Εκτύπωση

αμάνικο ζακέτο 6173/22

Αριθμός ταύτισης συνόλου6173/22
Ταξινόμηση- ενδυμασία
- ένδυμα
- αμάνικο ζακέτο
Τυπολογίαφορεσιά με καβάδι
Όνομα/Χαρακτηρισμόςαμάνικο ζακέτο
Τοπικό ή άλλο όνομαγιλέκι
Μέρος ΣυνόλουΟΧΙ
Αυθεντικότητααυθεντικό

Δείτε όλες τις εικόνες »

Διαστάσεις

ΎψοςΠλάτοςΜηκοςΒάρος
0,32 0,46--

Συντήρηση: ΟΧΙ

Περιγραφή

Γυναικείο γιλέκι που φοριέται πάνω από τον σαγιά στα χωριά του κύκλου της Καρδίτσας του νομού Τρικάλων. Το επίρραπτο κέντημά του με πολύκλωνες μεταξωτές κλωστές, ουτράδες, που πότε τοποθετούνται ευθύγραμμα (ζέχια) ή άλλοτε σχηματίζουν γαϊτάνι (κοσανίτσα), ταιριάζει χρωματικά με την κεντητή λωρίδα του σαγιά. Στα χωριά της Καρδίτσας επικρατεί το πορτοκαλί, ενώ στα Μεγάλα Καλύβια τα χρώματα που κυριαρχούν είναι σκουρότερα, μαραγκά. Χαρακτηριστικό του γιλέκου είναι το μεγάλο του άνοιγμα στην τραχηλιά και στις μασχάλες και το μικρό του ύψος που σταματά πάνω από τη μέση. Είναι πάντα ρελιασμένο στα στριφώματα με ρούχο (τσόχα). Μέσα από τον ρούχο ράβονται σειρές ζέχια και ανάμεσά τους κεντιούνται τα διάφορα διακοσμητικά μοτίβα. Μονάχα ένα όρθιο, ορθογώνιο κομμάτι στο κέντρο της πλάτης μένει ακέντητο για να φαίνονται οι μύτες, μια λεπτή δαντέλα που έπλεκαν παλιά οι γυναίκες με μαραγκή κλωστή και με το βελονάκι. Το γιλέκι είναι ρελιασμένο με σκούρα βυσσινί τσόχα και φοδραρισμένο με βαμβακερό πανί στο χρώμα της λινάτσας. Είναι φτιαγμένο από δύο μπροστινά φύλλα με μακριές μύτες που ενώνονται με το φύλλο της πλάτης κάτω από τις μασχάλες με πρόχειρες βελονιές. Χαμηλά στις μύτες των μπροστινών φύλλων είναι ραμμένες από δύο θηλυκές κόπιτσες. Οι πλαϊνές ενώσεις έχουν γίνει με πρόχειρες βελονιές. Στη λαιμόκοψη, ανάμεσα από τη βυσσινί τσόχα και το κέντημα, παρεμβάλλεται στενή λωρίδα μπλε ρούχου που παρακολουθεί την καμπύλη του λαιμού. Το πορτοκαλί χρώμα κυριαρχεί στις μεταξωτές ουτράδες και συμπληρώνεται από πράσινο, μπλε και βυσσινί. Οι ουτράδες είναι στερεωμένες με κίτρινα και λευκά γαζιά. Στα μπροστινά φύλλα προβάλλει κυκλικό σχήμα, το φεγγάρι, διαιρεμένο σε οκτημόρια που συνθέτουν δυο σταυρούς, έναν πορτοκαλί (το φόντο), και έναν πολύχρωμο. Το κέντρο τους επισημαίνεται με άσπρη και ροζ κοσανίτσα. Το γεγονός ότι το φεγγάρι (ή στρογγυλό) κεντιέται στις καραγκούνικες ποδιές μόνο για τις νέες και τις νύφες και ποτέ για μεγάλες γυναίκες, δημιουργεί την εντύπωση ότι ίσως πρόκειται για “γονιμικό σύμβολο”. Δυο μεγάλες σπείρες πλάι στο φεγγάρι εισάγουν το μοτίβο του κλειδιού. Τα φεγγάρια της πλάτης είναι ανάλογα αλλά μικρότερα. Εδώ, όλες οι διακοσμητικές λωρίδες περιέχουν το ταινιόσχημο μοτίβο του κλειδιού. Μόνο στην φαρδιά οριζόντια λωρίδα που ενώνει τα κλειδιά, βλέπουμε ένα οχτάρι, τόσο “τετραγωνισμένο” που είναι αγνώριστο. Γενικά, η απόδοση των σχεδίων, τα γαζιά αλλά και τα τόσα πολλά ζέχια μαρτυρούν νεότερη κατασκευή. Στο κέντρο της οριζόντιας χαμηλής ταινίας, μικρό σταυρουδάκι από ροζ και άσπρη κοσανίτσα. Στο εσωτερικό περίγραμμα του ορθογώνιου τμήματος, που δεσπόζει στο κέντρο της πλάτης, πάνω σε μάυρο φόντο προβάλλουν έντονα μυτάκια ή ντουγαδάκια. Παραμέσα, λεπτή, πράσινη δαντέλα του μέτρου, οριοθετεί μικρότερο ορθογώνιο που καλύπτεται από υπόλευκο βαμβακερό πανί με σχέδια στην ύφανση, τα φραστερά. Στο κέντρο του πανιού, κατακόρυφη μαύρη δαντελωτή τρέσα.

