Εκτύπωση

αμάνικο ζακέτο 3614/14

Αριθμός ταύτισης συνόλου3614/14
Ταξινόμηση- ενδυμασία
- ένδυμα
- αμάνικο ζακέτο
Τυπολογίαφορεσιά με καβάδι
Όνομα/Χαρακτηρισμόςαμάνικο ζακέτο
Τοπικό ή άλλο όνομαγιλέκι
Μέρος ΣυνόλουΟΧΙ
Αυθεντικότητααυθεντικό

Δείτε όλες τις εικόνες »

Διαστάσεις

ΎψοςΠλάτοςΜηκοςΒάρος
0,32 0,44--

Συντήρηση: ΟΧΙ

Περιγραφή

Γυναικείο γιλέκι που φοριέται πάνω από τον σαγιά στα χωριά του κύκλου της Καρδίτσας του νομού Τρικάλων. Το επίρραπτο κέντημά του με πολύκλωνες μεταξωτές κλωστές, ουτράδες, που πότε τοποθετούνται ευθύγραμμα (ζέχια) ή άλλοτε σχηματίζουν γαϊτάνι (κοσανίτσα), ταιριάζει χρωματικά με την κεντητή λωρίδα του σαγιά. Στα χωριά της Καρδίτσας επικρατεί το πορτοκαλί, ενώ στα Μεγάλα Καλύβια τα χρώματα που κυριαρχούν είναι σκουρότερα, μαραγκά. Χαρακτηριστικό του γιλέκου είναι το μεγάλο του άνοιγμα στην τραχηλιά και στις μασχάλες και το μικρό του ύψος που σταματά πάνω από τη μέση. Είναι πάντα ρελιασμένο στα στριφώματα με ρούχο (τσόχα). Μέσα από τον ρούχο ράβονται σειρές ζέχια και ανάμεσά τους κεντιούνται τα διάφορα διακοσμητικά μοτίβα. Μονάχα ένα όρθιο, ορθογώνιο κομμάτι στο κέντρο της πλάτης μένει ακέντητο για να φαίνονται οι μύτες, μια λεπτή δαντέλα που έπλεκαν παλιά οι γυναίκες με μαραγκή κλωστή και με το βελονάκι. Το γιλέκι είναι ρελιασμένο με σκούρα βυσσινί τσόχα και φοδραρισμένο με μπεζ βαμβακερό πανί. Είναι φτιαγμένο από ένα φύλλο στην πλάτη και από δύο μπροστινά φύλλα με μακριές, γλωσσωτές μύτες. Στο εσωτερικό τους είναι ραμμένες από δύο θηλυκές κόπιτσες. Τρίχρωμο γαϊτάνι, η κοσανίτσα, ορίζει τα περιγράμματα του κεντήματος που διακρίνεται σε τρία μέρη: αυτό της πλάτης από τους ώμους έως τις πλαϊνές ραφές, κι από ένα, συμμετρικό, στα δυο μπροστινά φύλλα. Στη λαιμόκοψη, ανάμεσα από τη βυσσινί τσόχα και το κέντημα, παρεμβάλλεται στενή λωρίδα πράσινου ρούχου που παρακολουθεί την καμπύλη του λαιμού. Το πορτοκαλί χρώμα κυριαρχεί στις μεταξωτές ουτράδες και συμπληρώνεται από πράσινο, μπλε και βυσσινί. Στα μπροστινά φύλλα προβάλλει κυκλικό σχήμα, το φεγγάρι, που περιέχει στο κέντρο του μικρό σταυρουδάκι από ασπροκόκκινη κοσανίτσα με δακρυόσχημες κεραίες. Το γεγονός ότι το φεγγάρι (ή στρογγυλό) κεντιέται στις καραγκούνικες ποδιές μόνο για τις νέες και τις νύφες και ποτέ για μεγάλες γυναίκες, δημιουργεί την εντύπωση ότι ίσως πρόκειται για “γονιμικό σύμβολο”. Πάνω και κάτω από το φεγγάρι, έχουν κεντηθεί κλειδιά, ενώ προς τους ώμους και στα πλαϊνά ο χώρος γεμίζει με θηλίτσες. Κάτω από τη λαιμόκοψη της πλάτης, τρέχει οριζόντια σαρακατσάνα, όπως και στην κάτω οριζόντια πλευρά του κεντρικού ορθογώνιου σχήματος. Σε όλα τα άλλα σημεία κυριαρχούν τα κλειδιά. Δύο μικρότερα φεγγάρια εδώ σχηματίζουν με τη χρωματική τους εναλλαγή σταυρό, που υπογραμμίζεται και με σταυρουδάκι από ασπροκόκκινη κοσανίτσα. Ένα τρίτο τέτοιο σταυρουδάκι βρίσκεται στον κεντρικό κατακόρυφο άξονα της πλάτης, ραμμένο πάνω σε κλειδιά. Στο εσωτερικό περίγραμμα του ορθογώνιου τμήματος που δεσπόζει στο κέντρο της πλάτης, πάνω σε μάυρο φόντο προβάλλουν έντονα μυτάκια ή ντουγαδάκια. Παραμέσα, το ορθογώνιο γεμίζει με λουλακιασμένο βαμβακερό πανί με σχέδια στην ύφανση, τα φραστερά. Στο κέντρο του πανιού, κατακόρυφη μαύρη δαντελωτή τρέσα.

