Εκτύπωση

αμάνικο ζακέτο 5230/19

Αριθμός ταύτισης συνόλου5230/19
Ταξινόμηση- ενδυμασία
- ένδυμα
- αμάνικο ζακέτο
Τυπολογίαφορεσιά με καβάδι
Όνομα/Χαρακτηρισμόςαμάνικο ζακέτο
Τοπικό ή άλλο όνομαγιλέκι
Μέρος ΣυνόλουΟΧΙ
Αυθεντικότητααυθεντικό

Δείτε όλες τις εικόνες »

Διαστάσεις

ΎψοςΠλάτοςΜηκοςΒάρος
0,325 0,44--

Συντήρηση: ΟΧΙ

Περιγραφή

Γυναικείο γιλέκι που φοριέται πάνω από τον σαγιά στα χωριά του κύκλου της Καρδίτσας του νομού Τρικάλων. Το επίρραπτο κέντημά του με πολύκλωνες μεταξωτές κλωστές, ουτράδες, που πότε τοποθετούνται ευθύγραμμα (ζέχια) ή άλλοτε σχηματίζουν γαϊτάνι (κοσανίτσα), ταιριάζει χρωματικά με την κεντητή λωρίδα του σαγιά. Στα χωριά της Καρδίτσας επικρατεί το πορτοκαλί, ενώ στα Μεγάλα Καλύβια τα χρώματα που κυριαρχούν είναι σκουρότερα, μαραγκά. Χαρακτηριστικό του γιλέκου είναι το μεγάλο του άνοιγμα στην τραχηλιά και στις μασχάλες και το μικρό του ύψος που σταματά πάνω από τη μέση. Είναι πάντα ρελιασμένο στα στριφώματα με ρούχο (τσόχα). Μέσα από τον ρούχο ράβονται σειρές ζέχια και ανάμεσά τους κεντιούνται τα διάφορα διακοσμητικά μοτίβα. Μονάχα ένα όρθιο, ορθογώνιο κομμάτι στο κέντρο της πλάτης μένει ακέντητο για να φαίνονται οι μύτες, μια λεπτή δαντέλα που έπλεκαν παλιά οι γυναίκες με μαραγκή κλωστή και με το βελονάκι. Το γιλέκι είναι ρελιασμένο με σκούρα βυσσινί τσόχα και φοδραρισμένο με υπόλευκο βαμβακερό πανί. Είναι φτιαγμένο από ένα φύλλο στην πλάτη και δύο μπροστινά φύλλα που απολήγουν σε μακριές, ορθογώνιες μύτες. Στο εσωτερικό της δεξιάς, είναι στερεωμένες δύο θηλυκές κόπιτσες. Τρίχρωμο γαϊτάνι, η κοσανίτσα, ορίζει τα περιγράμματα του κεντήματος που διακρίνεται σε τρία μέρη: αυτό της πλάτης από τους ώμους έως τις πλαϊνές ραφές, κι από ένα, συμμετρικό, στα δυο μπροστινά φύλλα. Στη λαιμόκοψη, ανάμεσα από τη βυσσινί τσόχα και το κέντημα, παρεμβάλλεται στενή λωρίδα πράσινου ρούχου που παρακολουθεί την καμπύλη του λαιμού. Το πορτοκαλί χρώμα κυριαρχεί στις μεταξωτές ουτράδες και συμπληρώνεται από πράσινο, μπλε και βυσσινί. Στα μπροστινά φύλλα προβάλλει κυκλικό σχήμα, το φεγγάρι, που περιέχει σταυρό με δακρυόσχημες κεραίες. Αργυρόνημα απομονώνει τον σταυρό και σχηματίζει στο κέντρο του λεπτό σταυρουδάκι με κεραίες που απολήγουν σε μικρές σπείρες. Οι σταυροί και στις δύο πλευρές είναι απόλυτα συμμετρικοί. Ανάμεσα στα φεγγάρια και τις πλαϊνές ραφές, το κέντημα σχηματίζει τρία τρίγωνα σε ελλιπή σταυροειδή διάταξη, εντύπωση που ενισχύει και ο σταυρός με τρεις μόνο κεραίες που αυτή τη φορά γίνεται με ασπροκόκκινη κοσανίτσα. Το γεγονός ότι το φεγγάρι (ή στρογγυλό) κεντιέται στις καραγκούνικες ποδιές μόνο για τις νέες και τις νύφες και ποτέ για μεγάλες γυναίκες, δημιουργεί την εντύπωση ότι ίσως πρόκειται για “γονιμικό σύμβολο”. Τον υπόλοιπο χώρο των μπροστινών φύλλων καταλαμβάνει το μοτίβο του κλειδιού. Δύο όμοια φεγγάρια, ελαφρά μικρότερα και με σταυρούς τονισμένους με αργυρόνημα, στολίζουν και την πίσω όψη. Την οριζόντια χαμηλή μπορντούρα διατρέχει το μοτίβο της κλάρας ενώ παντού αλλού επικρατούν τα κλειδιά. Μόνο το περίγραμμα του ορθογώνιου σχήματος στο κέντρο της πλάτης σχηματίζεται με τις κλειδωνές. Πράσινο βελούδο προσφέρει την επιφάνειά του στο αργυρόνημα για να του τονίσει το περίγραμμα με ζιγκ-ζαγκ και θηλιές (κύκλα με ένα ματάκι). Στη συνέχεια, σε χρευτικό σχεδιασμό, θα σχηματίσει δυο κατακόρυφα, ανοιχτά καρδιόσχημα μοτίβα, όρθιο και αντεστραμμένο, που η ένωσή τους εγγράφεται σε αντικριστούς ρόμβους.

