Εκτύπωση

μανικωτό ζακέτο 7,α

Αριθμός ταύτισης συνόλου7,α
Ταξινόμηση- ενδυμασία
- ένδυμα
- μανικωτό ζακέτο
Τυπολογίαμινωικής έμπνευσης
Όνομα/Χαρακτηρισμόςμανικωτό ζακέτο
Τοπικό ή άλλο όνομα
Μέρος ΣυνόλουΝΑΙ
Κωδικός συνόλου7
Αυθεντικότηταιστορικό αντίγραφο

Δείτε όλες τις εικόνες »

Διαστάσεις

ΎψοςΠλάτοςΜηκοςΒάρος
0,50 0,40--

Συντήρηση: ΟΧΙ

Περιγραφή

Ζακέτο για την ακόλουθο της Ιέρειας. Είναι φτιαγμένο από χρυσοκάστανο λινό και στολισμένο με επίρραπτο και κεντητό διάκοσμο στο μπροστινό άνοιγμα και στα μανίκια. Στο τελείωμά του έχει συρραφεί λωρίδα 8,5εκ. από ωχροκίτρινο πανί, με μικρή λόξα κάτω από τις πλαϊνές ραφές. Μία πένσα σε κάθε μπροστινό φύλλο ξεκινάει από το τελείωμα και σβήνει κάτω από το στήθος. Οι μεγάλες κατακόρυφες πένσες της πλάτης συγκλίνουν προς το τελείωμα. Χαμηλά, λίγο ψηλότερά του, είναι ραμμένη εσωτερικά φαρδιά άσπρη κορδέλα που διατρέχει το ζακέτο απ’ άκρου σ’ άκρο, κλείνοντάς το μπροστά με δύο κόπιτσες. Μια σούστα πάνω στο γιλέκο διασφαλίζει το κλείσιμο. Στην καλή όψη του γιλέκου έχουν στερεωθεί χαμηλά οκτώ θηλυκές κόπιτσες, οι τρεις κάτω από το μπροστινό άνοιγμα. Κατά μήκος των πλαϊνών ραφών μαύρη επίρραπτη κορδέλα κρύβει στη δεξιά πλευρά μικρή μπανέλα. Στις ραφές των μανικιών είχαν στερεωθεί από δύο άσπρα κορδελάκια, και ένα ακόμη σε κάθε πλαϊνή ραφή. Στην πλάτη, πάνω στη φαρδιά κορδέλα, μικρό κορδελάκι σχηματίζει οριζόντιο θηλύκι. Μαύρη στενή υφασμάτινη ταινία τονίζει το τελείωμα στα μανίκια και το μπροστινό, τριγωνικό άνοιγμα. Αφήνοντας εξίσου στενή λωρίδα υφάσματος να μεσολαβήσει, ταινία από ροδοκάστανο πανί πλαισιώνει το μπροστινό άνοιγμα. Δύο τέτοιες ταινίες τοποθετούνται σε συμμετρία ως προς τον κεντρικό άξονα που, αρχίζοντας από τον ώμο, διατρέχει το μανίκι. Φθάνοντας στο γύρο του μανικιού στρέφονται με αντίθετη φορά για να ενωθούν στην πίσω όψη του. Στην επίρραπτη λωρίδα, το μαύρο χρώμα ζωγραφίζει πλαίσια και περιγράμματα. Το λευκό γεμίζει το πλαίσιο που αντικρύζει τα ανοίγματα. Γεμίζει τα αγκαθωτά φύλλα που, δημιουργούν τη διακοσμητική ταινία. Οι περισσότερες από τις γιορτές του Λυκείου των Ελληνίδων, που ξεκίνησαν το 1911 στο Ζάππειο, συμβαδίζουν είτε με εθνικούς εορτασμούς, είτε με την έλευση επιφανών ξένων, είτε με διεθνή συνέδρια στην Αθήνα. Η συλλογή του Λυκείου από ιστορικά αντίγραφα ενδυμασιών συνδέεται άμεσα με τις «Μεγάλες Εθνικές Εορτές» στο Παναθηναϊκό Στάδιο που, από το 1914, καθιερώνονται ως ετήσιες, και στις οποίες «πλαστικαί εικόνες» αναβιώνουν μεγάλες στιγμές της ελληνικής ιστορίας. Όταν, ύστερα από δεκαετή διακοπή, οι γιορτές του Σταδίου επαναλαμβάνονται, η αναδρομή στο απώτερο παρελθόν εκφράζεται μέσα από α) τον μινωικό πολιτισμό όπως τον αποκάλυψαν οι ανασκαφές του Sir Arthur Evans, β) τις Αμαζόνες, γ) τις ντυμένες από την Εύα Σικελιανού Ωκεανίδες του Προμηθέα Δεσμώτη, δ) τις Εστιάδες, ε) τις κόρες της κλασικής εποχής και στ) τις βυζαντινές πριγκίπισσες. Εικονογραφώντας την ιστορική συνέχεια του ελληνισμού, οι ιστορικές περίοδοι παρουσιάζονται με «στυλιζαρισμένες βουβές εικόνες (tableaux vivants)», που αναπαριστούν ένα επιλεγμένο θέμα για την κάθε εποχή. Οι ενδυμασίες αντιγράφουν από όσα έργα τέχνης έχουν διασωθεί: τοιχογραφίες Κνωσού, Αγ. Τριάδας, Τίρυνθας και Θηβών, μινωικά ειδώλια, κόρες της Ακροπόλεως, αρχαία ανάγλυφα, αγάλματα, αγγειογραφίες, βυζαντινές αγιογραφίες, μικρογραφίες χειρογράφων, ψηφιδωτά κ.