Εκτύπωση

φουστάνι 1716/13

Αριθμός ταύτισης συνόλου1716/13
Ταξινόμηση- ενδυμασία
- ένδυμα
- φουστάνι
Τυπολογίαχωρικό
Όνομα/Χαρακτηρισμόςφουστάνι
Τοπικό ή άλλο όνομαφουστάν πόλιτ
Μέρος ΣυνόλουΟΧΙ
Αυθεντικότητααυθεντικό

Δείτε όλες τις εικόνες »

Διαστάσεις

ΎψοςΠλάτοςΜηκοςΒάρος
1,08 0,30--

Συντήρηση: ΟΧΙ

Περιγραφή

Φουστάνι πόλιτ, αμάνικο, γυναικείο φουστάνι κόκκινου χρώματος, που φορούν τα κορίτσια από τα 16 τους και οι αρραβωνιασμένες. Το μόνο κόκκινο φουστάνι που δεν έλειπε από καμιά. Είναι καμωμένο από αδίμτο (δίμιτο) σαγιάκι (μαλλί της νεροτριβής), από τις ίδιες τις γυναίκες στον αργαλειό. Ύστερα γινόταν το ντουλάπιασμα, το κέντημα στο χέρι και τέλος η βαφή. Τα άλικα κόκκινα φουστάν όπως αυτό δίνονταν για βαφή στο μπογιατζή, στη Μακρά Γέφυρα, την Αδριανούπολη ή το Γενίκοϊ. Τα βαμβακερά νήματα του κεντήματος κατά τη βαφή δεν “έπιαναν” χρώμα. Το φουστάν αποτελείται από ένα μονοκόμματο φύλλο υφάσματος μπρος – πίσω και στο πλάι φαρδαίνει με την προσθήκη τεσσάρων λοξών φύλλων, που ονομάζονται κλίντα, (δύο σε κάθε πλευρά) από το άνοιγμα της μασχάλης, καβαδούρα, και κάτω. Εσωτερικά, το άνοιγμα του αυχένα είναι ρελιασμένο με υπόλευκο, βαμβακερό υφαντό. Για τη διακόσμηση πρώτα στρίφωνουν τα ανοίγματα. Η διαδικασία του κεντήματος χωρίζεται σε δύο στάδια. Το πρώτο, με το βάρδε ή κιτρίνισμα, είναι η εκτέλεση της κεντητής διακόσμησης του ποδόγυρου με χρωματιστά νήματα και βελονιά αλυσίδα. Το δεύτερο, με το μπάρδε ή άσπρισμα, είναι η εκτέλεση της διακόσμησης με λευκό, ελαφρά κλωσμένο βαμβάκι, με βελονιά θηλειά. Η διακόσμηση από κάτω προς τα πάνω είναι η εξής: μαύρο γκαϊτάνι, κόκκινα, μαύρα, κίτρινα βίτσα (σειρές από αλυσίδα βελονιά που χωρίζουν τις ζώνες διακόσμησης), φούρκεζα (χρωματιστό κλαδί με διχαλωτή απόληξη), μιλιγκόνα (βελονιά γαζί ή πατητή), φαράσε (διαδοχικά τρίγωνα, κανονικά και ανάστροφα), μιλιγκόνα, κουδέλα (είδος πυκνής ζιγκ-ζαγκ γραμμής από λευκό βαμβάκι που σχηματίζει ταινία), γιάνε (λοξή γραμμή) και πελιστέρε (μοτίβο ελεύθερο προς τα πάνω που δεν περιβάλλεται από σειρές). Όλες αυτές οι ζώνες διαχωρίζονται με βίτσα. Πάνω από την οριζόντια διακόσμηση του ποδόγυρου, εσωτερικά από τις πίσω ραφές είναι κεντημένα τέσσερα κλαδάκια, τα ντάλε. Τέλος, γίνεται η διακόσμηση στην τραϊλέ, τραχηλιά, με μαύρο γκαϊτάνι, κίτρινα και μαύρα βίτσα και τιέλι θρίτουρ (γαϊτάνι ζιγκ-ζαγκ, κλειστό). Το άνοιγμα των ώμων είναι διακοσμημένο με μαύρο γκαϊτάνι, κίτρινα βίτσα και αραιό κέντημα καμωμένο με σταυροβελονιά διπλή από γαλάζια μάλλινη κλωστή. Το γκαϊτάνι και τα βίτσα συνεχίζουν κατακόρυφα προς τα κάτω, ακολουθώντας τις μπροστινές ραφές για 22εκ. Στην καβαδούρα αριστερά, κόκκινο μεταλλικό φερμουάρ 26εκ. (μεταγενέστερη επέμβαση).