ΥΛΗ

αργυρόνημαΔιάκοσμος αντικειμένου
βαμβάκιΑντικείμενο
τσόχαΑντικείμενο
βελούδοΔιάκοσμος αντικειμένου
καναβάτσοΔιάκοσμος αντικειμένου
πολύκλωνες μεταξωτές κλωστέςΔιάκοσμος αντικειμένου

Τεχνική

ασημοκέντημα Διάκοσμος αντικειμένου
κέντημα επίρραπτοτερζήδικοΔιάκοσμος αντικειμένου
υφαντό βιομηχανικόΑντικείμενο
υφαντό βιομηχανικόΔιάκοσμος αντικειμένου

ΔΙΑΚΟΣΜΟΣ

Κατηγορία Θέματος ΔιακόσμουΘέμα Διακόσμου
θρησκευτικά θέματασταυρός
σχηματοποιημένος διάκοσμοςκλειδιά, κλάρα, κλειδωνές

Κατασκευή

Κατασκευαστής: ραφτάδες

Τοποθεσία κατασκευής

ΧώραΓεωγραφικό ΔιαμέρισμαΝομόςΕυρύτερη περιοχή
ΕλλάδαΘεσσαλίαΤρικάλωνΚαρδίτσας

Τοποθεσία Χρήσης

ΧώραΓεωγραφικό ΔιαμέρισμαΝομόςΕυρύτερη περιοχή
ΕλλάδαΘεσσαλίαΚαρδίτσαςΤρικάλων

Χρήση

ΧρήστηςΗλικίαΚοινωνική ΗλικίαΕθνοτική ΟμάδαΠερίοδος ΧρήσηςΧρόνος ΧρήσηςΠερίσταση ΧρήσηςΣκοπός χρήσηςΠιθανή χρονολογία χρήσης
γυναίκαΚαραγκούνηδες

Απόκτηση

Τρόπος ΑπόκτησηςΑγορά
Αξία300 δρχ.
Χρονολογία απόκτησης14-16/3/1967

Βιβλιογραφία

Πολίτου, Ξ. 1997, "Οι Καραγκούνηδες της Θεσσαλίας" στο Ημερολόγιο του Λυκείου των Ελληνίδων Αθηνών, Αθήνα, Λύκειον των Ελληνίδων.
Ρωμαίου-Καρασταμάτη, Ε. 1980, Η ποδιά της Καραγκούνας, Αθήνα, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
Τσαγγαλάς, Κ. 1993, Η γυναικεία καραγκούνικη ενδυμασία, ιδιαίτερα σε μια θεσσαλική κοινότητα. Κατασκευή και λειτουργία, Αθήνα, Ε.Ο.Μ.Μ.Ε.Χ.
Χατζημιχάλη, Α. 1983, Λαϊκή Φορεσιά. Οι φορεσιές με το καβάδι Β΄, (επιμ. Γιανναρά-Ιωάννου, Τ.) Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη - Μέλισσα.

Δημοσιεύσεις

Δεν υπάρχουν σχετικές δημοσιεύσεις για αυτό το αντικείμενο

Εκθέσεις

Δεν υπάρχουν σχετικές εκθέσεις για αυτό το αντικείμενο

Πληροφορίες Τεκμηρίωσης

Ερευνητής-
Χρόνος έρευνας-
Είδος Έρευνας-
Πληροφορητής-
ΤεκμηριωτήςΡοβάτσου Αγγελική
Χρόνος Τεκμηρίωσης28/6/2007