ά. Tα μινωικά αντίγραφα του Λυκείου των Ελληνίδων ακολουθούν τις εικαστικές ενδυματολογικές μαρτυρίες από την Κρήτη αλλά και από τη συγγενική Θήρα: υπό την επίβλεψη της Άννας Αποστολάκη, αρχαιολόγου και συνεφόρου του τότε Τμήματος Γραμμάτων και Τεχνών. Βέβαια, στις γυναικείες φορεσιές χαρακτηριστική ήταν η προβολή του στήθους, όπως την εικονογραφεί παραδειγματικά ο μπούστος της Θεάς των Όφεων (π. 1600 π.Χ.), πιθανότατα δερμάτινος και σφιγμένος με λουριά. Το γυναικείο στήθος, όταν δεν ήταν απροκάλυπτα προβεβλημένο, ήταν κεκαλυμμένο από ένα αέρινο, τελείως διάφανο υφαντό. Άλλωστε, μόνον οι Μινωίτες λέγεται πως γνώριζαν την αιγυπτιακή τεχνική της ύφανσης λινού λεπτού σαν μετάξι. Για λόγους ευνόητους, τα αντίγραφα του Λυκείου δεν σεβάστηκαν αυτόν ειδικά τον ενδυματολογικό κανόνα. Ο άνω κορμός καλύπτεται εσωτερικά με βατιστένιο μπούστο, φορεμένο κάτω από κοντομάνικο ζακέτο, διακριτικά κλειστό προς το τελείωμά του, ραμμένο στη γραμμή του σώματος χωρίς όμως να είναι σφιχτά εφαρμοστό. Κεντητή ταινία περιτρέχει το μπροστινό άνοιγμα και το γύρο του μανικιού, ενώ άλλη, περνώντας απ’τον ώμο, συνδέει τον κυκλικό διάκοσμο του μανικιού μ’εκείνον της λαιμόκοψης. Αυτός ο τύπος του διάκοσμου αντιγράφει πιστά τον γυναικείο μπούστο, ένα είδος τζάκου, που φορούν στις τοιχογραφίες τους η νεαρή κροκοσυλλέκτρια από τη Σαντορίνη ή, από την Κρήτη του 1450 π.Χ. περίπου, η εϋπλόκαμος «χορεύτρια» με τα μαλλιά που, «πάνω στο χορό», ανεμίζουν. Το κεντημένο ζακέτο έχει συνδυαστεί με φούστα. Στις ποδήρεις φούστες των αντιγράφων, οριζόντιες σειρές από ελεύθερα επίρραπτες λωρίδες σχηματίζουν τα «βολάν» που στολίζουν την Κρητικιά Θεά των Όφεων, ή τις Σαντορινιές κροκοσυλλέκτριες (1650 π.Χ.) και τις συνομήλικες συντοπίτισσές τους από την «Οικία των γυναικών». Άλλοτε πάλι, πάνω από το βασικό ένδυμα, οι γυναίκες εκείνου του καιρού ζώνονταν από τη μέση και κάτω ένα μακρύ τετράγωνο ή ορθογώνιο ύφασμα , ένα περίζωμα, διπλωμένο στα δυο. Το ύφασμα είχε είτε σειρές από κρόσσια, όπως στα κροσσωτά υφάσματα με τα οποία είναι ζωσμένες γυναίκες σε χρυσά σφραγιστικά δαχτυλίδια (π. 1500 π.Χ), ή σειρές από ελεύθερα επίρραπτες λωρίδες. Στην μπροστινή και την πίσω όψη της φούστας, επάλληλες τριγωνικές μύτες επαναλαμβάνουν σχήμα «V». Στα αντίγραφα του Λυκείου, οι ελεύθερα επίρραπτες λωρίδες ακολουθούν πιστά αυτόν τον τριγωνικό σχηματισμό. Ένα βραχιόλι σε κάθε καρπό, και δυο περιδέραια συμπληρώνουν τον γυναικείο στολισμό. Από τα τελετουργικά αντικείμενα που επιστρατεύθηκαν για την αναπαράσταση του μινωικού πολιτισμού αξίζει να μνημονευθούν τα φίδια και το κωνικό ρυτόν, όμοιο μ’αυτό που φέρει ο Κρητικός «ρυτοφόρος» σε θρησκευτική πομπή, γύρω στο 1450 π.Χ.

