Εκτύπωση

αμάνικος επενδύτης 894/4,β

Αριθμός ταύτισης συνόλου894/4,β
Ταξινόμηση- ενδυμασία
- ένδυμα
- αμάνικος επενδύτης
Τυπολογίαχωρικό
Όνομα/Χαρακτηρισμόςαμάνικος επενδύτης
Τοπικό ή άλλο όνομασιγκούνι ή σιγκούνα
Μέρος ΣυνόλουΝΑΙ
Κωδικός συνόλου894
Αυθεντικότητααυθεντικό

Δείτε όλες τις εικόνες »

Διαστάσεις

ΎψοςΠλάτοςΜηκοςΒάρος
0,78 0,60--

Συντήρηση: ΟΧΙ

Περιγραφή

Σιγκούνι από την Αττική. Θεωρείται ο αρχαϊκότερος τύπος ανάμεσα στα σιγκούνια που συναντάμε στις ελληνικές φορεσιές. Πριν αντικατασταθεί από τη γρίζα, χρυσοκεντημένο, φοριόταν στο γάμο. Φτιάχνεται από λευκό σαγιάκι της ντριστέλας, το μάλλινο ύφασμα που οι γυναίκες έχουν επεξεργαστεί στην νεροτριβή ώστε να γίνει χοντρό και πηχτό. Κόβεται και ράβεται από τους ραφτάδες και κεντιέται από ειδικές τεχνίτρες, τις μαϊστρες, με σκούρες μάλλινες κλωστές (πράσινες, μπλε και μαύρες) και πυκνά διακοσμητικά θέματα. Είναι ολοκέντητο με εξαίρεση την πλάτη και μικρά τμήματα των μπροστινών φύλλων. Το σιγκούνι, με κατακόρυφο άνοιγμα μπροστά από πάνω ως κάτω, είναι φτιαγμένο από δύο μπροστινά φύλλα, ένα δεξιά και ένα αριστερά, που ενώνονται με τα δύο φύλλα της πλάτης ως τη μέση. Από τη μέση και κάτω παρεμβάλλεται λόξα που κάνει το ρούχο μεσάτο και κομψό. Στα μπροστινά φύλλα έχει προστεθεί, ως μπορντούρα του ανοίγματος, κατακόρυφη κεντημένη λωρίδα πανιού, που φθάνει στα 4εκ. ψηλότερα από το τελείωμα του σιγκουνιού, αφήνοντας μικρό τριγωνικό άνοιγμα. Κάτω από τους ώμους και σε μήκος 33εκ., το άνοιγμα πλαισιώνεται από βυσσινί βελούδινη ταινία, που περιγράφεται από χρυσογάιτανο. Στο τελείωμά της, πάλι με χρυσό γαϊτάνι, περιγράφεται από ένας βελούδινος κύκλος στην κάθε πλευρά. Το χρυσοκέντημα στο βελούδο είναι λεπτό και πολύ διακοσμητικό χωρίς να είναι ιδιαίτερα επιμελημένο. Επιστρατεύει ζιγκ-ζαγκ, μικρές θηλιές και, στον αριστερό ώμο, σπείρες. Στενή βελούδινη λωρίδα διακοσμεί και τη λαιμόκοψη. Στο εσωτερικό άνοιγμα, το βελούδο γαρνίρεται με βυσσινί γαϊτάνι. Στην άλλη του πλευρά, το χρυσό γαϊτάνι πατάει πάνω σε λιλά κορδέλα που στερεώνεται με χρυσό ζιγκ-ζαγκ. Το βελούδο έχει φοδραριστεί με υπόλευκο χοντρό βαμβακερό πανί. Το κέντημα με τα αυστηρά χρώματα, που περιβάλλει όλα τα ανοίγματα του σιγκουνιού, διατάσσεται γεωμετρικά με κατακόρυφες ή λοξές ταινίες που παρακολουθούν το κόψιμο του ρούχου. Οι ταινίες διακόπτουν το φαρδύ κέντημα της βάσης με τις οδοντωτές του απολήξεις (που παραπέμπουν στα δοντάκια του πουκάμισου), φθάνοντας ως την χαμηλή ταινία της μπορντούρας του σιγκουνιού, και δημιουργώντας έτσι μικρές μετόπες, από μία στα μπροστινά φύλλα και τις λόξες και μια διπλή στα ενωμένα φύλλα της πλάτης. Στα μπροστινά φύλλα, μια οριζόντια κεντητή ταινία τέμνει το λευκό πανί, ψηλά, λίγο κάτω από το άνοιγμα των χεριών. Στον κεντρικό κατακόρυφο άξονα και πάνω από λουλούδι με μεγάλο στρογγυλό κέντρο και μικρά, τριγωνικά πέταλα, έχουν τοποθετηθεί, το ένα πάνω στο άλλο, τρία μεγάλα τρίγωνα και ένα μικρότερο που πατά στην οριζόντια ταινία. Τα τρίγωνα αυτά (τα μεσσάρια) καθορίζαν και την αξία του σιγκουνιού: όσο περισσότερα, τόσο ακριβότερο. Τα σιγκούνια κατατάσσονταν σε σιγκούνια με ένα ως πέντε μεσσάρια. Το σχέδιο αυτό με τα τρίγωνα το ένα πάνω στο άλλο, λεγόταν και “κυπαρίσσι”. Σε καθένα απ’ αυτά τα τριγωνικά σχήματα, ακόμη και στο μικρότερο, έχει χωρέσει σχηματοποιημένη γυναικεία μορφή, τακουκλάκια ή κρούσκεζε. Μια τέτοια μορφή, μεγαλύτερη και πανηγυρική, γεμίζει τις μετόπες στο κέντημα της βάσης. Με υψωμένα τα χέρια, επιδεικνύει μικρότερη μορφή στο εσωτερικό του σώματός της. Στα δύο πλάγια του σιγκουνιού, η κατακόρυφη ταινία της πλάτης που ξεκινά από τη ραφή του ώμου συναντιέται κάτω από το άνοιγμα του μανικιού με την ταινία που κατεβαίνει από τη μανικόκοψη, περιβάλλοντας μαζί τη ραφή του μπροστινού με το πίσω φύλλο. Στο σημείο όπου αρχίζει η λόξα, οι ταινίες συστρέφονται σε μεγάλο, καμπύλο σχήμα με διπλούς έλικες στο κέντρο, προτού ξαναχωρίσουν ακολουθώντας τις ραφές της λόξας. Ανάμεσά τους, δύο ακόμη τρίγωνα, το ένα πάνω στ’ άλλο, περιέχουν από μια γυναικεία μορφή. Από τα δύο άκρα της βάσης του επάνω τριγώνου κρέμεται αλυσίδα από μικρά τριγωνάκια, σαν κόσμημα κεφαλοκαλύμματος με βυζαντινή χροιά. Στις διαχωριστικές κεντημένες ζώνες μόλις και μετά βίας διακρίνονται μέσα απ’ τις σκοτεινές, πυκνές κλωστές κάποια γραμμικά μοτίβα, κυρίως ζιγκ-ζαγκ, αλλά και σχηματικός ανθικός διάκοσμος (κλαδάκια με τρία λουλούδια) στην μπορντούρα του ανοίγματος. Ολόγυρα στα τελειώματα, το σιγκούνι κλείνει με διακοσμητικό γαϊτάνι στα ίδια χρώματα, το σιράδι.

