Εκτύπωση

φουστάνι 1701/2

Αριθμός ταύτισης συνόλου1701/2
Ταξινόμηση- ενδυμασία
- ένδυμα
- φουστάνι
Τυπολογίαχωρικό
Όνομα/Χαρακτηρισμόςφουστάνι
Τοπικό ή άλλο όνομαφουστάν ριζάριτ με σεντούκε
Μέρος ΣυνόλουΟΧΙ
Αυθεντικότητααυθεντικό

Δείτε όλες τις εικόνες »

Διαστάσεις

ΎψοςΠλάτοςΜηκοςΒάρος
1,05 0,31--

Συντήρηση: ΟΧΙ

Περιγραφή

Φουστάνι ριζάριτ με σεντούκε, αμάνικο, βυσσινί, γυναικείο φουστάνι που πρωτοφορούν αρραβωνιασμένες όταν “φιλούν χέρι” και νιόπαντρες μέχρι περίπου τα 30 τους. Είναι καμωμένο από αδίμτο (δίμιτο) σαγιάκι (μαλλί της νεροτριβής), από τις ίδιες τις γυναίκες στον αργαλειό. Ύστερα γινόταν το ντουλάπιασμα, το κέντημα στο χέρι και τέλος η βαφή. Τα βαμβακερά νήματα του κεντήματος κατά τη βαφή δεν “έπιαναν” χρώμα. Το φουστάν αποτελείται από ένα μονοκόμματο φύλλο υφάσματος μπρος – πίσω και στο πλάι φαρδαίνει με την προσθήκη τεσσάρων λοξών φύλλων, που ονομάζονται κλίντα, (δύο σε κάθε πλευρά) από το άνοιγμα της μασχάλης, καβαδούρα, και κάτω. Εσωτερικά, το άνοιγμα του αυχένα είναι ρελιασμένο με υπόλευκο, βαμβακερό υφαντό. Για τη διακόσμηση πρώτα στρίφωνουν τα ανοίγματα και τα διακοσμούν με γαϊτάνια μάλλινα. Η διαδικασία του κεντήματος χωρίζεται σε δύο στάδια. Το πρώτο, με το βάρδε ή κιτρίνισμα, είναι η εκτέλεση της κεντητής διακόσμησης του ποδόγυρου με χρωματιστά νήματα και βελονιά αλυσίδα. Το δεύτερο, με το μπάρδε ή άσπρισμα, είναι η εκτέλεση της διακόσμησης με λευκό, ελαφρά κλωσμένο βαμβάκι, με βελονιά θηλειά. Η διακόσμηση είναι η εξής: κόκκινο γκαϊτάνι, πράσινα, κόκκινα και κίτρινα βίτσα, φούρκεζα (χρωματιστό κλαδί με διχαλωτή απόληξη), οριζόντια ζώνη με καρούλε (χρωματιστοί ρόμβοι με λευκό σταυρό στη μέση) και κλίτσε (τα υπόλοιπα μοτίβα της ζώνης), λευκή μιλιγκόνα (διακόσμηση με βελονιά γαζί ή πατητή), κουδέλα (πυκνό ζιγκ-ζαγκ από λευκή βαμβακερή κλωστή που σχηματίζει ταινία), γιάνε (ταινία με λοξές γραμμές) και τέλος, λευκά και χρωματιστά πελιστέρε (μοτίβα ελεύθερα προς τα πάνω που δεν περιβάλλονται από σειρές). Όλες αυτές οι ζώνες διακόσμησης χωρίζονται με πολύχρωμα βίτσα, σειρές καμωμένες με βελονιά αλυσίδα από μάλλινα νήματα. Πάνω από την οριζόντια διακόσμηση του ποδόγυρου, εσωτερικά από τις πίσω ραφές είναι κεντημένα δύο κλαδάκια, τα ντάλε. Η διακόσμηση στην τραϊλέ, τραχηλιά, γίνεται με κόκκινο γκαϊτάνι, βίτσα, μιλιγκόνα, αλατζά γιάνε και μικρά σχηματοποιημένα μοτίβα. Τέλος, η διακόσμηση στην καβαδούρα γίνεται με κόκκινο γκαϊτάνι, πράσινα βίτσα και τιέλι θρίτουρ, γαϊτάνι κλειστό, ζιγκ-ζαγκ. Στην καβαδούρα δεξιά έχει μεταλλικό φερμουάρ 30εκ. (μεταγενέστερη επέμβαση).

