Εκτύπωση

φουστάνι 1706/3

Αριθμός ταύτισης συνόλου1706/3
Ταξινόμηση- ενδυμασία
- ένδυμα
- φουστάνι
Τυπολογίαχωρικό
Όνομα/Χαρακτηρισμόςφουστάνι
Τοπικό ή άλλο όνομαφουστάν με πατσαγκέλμπρα
Μέρος ΣυνόλουΟΧΙ
Αυθεντικότητααυθεντικό

Δείτε όλες τις εικόνες »

Διαστάσεις

ΎψοςΠλάτοςΜηκοςΒάρος
1,19 0,34--

Συντήρηση: ΟΧΙ

Περιγραφή

Φουστάνι με πατσαγκέλμπρα, αμάνικο, γυναικείο φουστάνι μαύρου χρώματος, που φορούν οι παντρεμένες σε επίσημες περιστάσεις. Είναι καμωμένο από αδίμτο (δίμιτο) σαγιάκι (μαλλί της νεροτριβής), από τις ίδιες τις γυναίκες στον αργαλειό. Ύστερα γινόταν το ντουλάπιασμα, το κέντημα στο χέρι και τέλος η βαφή. Τα μαύρα σαν αυτό φουστάνια βάφονταν με σατζίκιμπριτ (μαυρόχρωμα) και κελεμπέκι (τα φύλλα της καλαθιάς). Τα βαμβακερά νήματα του κεντήματος κατά τη βαφή δεν “έπιαναν” χρώμα. Το φουστάν αποτελείται από ένα μονοκόμματο φύλλο υφάσματος μπρος – πίσω και στο πλάι φαρδαίνει με την προσθήκη τεσσάρων λοξών φύλλων, που ονομάζονται κλίντα, (δύο σε κάθε πλευρά) από το άνοιγμα της μασχάλης, καβαδούρα, και κάτω. Εσωτερικά, το άνοιγμα του αυχένα είναι ρελιασμένο με καφέ, βαμβακερό, υφαντό. Για τη διακόσμηση πρώτα στρίφωνουν τα ανοίγματα. Η διαδικασία του κεντήματος χωρίζεται σε δύο στάδια. Το πρώτο, με το βάρδε ή κιτρίνισμα, είναι η εκτέλεση της κεντητής διακόσμησης του ποδόγυρου με χρωματιστά νήματα και βελονιά αλυσίδα. Το δεύτερο, με το μπάρδε ή άσπρισμα, είναι η εκτέλεση της διακόσμησης με λευκό, ελαφρά κλωσμένο βαμβάκι, με βελονιά θηλειά. Η διακόσμηση από κάτω προς τα πάνω είναι η εξής: κόκκινο γκαϊτάνι, μπλε και μαύρα βίτσα (σειρές από αλυσίδα βελονιά που χωρίζουν τις ζώνες διακόσμησης), λευκή φούρκεζα (κλαδί με διχαλωτή απόληξη), λευκά μιλιγκόνα (βελονιά γαζί ή πατητή), καρούλε (χρωματιστοί ρόμβοι με λευκό σταυρό στη μέση) και κλίτσε (τα υπόλοιπα μοτίβα της ζώνης), λευκά μιλιγκόνα, κουδέλα (είδος πυκνής ζιγκ-ζαγκ γραμμής από λευκό βαμβάκι που σχηματίζει ταινία) που περιβάλλεται από ζιντίρ (αλυσίδα), λευκά μιλιγκόνα και πελιστέρε (μοτίβο ελεύθερο προς τα πάνω που δεν περιβάλλεται από σειρές). Όλες ζώνες διαχωρίζονται πάντα με βίτσα. Τόσο στα πελιστέρε όσο και στα κλίτσε εναλλάσσεται το μπλε χρώμα με το πράσινο. Εσωτερικά από τις πίσω ραφές είναι κεντημένα τέσσερα κλαδάκια, τα ντάλε. Τέλος, γίνεται διακόσμηση στην τραϊλέ, τραχηλιά, με μαύρο γκαϊτάνι και μπλε, μαύρα και κίτρινα βίτσα και τιέλι θρίτουρ, γαϊτάνι ζιγκ-ζαγκ. Στην καβαδούρα αριστερά, μαύρο φερμουάρ 14εκ. (μεταγενέστερη επέμβαση).

