Εκτύπωση

καπέλο 9029/10

Αριθμός ταύτισης συνόλου9029/10
Ταξινόμηση- ενδυμασία
- κεφαλοκάλυμμα
- καπέλο
Τυπολογίαχωρικό
Όνομα/Χαρακτηρισμόςκαπέλο
Τοπικό ή άλλο όνομα
Μέρος ΣυνόλουΟΧΙ
Αυθεντικότητααυθεντικό

Δείτε όλες τις εικόνες »

Διαστάσεις

ΎψοςΠλάτοςΜηκοςΒάρος
0,10---

Συντήρηση: ΟΧΙ

Περιγραφή

Το νυφικό κεφαλοκάλυμμα της Ορεινής Σερρών απαρτίζεται από πλήθος εξαρτημάτων. Ως βάση έχει το κουταλάκ, κυλινδρικό μεταλλικό κουτί, ντυμένο με κόκκινο βαμβακερό ύφασμα. Το κουταλάκ φοριέται στην κορυφή του κεφαλιού και στερεώνεται, συνήθως, με δύο υποσιαγώνια, το γιορντάνι, που είναι χάντρινο και το ποντγκαρλέ, μια παραδένια αργυρή αλυσίδα. Εδώ δεν υπάρχουν υποσιαγώνια. Το μπροστινό τμήμα του κουταλάκ, τα μάγουλα και το σαγόνι σκεπάζονται από την καπούλα, τριγωνικό βαμβακερό μαντίλι σε βαθυκόκκινο χρώμα. Συνήθως το κόκκινο μαντίλι λέγεται τσεμπέρι και σκεπάζει το πίσω τμήμα του κουταλάκ, ενώ ένα λευκό υφαντό που κατασκευάζεται από τις ίδιες τις γυναίκες λέγεται καπούλα και σκεπάζει το μπροστινό τμήμα. Στο κέντρο της καπούλας σχηματίζεται οριζόντια επιμετώπια λωρίδα από επίρραπτες τρέσες, μία μαύρη μάλλινη πλεχτή και ένα χρυσό γαλόνι με ενυφασμένα σχηματοποιημένα μοτίβα. Πάνω από το γαλόνι υπάρχει αλυσίδα με δύο φλουράκια. Στο μέσον της μαύρης τρέσας υπάρχει ομάδα από χάντρες, τέσσερις κόκκινες και μία γαλάζια. Επιπλέον εξαρτήματα του κεφαλοκαλύμματος είναι η σουργούτσα (μπουκέτο από λουλούδια), το ζλάτνι κίτκι (μάλλινο κόσμημα), η κάρπα (τσεβρές), το πρέβες (κόκκινο πέπλο) και άλλα χάντρινα, παραδένια και αργυρά κοσμήματα. Το κεφαλοκάλυμμα χωρίς το πρέβες το φορά και η νιόπαντρη τη Δευτέρα του γάμου για να πάει στη βρύση αλλά και στα έθιμα και τις μεγάλες γιορτές μέχρι να αποκτήσει δύο παιδιά ή για ανάλογο χρονικό διάστημα.

Παρατηρήσεις

Το κουταλάκ έχει αποκτήσει, λόγω πίεσης, πεπλατυσμένο, ελλειψοειδές σχήμα.

ΥΛΗ

βαμβάκιΑντικείμενο
χάντρεςΔιάκοσμος αντικειμένου
μεταλλικά στοιχείαΔιάκοσμος αντικειμένου
γαλόνι χρυσόΔιάκοσμος αντικειμένου
τρέσα μάλλινηΔιάκοσμος αντικειμένου
μεταλλικό κουτίΑντικείμενο

Τεχνική

ενυφασμένηΔιάκοσμος αντικειμένου
επίρραπτηΔιάκοσμος αντικειμένου
υφαντό βιομηχανικόΑντικείμενο

ΔΙΑΚΟΣΜΟΣ

Κατηγορία Θέματος ΔιακόσμουΘέμα Διακόσμου
σχηματοποιημένος διάκοσμος

Κατασκευή

Κατασκευαστής: οι ίδιες οι γυναίκες

Χρόνος κατασκευής: αρχές 20ού αι.

Τοποθεσία κατασκευής

ΧώραΓεωγραφικό ΔιαμέρισμαΝομόςΕυρύτερη περιοχή
ΕλλάδαΜακεδονίαΣερρώνΟρεινή

Τοποθεσία Χρήσης

ΧώραΓεωγραφικό ΔιαμέρισμαΝομόςΕυρύτερη περιοχή
ΕλλάδαΜακεδονίαΣερρώνΟρεινή

Χρήση

ΧρήστηςΗλικίαΚοινωνική ΗλικίαΕθνοτική ΟμάδαΠερίοδος ΧρήσηςΧρόνος ΧρήσηςΠερίσταση ΧρήσηςΣκοπός χρήσηςΠιθανή χρονολογία χρήσης
γυναίκανέανύφηαρχές 20ού αι.νυφικό
γυναίκανέανιόπαντρηαρχές 20ού αι.γιορτινόΤο φορούν τη Δευτέρα του γάμου για να πάνε στη βρύση και ύστερα στα [έθιμα] και στις μεγάλες γιορτές μέχρι να αποκτήσουν δύο παιδιά ή για ανάλογο χρονικό διάστημα.

Απόκτηση

Τρόπος Απόκτησης

Βιβλιογραφία

Λαδά-Μινώτου, Μ. κ.ά. 1993, Ελληνικές φορεσιές, Αθήνα, Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος.
Παπαντωνίου, Ι. 1981-1982, "Οι φορεσιές της Ορεινής Σερρών", Εθνογραφικά 3: 41-68, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα
Παπαντωνίου, Ι. 1992, Μακεδονικές φορεσιές, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
Παπαντωνίου, Ι. 1996, Ελληνικές Τοπικές Ενδυμασίες, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.

Δημοσιεύσεις

Δεν υπάρχουν σχετικές δημοσιεύσεις για αυτό το αντικείμενο

Εκθέσεις

Δεν υπάρχουν σχετικές εκθέσεις για αυτό το αντικείμενο

Πληροφορίες Τεκμηρίωσης

Ερευνητής-
Χρόνος έρευνας-
Είδος Έρευνας-
Πληροφορητής-
ΤεκμηριωτήςΜαντζουράνη Άννα
Χρόνος Τεκμηρίωσης21/8/2007