Εκτύπωση

sleeveless overcoat 5791/8

Object Identity Number5791/8
Classification- Costume
- Garment
- sleeveless overcoat
Typologypeasant
Name/Characterizationsleeveless overcoat
Local or Other Nameγρίζα, γρίζο, ρούχο
Part of Outfitno
Outfit Id
Authenticityauthentic

Δείτε όλες τις εικόνες »

Dimensions

HeightWidthLengthWeight
0.59 0.42--

Preservation: no

Description

Γρίζα, ο νυφιάτικος και γιορτινός αμάνικος επενδύτης που απαντά αποκλειστικά στα Μεσόγεια και το Μενίδι. Καθώς το κέντημα στα πουκάμισα άρχισε να ψηλώνει, τα γρίζα άρχισαν να κονταίνουν και, μετά τα μέσα του 19ου αιώνα, έφταναν μόνο ως την αρχή των μηρών. Λίγο πριν το τέλος του ίδιου αιώνα, τα διπλά γρίζα εξέλιπαν και αντικαταστάθηκαν από μονές γρίζες. Το χρυσοκέντημα, και εδώ όπως και στ’ άλλα τμήματα της φορεσιάς, εμφανίζεται μετά τα μέσα του 19ου αιώνα. Είναι φτιαγμένη από λευκό, μάλλινο αγοραστό ύφασμα εισαγωγής και φορδραρισμένη με λευκό σαγιάκι, το σαγιάκι της ντριστέλας, το μάλλινο ύφασμα που οι γυναίκες έχουν υφάνει και επεξεργαστεί στη νεροτριβή, ώστε να γίνει χοντρό και πηχτό. Όλα της τα ανοίγματα, με εξαίρεση το μπροστινό τμήμα κάτω από τη μασχάλη και το πίσω μέρος της λαιμόκοψης, στολίζονται με βαθύ βυσσινί βελούδο που στην μπορντούρα της βάσης φθάνει τα 15εκ. Το βελούδο περιβάλλεται από ασημένια γαϊτάνια, μονά ή διπλά. Η γρίζα έχει κατακόρυφο άνοιγμα μπροστά, από πάνω ως κάτω, και είναι φτιαγμένη από ένα φύλλο στην πλάτη, από ένα φύλλο αριστερά και δεξιά μπροστά, και δύο πλαϊνές λόξες που συμπληρώνονται με βελούδο κάτω από το άνοιγμα του χεριού. Ο βελούδινος διάκοσμος είναι φοδραρισμένος με πράσινο βαμβακερό σατέν. Εσωτερικά, στο φύλλο της πλάτης, είναι γραμμένο με το χέρι το όνομα “Ν. ‘Ιωάνου”. Δυο αδιόρατες, οριζόντιες ραφές μπροστά υποδηλώνουν ότι οι “τιράντες” της γρίζας είχαν κοπεί χωριστά. Από την αρχή του μπροστινού ανοίγματος, με τριγωνικό ξεκίνημα, κατεβαίνει στενή βελούδινη ταινία που περίπου στο ύψος της οριζόντιας μπορντούρας της βάσης σχεδόν διπλασιάζεται σε πλάτος σχηματίζοντας ψηλή, ορθογώνια απόληξη που εφάπτεται με την οριζόντια μπορντούρα, όντας κοντύτερη κατά 4εκ. Στο τελείωμά της η κατακόρυφη μπορντούρα αποκολλάται από την οριζόντια σχηματίζοντας μικρό τριγωνικό άνοιγμα. Η ταινία στολίζεται με κυματιστό κλαδί που αρχίζει με σπείρα και αγκαλιάζει με τις καμπύλες του εναλλάξ μαργαριτόσχημο λουλούδι ή σπείρα, και τα δυο ανάμεσα σε δέσμες φύλλων. Στο φαρδύ της τελείωμα τα μοτίβα μεγαλώνουν καταλήγοντας σε μεγάλο λουλούδι που ένα από τα φύλλα του το εγγράφει σε κύκλο. Το κομμάτι του βελούδου που απομένει, γεμίζει με τρέχουσες σπείρες. Όλο το κέντημα της γρίζας συνδυάζει το αργυρόνημα και τα ασημογάιτανα με χρυσές πούλιες και τιρτίρι δημιουργώντας ευχάριστη, φωτεινή διχρωμία. Το μοτίβο της μπροστινής κατακόρυφης μπορντούρας με το κυματιστό κλαδί, τις σπείρες κι ένα μαργαριτόσχημο λουλούδι σε κύκλο στολίζει το πίσω άνοιγμα των χεριών, πάνω στο βελούδο που ξεκινά από μπροστά σε στενή λωρίδα και φαρδαίνει μετά τη ραφή του ώμου. Η λωρίδα ανοίγει σε μεγάλο ορθογώνιο κομμάτι που τελειώνει το φύλλο της λόξας. Πέντε οριζόντιες σειρές το διακοσμούν από διπλό ζιγκ-ζαγκ που σχηματίζει μικρούς ρόμβους στολισμένους με πουλιά, ένας παρά ένας. Πάνω τους, τέσσερις σειρές διπλό ασημένιο κορδόνι στερεωμένες στη μία πλευρά, ενώνονται με θηλιά με άλλες τέσσερις που ξεκινούν από την απέναντι πλευρά. Κάτω ακριβώς από το βελούδο και ανάμεσα στις δύο ραφές της λόξας απλώνονται πέντε όμοια μοτίβα με μακρύ σώμα, φτιαγμένο από διπλό γαϊτάνι που ανοίγει σχηματίζοντας δακρυόσχημη κεφαλή, με χρωματιστή χάντρα στο κέντρο της. Από μπρος προς τα πίσω, τα χρώματα, αριστερά, είναι: διάφανο λευκό, η δεύτερη λείπει, πράσινο, ροδί και μπλε. Δεξιά, διάφανο λευκό, βυσσινί, πράσινο, ροδί, μπλε. Οι χάντρες στερεώνονται πάνω στο αργυρόνημα που, περιστρεφόμενο, γεμίζει τις κεφαλές. Σειρά από χρυσές πούλιες διακρίνει τα πέντε μοτίβα που περιβάλλονται από λεπτό ζιγκ-ζαγκ που προεκτείνεται στο μπροστινό φύλλο. Στις κεφαλές των μοτίβων το ζιγκ-ζαγκ σχηματίζει γιρλάντα με καμπύλες, θηλιές και πούλιες. Ιδιαίτερη έμφαση έχει δοθεί στο κατακόρυφο ζιγκ-ζαγκ που στολίζει τις δυο πλευρές της πλάτης, μεγαλύτερο σε μέγεθος, φτιαγμένο με διπλό νήμα και με μια πούλια στο εσωτερικό κάθε τριγώνου. Στη βάση της πλάτης που το ύψος της δεν περιορίζεται, έχουν χωρέσει πέντε από τα μοτίβα που όρθια ή αντεστραμμένα, και υπογραμμισμένα από σειρά ρόμβων, στολίζουν και την φαρδιά μπορντούρα της βάσης. Οξυκόρυφο ρομβοειδές σχήμα ανάμεσα σε δυο φύλλα, βυθίζεται μέσα σε συμμετρικά αντίθετες και ανοιχτές σπείρες που ξετυλίγονται ζευγαρώνοντας με την πλαϊνή τους. Το οξυκόρυφο του σχήματος αξιοποιείται από τις πούλιες με το τιρτίρι που σχηματίζουν πάνω του χρυσό ζιγκ-ζαγκ. Διπλό γαϊτάνι απομονώνει στενή ταινία πάνω στην μπορντούρα της βάσης που δεν προχωρεί ως την κατακόρυφη μπορντούρα του ανοίγματος γιατί περαμβάλλεται μικρό ορθογώνιο κομματάκι βελούδο που προεκτείνει την χαμηλή, φαρδιά ταινία. Μέσα του, δύο ζευγάρια όρθιες συμμετρικές σπείρες ενώνουν τις ευθύγραμμες πλευρές τους. Μικρές θηλιές στο περίγραμμά τους τις κάνουν να μοιάζουν με γρανάζια. Ένας συνδυασμός από μεγαλύτερες τέτοιες και απλές κατακόρυφες σπείρες γεμίζουν το σώμα του φιαλόσχημου επίρραπτου διάκοσμου στα μπροστινά φύλλα. Ανάμεσά τους, κατακόρυφο σχήμα με ρομβοειδή κεφαλή απολήγει σε ανοιχτή γωνία, θυμίζοντας άγκυρα. Από πάνω τριπέταλο λουλούδι στηρίζει στην κορυφή του κεντήματος απλουστευμένη εκδοχή του μοτίβου της φαρδιάς μπορντούρας. Τέλος, στη στενή ταινία της βάσης μεγάλο ζιγκ-ζαγκ δημιουργεί το χώρο για σπείρες μέσα σε δέσμες φύλλων που ανά δύο εναλλάσσονται με ολοκέντητο μοτίβο: κεντρικό, ρομβοειδές σχήμα, στολισμένο με συμμετρικές, κομψές σπείρες στο τελείωμά του, προβάλλει ανάμεσα από δυο μεγάλα φύλλα.

