Εκτύπωση

φουστάνι 14101

Αριθμός ταύτισης συνόλου14101
Ταξινόμηση- ενδυμασία
- ένδυμα
- φουστάνι
Τυπολογίαχωρικό
Όνομα/Χαρακτηρισμόςφουστάνι
Τοπικό ή άλλο όνομαφουστάνι γκουργκίστε
Μέρος ΣυνόλουΟΧΙ
Αυθεντικότητααυθεντικό

Δείτε όλες τις εικόνες »

Διαστάσεις

ΎψοςΠλάτοςΜηκοςΒάρος
1,08 0,36--

Συντήρηση: ΟΧΙ

Περιγραφή

Φουστάν γκουρκίστε, δηλαδή “φουστάνι ελληνικό”. Πρόκειται για μαύρο, αμάνικο φουστάνι που φορούν οι παντρεμένες γύρω στα 40. Είναι καμωμένο από αδίμτο (δίμιτο) σαγιάκι (μαλλί της νεροτριβής), από τις ίδιες τις γυναίκες στον αργαλειό. Ύστερα γινόταν το ντουλάπιασμα, το κέντημα στο χέρι και τέλος η βαφή. Τα μαύρα σαν αυτό φουστάνια βάφονταν με σατζίκιμπριτ (μαυρόχρωμα) και κελεμπέκι (τα φύλλα της καλαθιάς). Τα βαμβακερά νήματα του κεντήματος κατά τη βαφή δεν “έπιαναν” χρώμα. Το φουστάν αποτελείται από ένα μονοκόμματο φύλλο υφάσματος μπρος – πίσω και στο πλάι φαρδαίνει με την προσθήκη τεσσάρων λοξών φύλλων, που ονομάζονται κλίντα, (δύο σε κάθε πλευρά) από το άνοιγμα της μασχάλης, καβαδούρα, και κάτω. Εντύπωση προκαλούν τα δύο επιπλέον τμήματα (από κόκκινο σαγιάκι) στο άνοιγμα της καβαδούρας. Εσωτερικά, το άνοιγμα του αυχένα είναι ρελιασμένο με καφέ, υφαντό βαμβακερό κομμάτι υφάσματος. Για τη διακόσμηση πρώτα στρίφωνουν τα ανοίγματα. Η διαδικασία του κεντήματος χωρίζεται σε δύο στάδια. Το πρώτο, με το βάρδε ή κιτρίνισμα, είναι η εκτέλεση της κεντητής διακόσμησης του ποδόγυρου με χρωματιστά νήματα και βελονιά αλυσίδα. Το δεύτερο, με το μπάρδε ή άσπρισμα, είναι η εκτέλεση της διακόσμησης με λευκό, ελαφρά κλωσμένο βαμβάκι, με βελονιά θηλειά. Η διακόσμηση από κάτω προς τα πάνω είναι η εξής: κόκκινο γκαϊτάνι, κίτρινα και καφέ βίτσα (σειρές καμωμένες με βελονιά αλυσίδα από μάλλινα νήματα), λευκά φούρκεζα (κλαδί με διχαλωτή απόληξη), οριζόντια ζώνη με καρούλε (χρωματιστοί ρόμβοι με λευκό σταυρό στη μέση) και κλίτσε (τα υπόλοιπα μοτίβα της ζώνης), λευκά φούρκεζα, λευκή μιλιγκόνα (διακόσμηση με βελονιά γαζί ή πατητή). Στην πιο ψηλή σειρά, κεντητά σχηματοποιημένα μοτίβα, τα πελιστέρε. Όλες αυτές οι ζώνες διακόσμησης χωρίζονται με πολύχρωμα βίτσα. Πάνω από την οριζόντια διακόσμηση του ποδόγυρου, οι μπροστινές ραφές διακοσμούνται με δύο κατακόρυφα σχηματοποιημένα μοτίβα. Η διακόσμηση στην τραϊλέ, τραχηλιά, γίνεται με κόκκινο γκαϊτάνι, βίτσα, αλατζά φούρκεζα (;) και τιέλι θρίτουρ, γαίτάνι κλειστό, ζιγκ-ζαγκ. Τέλος, γίνεται η διακόσμηση στην καβαδούρα με κόκκινο γκαϊτάνι, βίτσα και μιλιγκόνα. Τα κόκκινα τμήματα φέρουν από ένα κεντητό ανθάκι, καμωμένο με άσπρο και γαλάζιο μάλλινο νήμα.