Παρατηρήσεις

Σε πολύ καλή κατάσταση.

ΥΛΗ

βαμβακερή κλωστήΔιάκοσμος αντικειμένου
βαμβάκιΑντικείμενο
γαϊτάνι μάλλινοΔιάκοσμος αντικειμένου
σαγιάκιΑντικείμενο
μάλλινη κλωστήΔιάκοσμος αντικειμένου

Τεχνική

επίρραπτηΔιάκοσμος αντικειμένου
κέντημα γραφτόαλυσίδαΔιάκοσμος αντικειμένου
κέντημα γραφτόθηλειάΔιάκοσμος αντικειμένου
κέντημα γραφτόπατητήΔιάκοσμος αντικειμένου
υφαντόΑντικείμενο
υφαντόδίμιτοΑντικείμενο
υφαντόνεροτριβή, ντουλάπιαΑντικείμενο

ΔΙΑΚΟΣΜΟΣ

Κατηγορία Θέματος ΔιακόσμουΘέμα Διακόσμου
γεωμετρικός διάκοσμοςφούρκεζα, βίτσα, κλίτσε καρούλε, μιλιγκόνα, κουδέλα,
θρησκευτικά θέματασταυρουδάκια
σχηματοποιημένος διάκοσμοςπελιστέρε
φυτικός διάκοσμοςντάλε

Κατασκευή

Κατασκευαστής: οι ίδιες οι γυναίκες

Χρόνος κατασκευής: αρχές 20ού αι.

Χρήση

ΧρήστηςΗλικίαΚοινωνική ΗλικίαΕθνοτική ΟμάδαΠερίοδος ΧρήσηςΧρόνος ΧρήσηςΠερίσταση ΧρήσηςΣκοπός χρήσηςΠιθανή χρονολογία χρήσης
γυναίκαπαντρεμένηπρόσφυγεςαρχές 20ού αι.γιορτινόΦορέθηκε πολύ μέχρι τη δεκαετία του 50

Απόκτηση

Τρόπος ΑπόκτησηςΑγορά
Αξία150 δρχ.

Βιβλιογραφία

Μελίδου-Κεφαλά, Ν. 1989, "Η γυναικεία παραδοσιακή φορεσιά από το Μέγα Ζαλούφι", Εθνογραφικά 7: 67-95, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
Μελίδου-Κεφαλά, Ν. 2002, "Παραδοσιακές ενδυμασίες της Θράκης" στο Ημερολόγιο του Λυκείου των Ελληνίδων Αθηνών, Αθήνα, Λύκειον των Ελληνίδων.
Παπαντωνίου, Ι. 1975, "Θρακιώτικες φορεσιές" Μακεδονική Ζωή 105: 26.
Παπαντωνίου, Ι. 1996, Ελληνικές Τοπικές Ενδυμασίες, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
Χατζημιχάλη, Α. 1948-1954, Ελληνικαί εθνικαί ενδυμασίαι Α΄-Β΄, Αθήνα.

Δημοσιεύσεις

Ημερολόγιο Λ.τ.Ε., 2002: φωτ. 15

Εκθέσεις

Δεν υπάρχουν σχετικές εκθέσεις για αυτό το αντικείμενο

Πληροφορίες Τεκμηρίωσης

Ερευνητής-
Χρόνος έρευνας-
Είδος Έρευνας-
Πληροφορητής-
ΤεκμηριωτήςΜαντζουράνη Άννα
Χρόνος Τεκμηρίωσης09/05/2007