Παρατηρήσεις

Δύο σφραγίδες (Λ.τ.Ε.) και κάψιμο στην εσωτερική πλάτη.

ΥΛΗ

βαμβάκιΑντικείμενο
γαϊτάνι μεταξωτόΔιάκοσμος αντικειμένου
γαϊτάνι χρυσόΔιάκοσμος αντικειμένου
μαλλίΑντικείμενο
χρυσοκλωστήΔιάκοσμος αντικειμένου
κορδέλα βαμβακερήΔιάκοσμος αντικειμένου
βελούδοΑντικείμενο
κορδονέτο χρυσό Διάκοσμος αντικειμένου
μάλλινη κλωστήΔιάκοσμος αντικειμένου

Τεχνική

κέντημααλυσίδαΔιάκοσμος αντικειμένου
κέντημαρίζαΔιάκοσμος αντικειμένου
υφαντόΑντικείμενο
χρυσοκέντημαΔιάκοσμος αντικειμένου

ΔΙΑΚΟΣΜΟΣ

Κατηγορία Θέματος ΔιακόσμουΘέμα Διακόσμου
σχηματοποιημένος διάκοσμοςγυναίκες, κυπαρίσσι, λουλούδι

Κατασκευή

Κατασκευαστής: ραφτάδες, μαΐστρες

Χρόνος κατασκευής: τέλη 19ου αι. - αρχές 20ού αι.

Τοποθεσία κατασκευής

ΧώραΓεωγραφικό ΔιαμέρισμαΝομόςΕυρύτερη περιοχή
ΕλλάδαΣτερεά ΕλλάδαΑττικής-

Τοποθεσία Χρήσης

ΧώραΓεωγραφικό ΔιαμέρισμαΝομόςΕυρύτερη περιοχή
ΕλλάδαΣτερεά ΕλλάδαΑττικής-

Χρήση

ΧρήστηςΗλικίαΚοινωνική ΗλικίαΕθνοτική ΟμάδαΠερίοδος ΧρήσηςΧρόνος ΧρήσηςΠερίσταση ΧρήσηςΣκοπός χρήσηςΠιθανή χρονολογία χρήσης
γυναίκαπαντρεμένηΑρβανίτεςτέλη 19ου αι. - αρχές 20ού αι.γιορτινό

Απόκτηση

Τρόπος Απόκτησης

Βιβλιογραφία

Welters, L. 1986, Women’s Traditional Costume in Attica, Greece, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
Δέδε-Μιχαήλ, Μ. 1981, Η φορεσιά της Μεσογείτισσας (1900-1930), Αθήνα.
Ζώρα, Π. 1981, Κεντήματα και κοσμήματα της ελληνικής φορεσιάς, Αθήνα, ΥΠ.ΠΟ - Μ.Ε.Λ.Τ.
Μαρίνη, Μ. 1989, Η μενιδιάτικη λαϊκή φορεσιά, Αχαρνές.
Χατζημιχάλη, Α. 1978, Λαϊκή Φορεσιά. Οι φορεσιές με το σιγκούνι Α΄, (επιμ. Γιανναρά-Ιωάννου, Τ.) Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη - Μέλισσα.

Δημοσιεύσεις

Δεν υπάρχουν σχετικές δημοσιεύσεις για αυτό το αντικείμενο

Εκθέσεις

Δεν υπάρχουν σχετικές εκθέσεις για αυτό το αντικείμενο

Πληροφορίες Τεκμηρίωσης

Ερευνητής-
Χρόνος έρευνας-
Είδος Έρευνας-
Πληροφορητής-
ΤεκμηριωτήςΡοβάτσου Αγγελική
Χρόνος Τεκμηρίωσης7/6/2007