Παρατηρήσεις

Κατά τόπους αποχρωματισμοί και διάχυτοι λεκέδες.

ΥΛΗ

βαμβακερή κλωστήΔιάκοσμος αντικειμένου
βαμβάκιΑντικείμενο
γαϊτάνι μάλλινοΔιάκοσμος αντικειμένου
σαγιάκιΑντικείμενο
μάλλινη κλωστήΔιάκοσμος αντικειμένου

Τεχνική

επίρραπτηΔιάκοσμος αντικειμένου
κέντημα γραφτόαλυσίδαΔιάκοσμος αντικειμένου
κέντημα γραφτόθηλειάΔιάκοσμος αντικειμένου
κέντημα γραφτόπατητήΔιάκοσμος αντικειμένου
κέντημα μετρητόσταυροβελονιά διπλήΔιάκοσμος αντικειμένου
υφαντόΑντικείμενο
υφαντόδίμιτοΑντικείμενο
υφαντόνεροτριβή, ντουλάπιαΑντικείμενο

ΔΙΑΚΟΣΜΟΣ

Κατηγορία Θέματος ΔιακόσμουΘέμα Διακόσμου
γεωμετρικός διάκοσμοςφούρκεζα, βίτσα, φαράσε, μιλιγκόνα, κουδέλα, γιάνε, τιέλι θρίτουρ
σχηματοποιημένος διάκοσμοςπελιστέρε
φυτικός διάκοσμοςντάλε

Κατασκευή

Κατασκευαστής: οι ίδιες οι γυναίκες, μπογιατζής

Χρόνος κατασκευής: τέλη 19ου αι. - αρχές 20ού αι.

Χρήση

ΧρήστηςΗλικίαΚοινωνική ΗλικίαΕθνοτική ΟμάδαΠερίοδος ΧρήσηςΧρόνος ΧρήσηςΠερίσταση ΧρήσηςΣκοπός χρήσηςΠιθανή χρονολογία χρήσης
γυναίκαέφηβηπρόσφυγεςτέλη 19ου αι. - αρχές 20ού αι.γιορτινόΤο φορούν οι νέες σε ηλικία γάμου, από τα 16 και μετά
γυναίκαέφηβηαρραβωνιασμένηπρόσφυγεςτέλη 19ου αι. - αρχές 20ού αι.γιορτινό

Απόκτηση

Τρόπος ΑπόκτησηςΑγορά
Αξία200 δρχ.

Βιβλιογραφία

Μελίδου-Κεφαλά, Ν. 1989, "Η γυναικεία παραδοσιακή φορεσιά από το Μέγα Ζαλούφι", Εθνογραφικά 7: 67-95, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
Μελίδου-Κεφαλά, Ν. 2002, "Παραδοσιακές ενδυμασίες της Θράκης" στο Ημερολόγιο του Λυκείου των Ελληνίδων Αθηνών, Αθήνα, Λύκειον των Ελληνίδων.
Παπαντωνίου, Ι. 1975, "Θρακιώτικες φορεσιές" Μακεδονική Ζωή 105: 26.
Παπαντωνίου, Ι. 1996, Ελληνικές Τοπικές Ενδυμασίες, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
Χατζημιχάλη, Α. 1948-1954, Ελληνικαί εθνικαί ενδυμασίαι Α΄-Β΄, Αθήνα.

Δημοσιεύσεις

Δεν υπάρχουν σχετικές δημοσιεύσεις για αυτό το αντικείμενο

Εκθέσεις

Δεν υπάρχουν σχετικές εκθέσεις για αυτό το αντικείμενο

Πληροφορίες Τεκμηρίωσης

Ερευνητής-
Χρόνος έρευνας-
Είδος Έρευνας-
Πληροφορητής-
ΤεκμηριωτήςΜαντζουράνη Άννα
Χρόνος Τεκμηρίωσης10/05/2007