Comments

Μικρές φθορές στο κέντημα.

Material

silver threadObject decoration
wool yarnObject
spanglesObject decoration
tir-tir (lustring)Object decoration
beadsObject decoration
cardboardObject
velvetObject decoration
silver cordObject decoration
satin cottonObject
silver cordonObject decoration

Technique

gold embroideryObject decoration
handwoven fabricObject

Decoration Category & Subject

Decoration CategoryDecoration Topic
stylized decorationflowers, spirals

Construction

Constructor: grizades, chrysoraftades (gold tailors)?

Construction Time: beginning of 20th century

Construction Location

CountryGeographic AreaPerfectureRegion
GreeceCentral GreeceAttica-

Usage Location

CountryGeographic AreaPerfectureRegion
GreeceCentral GreeceAttica-

Usage

UserUser AgeSocial AgeNational GroupUsage PeriodUsage TimeUsage OcassionUsage PurposePossible Time Usage
womanbrideΑρβανίτεςbeginning of 20th centurybridal
womanmarried womanΑρβανίτεςbeginning of 20th centuryfestive

Acquisition

Acquisition WayPurchase
Value1.200 drachmas
Acquisition Date28/6/1968

Bibliography

Dede-Michail, Μ. 1981, Η φορεσιά της Μεσογείτισσας (1900-1930), Athens.
Hadjimichali, A., 1978,Λαϊκή Φορεσιά. Οι φορεσιές με το σιγκούνι, vol. 1, (Giannara-Ioannou, T. ed., Athens, Melissa publications.
Koulocheri, M. 2004, Σπάτων Ένδυσις, Athens, Lyceum Club of Greek Women, Spata branch.
Marini, Μ. 1989, Η μενιδιάτικη λαϊκή φορεσιά, Acharnai.
Welters, L. 1986, Women’s Traditional Costume in Attica, Greece, Nauplion, Peloponnesian Folklore Foundation.

Publications

There are no Publications related to this item yet

Expositions

There are no Expositions related to this item yet

Record Information

Researcher-
Research Time-
Research Type-
Information Person-
RecorderΡοβάτσου Αγγελική
Record Time-