Παρατηρήσεις

Κατά τόπους αποχρωματισμοί.

ΥΛΗ

βαμβακερή κλωστήΔιάκοσμος αντικειμένου
βαμβάκιΑντικείμενο
γαϊτάνι μάλλινοΔιάκοσμος αντικειμένου
σαγιάκιΑντικείμενο
μάλλινη κλωστήΔιάκοσμος αντικειμένου

Τεχνική

επίρραπτηΔιάκοσμος αντικειμένου
κέντημα γραφτόαλυσίδαΔιάκοσμος αντικειμένου
κέντημα γραφτόθηλειάΔιάκοσμος αντικειμένου
κέντημα γραφτόπατητήΔιάκοσμος αντικειμένου
υφαντόΑντικείμενο
υφαντόδίμιτοΑντικείμενο
υφαντόνεροτριβή, ντουλάπιαΑντικείμενο

ΔΙΑΚΟΣΜΟΣ

Κατηγορία Θέματος ΔιακόσμουΘέμα Διακόσμου
γεωμετρικός διάκοσμοςφούρκεζα, βίτσα, κλίτσε καρούλε, μιλιγκόνα, κουδέλα, γιάνε, τιέλι θρίτουρ
θρησκευτικά θέματασταυρουδάκια
σχηματοποιημένος διάκοσμοςπελιστέρε
φυτικός διάκοσμοςντάλε

Κατασκευή

Κατασκευαστής: οι ίδιες οι γυναίκες

Χρόνος κατασκευής: αρχές 20ού αι.

Χρήση

ΧρήστηςΗλικίαΚοινωνική ΗλικίαΕθνοτική ΟμάδαΠερίοδος ΧρήσηςΧρόνος ΧρήσηςΠερίσταση ΧρήσηςΣκοπός χρήσηςΠιθανή χρονολογία χρήσης
γυναίκαέφηβηαρραβωνιασμένηπρόσφυγεςαρχές 20ού αι.γιορτινόΠρωτοφοριέται όταν "φιλούν χέρι"
γυναίκανέανιόπαντρηπρόσφυγεςαρχές 20ού αι.γιορτινόΌσο ακόμη είναι νέες, μέχρι τα 30 τους

Απόκτηση

Τρόπος ΑπόκτησηςΑγορά
Αξία150 δρχ.

Βιβλιογραφία

Μελίδου-Κεφαλά, Ν. 1989, "Η γυναικεία παραδοσιακή φορεσιά από το Μέγα Ζαλούφι", Εθνογραφικά 7: 67-95, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
Μελίδου-Κεφαλά, Ν. 2002, "Παραδοσιακές ενδυμασίες της Θράκης" στο Ημερολόγιο του Λυκείου των Ελληνίδων Αθηνών, Αθήνα, Λύκειον των Ελληνίδων.
Παπαντωνίου, Ι. 1975, "Θρακιώτικες φορεσιές" Μακεδονική Ζωή 105: 26.
Παπαντωνίου, Ι. 1996, Ελληνικές Τοπικές Ενδυμασίες, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
Χατζημιχάλη, Α. 1948-1954, Ελληνικαί εθνικαί ενδυμασίαι Α΄-Β΄, Αθήνα.

Δημοσιεύσεις

Ημερολόγιο Λ.τ.Ε., 2002: φωτ. 13

Εκθέσεις

Δεν υπάρχουν σχετικές εκθέσεις για αυτό το αντικείμενο

Πληροφορίες Τεκμηρίωσης

Ερευνητής-
Χρόνος έρευνας-
Είδος Έρευνας-
Πληροφορητής-
ΤεκμηριωτήςΜαντζουράνη Άννα
Χρόνος Τεκμηρίωσης10/05/2007