven fabricObject

Decoration Category & Subject

Decoration CategoryDecoration Topic
stylized decoration

Construction

Constructor: grizades, chrysoraftades (gold tailors)?

Construction Time: beginning of 20th century

Construction Location

CountryGeographic AreaPerfectureRegion
GreeceCentral GreeceAttica-

Usage Location

CountryGeographic AreaPerfectureRegion
GreeceCentral GreeceAttica-

Usage

UserUser AgeSocial AgeNational GroupUsage PeriodUsage TimeUsage OcassionUsage PurposePossible Time Usage
womanbrideΑρβανίτεςbeginning of 20th centurybridal
womanmarried womanΑρβανίτεςbeginning of 20th centuryfestive

Acquisition

Acquisition Way
Acquisition Date29/05/1968

Bibliography

Dede-Michail, Μ. 1981, Η φορεσιά της Μεσογείτισσας (1900-1930), Athens.
Hadjimichali, A., 1978,Λαϊκή Φορεσιά. Οι φορεσιές με το σιγκούνι, vol. 1, (Giannara-Ioannou, T. ed., Athens, Melissa publications.
Marini, Μ. 1989, Η μενιδιάτικη λαϊκή φορεσιά, Acharnai.
Welters, L. 1986, Women’s Traditional Costume in Attica, Greece, Nauplion, Peloponnesian Folklore Foundation.
Zora, P. 1981, Κεντήματα και κοσμήματα της ελληνικής φορεσιάς, Athens, Ministry of Culture - Museum of Folk Greek Art.

Publications

There are no Publications related to this item yet

Expositions

There are no Expositions related to this item yet

Record Information

Researcher-
Research Time-
Research Type-
Information Person-
RecorderΡοβάτσου Αγγελική
Record Time-