Παρατηρήσεις

Φθορές στο γκαϊτάνι της τραϊλέ και του ποδόγυρου.

ΥΛΗ

βαμβακερή κλωστήΔιάκοσμος αντικειμένου
βαμβάκιΑντικείμενο
γαϊτάνι μάλλινοΔιάκοσμος αντικειμένου
σαγιάκιΑντικείμενο
μάλλινη κλωστήΔιάκοσμος αντικειμένου

Τεχνική

επίρραπτηΔιάκοσμος αντικειμένου
κέντημα γραφτόαλυσίδαΔιάκοσμος αντικειμένου
κέντημα γραφτόθηλειάΔιάκοσμος αντικειμένου
κέντημα γραφτόπατητήΔιάκοσμος αντικειμένου
υφαντόΑντικείμενο
υφαντόδίμιτοΑντικείμενο
υφαντόνεροτριβή, ντουλάπιαΑντικείμενο

ΔΙΑΚΟΣΜΟΣ

Κατηγορία Θέματος ΔιακόσμουΘέμα Διακόσμου
γεωμετρικός διάκοσμοςφούρκεζα, βίτσα, κλίτσε καρούλε, μιλιγκόνα
θρησκευτικά θέματασταυρουδάκια
σχηματοποιημένος διάκοσμοςπελιστέρε
φυτικός διάκοσμος

Κατασκευή

Κατασκευαστής: οι ίδιες οι γυναίκες

Χρόνος κατασκευής: αρχές 20ού αι.

Χρήση

ΧρήστηςΗλικίαΚοινωνική ΗλικίαΕθνοτική ΟμάδαΠερίοδος ΧρήσηςΧρόνος ΧρήσηςΠερίσταση ΧρήσηςΣκοπός χρήσηςΠιθανή χρονολογία χρήσης
γυναίκαμεσήλικηπαντρεμένηπρόσφυγεςαρχές 20ού αι.γιορτινόΦοριέται από τις παντρεμένες γύρω στα 40 τους

Απόκτηση

Τρόπος Απόκτησης

Βιβλιογραφία

Μελίδου-Κεφαλά, Ν. 1989, "Η γυναικεία παραδοσιακή φορεσιά από το Μέγα Ζαλούφι", Εθνογραφικά 7: 67-95, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
Μελίδου-Κεφαλά, Ν. 2002, "Παραδοσιακές ενδυμασίες της Θράκης" στο Ημερολόγιο του Λυκείου των Ελληνίδων Αθηνών, Αθήνα, Λύκειον των Ελληνίδων.
Παπαντωνίου, Ι. 1975, "Θρακιώτικες φορεσιές" Μακεδονική Ζωή 105: 26.
Παπαντωνίου, Ι. 1996, Ελληνικές Τοπικές Ενδυμασίες, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
Χατζημιχάλη, Α. 1948-1954, Ελληνικαί εθνικαί ενδυμασίαι Α΄-Β΄, Αθήνα.

Δημοσιεύσεις

Δεν υπάρχουν σχετικές δημοσιεύσεις για αυτό το αντικείμενο

Εκθέσεις

Δεν υπάρχουν σχετικές εκθέσεις για αυτό το αντικείμενο

Πληροφορίες Τεκμηρίωσης

Ερευνητής-
Χρόνος έρευνας-
Είδος Έρευνας-
Πληροφορητής-
ΤεκμηριωτήςΜαντζουράνη Άννα
Χρόνος Τεκμηρίωσης10/05/2007