ΥΛΗ

βαμβάκιΑντικείμενο
βαμβάκιΔιάκοσμος αντικειμένου
τσόχαΑντικείμενο
κόπιτσεςΑντικείμενο
καναβάτσοΔιάκοσμος αντικειμένου
τρέσαΔιάκοσμος αντικειμένου
πολύκλωνες μεταξωτές κλωστέςΔιάκοσμος αντικειμένου

Τεχνική

βαφήλουλάκιασμαΔιάκοσμος αντικειμένου
κέντημα επίρραπτοτερζήδικοΔιάκοσμος αντικειμένου
υφαντό βιομηχανικόΑντικείμενο
υφαντό βιομηχανικόΔιάκοσμος αντικειμένου

ΔΙΑΚΟΣΜΟΣ

Κατηγορία Θέματος ΔιακόσμουΘέμα Διακόσμου
θρησκευτικά θέματασταυρός
σχηματοποιημένος διάκοσμοςφεγγάρι, κλειδιά, μυτάκια, σαρακατσάνα

Κατασκευή

Κατασκευαστής: ραφτάδες

Τοποθεσία κατασκευής

ΧώραΓεωγραφικό ΔιαμέρισμαΝομόςΕυρύτερη περιοχή
ΕλλάδαΘεσσαλίαΤρικάλωνΚαρδίτσας

Τοποθεσία Χρήσης

ΧώραΓεωγραφικό ΔιαμέρισμαΝομόςΕυρύτερη περιοχή
ΕλλάδαΘεσσαλίαΚαρδίτσαςΤρικάλων

Χρήση

ΧρήστηςΗλικίαΚοινωνική ΗλικίαΕθνοτική ΟμάδαΠερίοδος ΧρήσηςΧρόνος ΧρήσηςΠερίσταση ΧρήσηςΣκοπός χρήσηςΠιθανή χρονολογία χρήσης
γυναίκαΚαραγκούνηδες

Απόκτηση

Τρόπος ΑπόκτησηςΑγορά
Αξία100 δρχ.
Χρονολογία απόκτησης12/11/1963

Βιβλιογραφία

Πολίτου, Ξ. 1997, "Οι Καραγκούνηδες της Θεσσαλίας" στο Ημερολόγιο του Λυκείου των Ελληνίδων Αθηνών, Αθήνα, Λύκειον των Ελληνίδων.
Ρωμαίου-Καρασταμάτη, Ε. 1980, Η ποδιά της Καραγκούνας, Αθήνα, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
Τσαγγαλάς, Κ. 1993, Η γυναικεία καραγκούνικη ενδυμασία, ιδιαίτερα σε μια θεσσαλική κοινότητα. Κατασκευή και λειτουργία, Αθήνα, Ε.Ο.Μ.Μ.Ε.Χ.
Χατζημιχάλη, Α. 1983, Λαϊκή Φορεσιά. Οι φορεσιές με το καβάδι Β΄, (επιμ. Γιανναρά-Ιωάννου, Τ.) Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη - Μέλισσα.

Δημοσιεύσεις

Δεν υπάρχουν σχετικές δημοσιεύσεις για αυτό το αντικείμενο

Εκθέσεις

Δεν υπάρχουν σχετικές εκθέσεις για αυτό το αντικείμενο

Πληροφορίες Τεκμηρίωσης

Ερευνητής-
Χρόνος έρευνας-
Είδος Έρευνας-
Πληροφορητής-
ΤεκμηριωτήςΡοβάτσου Αγγελική
Χρόνος Τεκμηρίωσης28/6/2007