ΥΛΗ

βαμβάκιΑντικείμενο
βαμβάκιΔιάκοσμος αντικειμένου
τσόχαΑντικείμενο
κόπιτσεςΑντικείμενο
καναβάτσοΔιάκοσμος αντικειμένου
τρέσαΔιάκοσμος αντικειμένου
πολύκλωνες μεταξωτές κλωστέςΔιάκοσμος αντικειμένου

Τεχνική

κέντημα επίρραπτοτερζήδικοΔιάκοσμος αντικειμένου
υφαντό βιομηχανικόΑντικείμενο
υφαντό βιομηχανικόΔιάκοσμος αντικειμένου

ΔΙΑΚΟΣΜΟΣ

Κατηγορία Θέματος ΔιακόσμουΘέμα Διακόσμου
θρησκευτικά θέματασταυρός
σχηματοποιημένος διάκοσμοςκλειδί, φεγγάρι, μυτάκια

Κατασκευή

Κατασκευαστής: ραφτάδες

Χρόνος κατασκευής: 20ός αι.

Τοποθεσία κατασκευής

ΧώραΓεωγραφικό ΔιαμέρισμαΝομόςΕυρύτερη περιοχή
ΕλλάδαΘεσσαλίαΤρικάλωνΚαρδίτσας

Τοποθεσία Χρήσης

ΧώραΓεωγραφικό ΔιαμέρισμαΝομόςΕυρύτερη περιοχή
ΕλλάδαΘεσσαλίαΚαρδίτσαςΤρικάλων

Χρήση

ΧρήστηςΗλικίαΚοινωνική ΗλικίαΕθνοτική ΟμάδαΠερίοδος ΧρήσηςΧρόνος ΧρήσηςΠερίσταση ΧρήσηςΣκοπός χρήσηςΠιθανή χρονολογία χρήσης
γυναίκαανύπαντρηΚαραγκούνηδες20ός αι.γιορτινό
γυναίκανύφηΚαραγκούνηδες20ός αι.νυφικό
γυναίκαπαντρεμένηΚαραγκούνηδες20ός αι.γιορτινό

Απόκτηση

Τρόπος Απόκτησης
Χρονολογία απόκτησης17/4/1970

Βιβλιογραφία

Πολίτου, Ξ. 1997, "Οι Καραγκούνηδες της Θεσσαλίας" στο Ημερολόγιο του Λυκείου των Ελληνίδων Αθηνών, Αθήνα, Λύκειον των Ελληνίδων.
Ρωμαίου-Καρασταμάτη, Ε. 1980, Η ποδιά της Καραγκούνας, Αθήνα, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
Τσαγγαλάς, Κ. 1993, Η γυναικεία καραγκούνικη ενδυμασία, ιδιαίτερα σε μια θεσσαλική κοινότητα. Κατασκευή και λειτουργία, Αθήνα, Ε.Ο.Μ.Μ.Ε.Χ.
Χατζημιχάλη, Α. 1983, Λαϊκή Φορεσιά. Οι φορεσιές με το καβάδι Β΄, (επιμ. Γιανναρά-Ιωάννου, Τ.) Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη - Μέλισσα.

Δημοσιεύσεις

Δεν υπάρχουν σχετικές δημοσιεύσεις για αυτό το αντικείμενο

Εκθέσεις

Δεν υπάρχουν σχετικές εκθέσεις για αυτό το αντικείμενο

Πληροφορίες Τεκμηρίωσης

Ερευνητής-
Χρόνος έρευνας-
Είδος Έρευνας-
Πληροφορητής-
ΤεκμηριωτήςΡοβάτσου Αγγελική
Χρόνος Τεκμηρίωσης2/7/2007