Εκτύπωση

αμάνικος επενδύτης 4218/13

Αριθμός ταύτισης συνόλου4218/13
Ταξινόμηση- ενδυμασία
- ένδυμα
- αμάνικος επενδύτης
Τυπολογίαχωρικό
Όνομα/Χαρακτηρισμόςαμάνικος επενδύτης
Τοπικό ή άλλο όνομακουτσουμάνικος ντουλαμάς
Μέρος ΣυνόλουΟΧΙ
Αυθεντικότητααυθεντικό

Δείτε όλες τις εικόνες »

Διαστάσεις

ΎψοςΠλάτοςΜηκοςΒάρος
1,02 0,35--

Συντήρηση: ΟΧΙ

Περιγραφή

Κουτσουμάνικος ντουλαμάς, γυναικείος, γιορτινός και νυφικός, αμάνικος επενδύτης από κόκκινο αδίμτο (δίμιτο) σαϊάκ (μαλλί της νεροτριβής). Αποτελεί εξάρτημα του γυναικείου ενδυματολογικού συνόλου του Φυλακτού Έβρου, όπου εγκαταστάθηκαν οι πρόσφυγες από το Γιαούπ της Ανατολικής Θράκης. Η παραδοσιακή γυναικεία ενδυμασία του Φυλακτού ανήκει στην ενδυματολογική ομάδα του Ζαλουφιού με διαφοροποιήσεις όμως στον τρόπο διακόσμησης. Για την κατασκευή του ντουλαμά, πρώτα γινόταν η ύφανση στον αργαλειό, ύστερα το ντουλάπιασμα και τέλος η βαφή και η διακόσμηση. Ο επενδύτης αποτελείται από ένα μονοκόμματο φύλλο υφάσματος μπρος – πίσω, χωρίς ραφή στους ώμους, και από ένα δίφυλλο λοξό τμήμα σε κάθε πλάι, από τη μέση και κάτω, που δίνει φάρδος στο ένδυμα. Μπροστά υπάρχουν δύο επίσης τριγωνικά κομμάτια, που αυτή τη φορά έχουν ύψος ίσο με αυτό του ενδύματος. Στα πλευρά υπάρχει τριγωνικό κομμάτι υφάσματος για να δίνει άνεση στις κινήσεις. Η κυκλική λαιμόκοψη είναι φοδραρισμένη με λωρίδα από μπεζ βαμβακερό ύφασμα. Ο ντουλαμάς είναι ολόγυρα γαρνιρισμένος με μαύρα και κίτρινα μάλλινα γκαϊτάνια, που στην κατακόρυφη τομή των χεριών, στο γύρο του επενδύτη και στο μπροστινό άνοιγμα, εκτός από το μεσαίο τμήμα, συμπλέκονται. Η ακμή της πιέτας που σχηματίζεται από τα πλαϊνά λοξά φύλλα είναι διακοσμημένη με τα ίδια γκαϊτάνια. Στο ύψος του στέρνου και στην ακμή της πιέτας, το γαϊτάνι που κάθε φορά βρίσκεται στην εξωτερική πλευρά κατά διαστήματα αναδιπλώνεται σχηματίζοντας θηλιές. Στην πιέτα, παράλληλα με τα δύο γαϊτάνια, κίτρινο αγοραστό σειρήτι με οξεία γωνία στην κατάληξη. Η ένωση των λοξών με το πίσω φύλλο είναι διακοσμημένη με λευκό σειρήτι πλαισιωμένο από μαύρο γκαϊτάνι που στην εξωτερική πλευρά συστρέφεται σχηματίζοντας μονές και διπλές θηλιές εναλλάξ. Στο ίδιο φύλλο, δίπλα σε κάθε μονή θηλιά, από ένα κλαράκι (ανθάκι), καμωμένο με χρωματιστά γκαϊτάνια. Ανάλογη είναι και η διακόσμηση του στέρνου. Στο μπροστινό άνοιγμα γαλάζιο σειρήτι με οξεία γωνία στην κατάληξη και σαλιγκάρια (διπλές σπείρες) σε κατακόρυφη διάταξη, με γαϊτάνια σε χρώματα μαύρο, πράσινο, κίτρινο και μπλε. Στην ένωση των λοξών με το ίσιο μπροστινό φύλλο λευκό σειρήτι πλαισιωμένο από μαύρο γκαϊτάνι με θηλιές. Στον ποδόγυρο, το δίχρωμο γαϊτάνι ακολουθούν λευκό και γαλάζιο σειρήτι. Ύστερα, κλαράκια και σαλιγκάρια (σπείρες και σπειρομαίανδροι) με γκαϊτάνια στα χρώματα του υπόλοιπου διακόσμου σχηματοποιούν φυτικά μοτίβα. Η διακόσμηση του ποδόγυρου σταματά στα πλαϊνά λοξά φύλλα, αφήνοντας ακόσμητα τα μπροστινά ίσια και λοξά φύλλα.

Παρατηρήσεις

Στο Μητρώο του Λυκείου των Ελληνίδων το αντικείμενο ταξινομείται ως “Θράκη, Ορεστιάς”. Τα βιβλιογραφικά όμως δεδομένα μας οδηγούν να το εντάξουμε στην ευρύτερη ενδυματολογική ομάδα του Ζαλουφιού. Μαύρα ξεβάμματα και ανοίγματα, πιθανότατα από ζωντανούς οργανισμούς.

ΥΛΗ

βαμβάκιΑντικείμενο
γαϊτάνι μάλλινοΔιάκοσμος αντικειμένου
σαγιάκιΑντικείμενο
σειρήτιΔιάκοσμος αντικειμένου

Τεχνική

βαφήΑντικείμενο
επίρραπτηΔιάκοσμος αντικειμένου
υφαντόδίμιτοΑντικείμενο
υφαντόνεροτριβή, ντουλάπιαΑντικείμενο

ΔΙΑΚΟΣΜΟΣ

Κατηγορία Θέματος ΔιακόσμουΘέμα Διακόσμου
γεωμετρικός διάκοσμοςσαλιγκάρια
σχηματοποιημένος φυτικός διάκοσμος
φυτικός διάκοσμοςκλαράκια

Κατασκευή

Χρόνος κατασκευής: αρχές 20ού αι.

Τοποθεσία κατασκευής

ΧώραΓεωγραφικό ΔιαμέρισμαΝομόςΕυρύτερη περιοχή
ΕλλάδαΘράκηΈβρουΦυλακτό

Τοποθεσία Χρήσης

ΧώραΓεωγραφικό ΔιαμέρισμαΝομόςΕυρύτερη περιοχή
ΕλλάδαΘράκηΈβρουΦυλακτό

Χρήση

ΧρήστηςΗλικίαΚοινωνική ΗλικίαΕθνοτική ΟμάδαΠερίοδος ΧρήσηςΧρόνος ΧρήσηςΠερίσταση ΧρήσηςΣκοπός χρήσηςΠιθανή χρονολογία χρήσης
γυναίκανέανύφηπρόσφυγεςαρχές 20ού αι.νυφικό
γυναίκανέαπρόσφυγεςαρχές 20ού αι.γιορτινό

Απόκτηση

Τρόπος ΑπόκτησηςΑγορά
Αξία250 δρχ.
Χρονολογία απόκτησης12/5/1965

Βιβλιογραφία

Μελίδου-Κεφαλά, Ν. 1989, "Η γυναικεία παραδοσιακή φορεσιά από το Μέγα Ζαλούφι", Εθνογραφικά 7: 67-95, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
Μελίδου-Κεφαλά, Ν. 2002, "Παραδοσιακές ενδυμασίες της Θράκης" στο Ημερολόγιο του Λυκείου των Ελληνίδων Αθηνών, Αθήνα, Λύκειον των Ελληνίδων.
Παπαντωνίου, Ι. 1975, "Φορεσιές της Θράκης", Μακεδονική Ζωή 104: 26-32.
Παπαντωνίου, Ι. 1996, Ελληνικές Τοπικές Ενδυμασίες, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
Χατζημιχάλη, Α. 1948-1954, Ελληνικαί εθνικαί ενδυμασίαι Α΄-Β΄, Αθήνα.

Δημοσιεύσεις

Δεν υπάρχουν σχετικές δημοσιεύσεις για αυτό το αντικείμενο

Εκθέσεις

Δεν υπάρχουν σχετικές εκθέσεις για αυτό το αντικείμενο

Πληροφορίες Τεκμηρίωσης

Ερευνητής-
Χρόνος έρευνας-
Είδος Έρευνας-
Πληροφορητής-
ΤεκμηριωτήςΜαντζουράνη Άννα
Χρόνος Τεκμηρίωσης1/10/2007