Παρατηρήσεις

Κηλίδες κάτω από τις μασχάλες. Τρύπα και μπάλωμα στο δεξί μανίκι.

ΥΛΗ

λινόΑντικείμενο
λινόΔιάκοσμος αντικειμένου
κορδέλα βαμβακερήΑντικείμενο
κοτόν περλέ κλωστήΔιάκοσμος αντικειμένου

Τεχνική

επίρραπτηΔιάκοσμος αντικειμένου
κέντημαρίζαΔιάκοσμος αντικειμένου
υφαντό βιομηχανικόΑντικείμενο

ΔΙΑΚΟΣΜΟΣ

Κατηγορία Θέματος ΔιακόσμουΘέμα Διακόσμου
σχηματοποιημένος φυτικός διάκοσμοςφύλλα

Κατασκευή

Κατασκευαστής: Εργαστήριο Λ.τ.Ε.

Σκοπός κατασκευής: Η αναβίωση και εικονογράφηση της μινωικής περιόδου.

Χρόνος κατασκευής: αρχές 20ού αι.

Τοποθεσία κατασκευής

ΧώραΓεωγραφικό ΔιαμέρισμαΝομόςΕυρύτερη περιοχή
ΕλλάδαΣτερεά ΕλλάδαΑττικήςΑθήνα

Τοποθεσία Χρήσης

ΧώραΓεωγραφικό ΔιαμέρισμαΝομόςΕυρύτερη περιοχή
ΕλλάδαΣτερεά ΕλλάδαΑττικήςΑθήνα

Χρήση

ΧρήστηςΗλικίαΚοινωνική ΗλικίαΕθνοτική ΟμάδαΠερίοδος ΧρήσηςΧρόνος ΧρήσηςΠερίσταση ΧρήσηςΣκοπός χρήσηςΠιθανή χρονολογία χρήσης
γυναίκα20ός αι.Η ενσάρκωση μορφών από την μινωική περίοδο της ελληνικής ιστορίας, σε μεγάλες γιορτές, ενθικές και άλλες.

Απόκτηση

Τρόπος Απόκτησης

Βιβλιογραφία

Λουτζάκη, Ρ. 2007, "Λύκειο των Ελληνίδων: Από το Παναθηναϊκό Στάδιο (1914) στη σκηνή του Μεγάρου Αθηνών (2005)" στο Π. Κάβουρας (επιμ.), Φολκλόρ και Παράδοση, Αθήνα, Fagotto (υπο έκδοση).
Μπόμπου-Πρωτοπαπά, Ε. 1993, Το Λύκειο των Ελληνίδων, 1911-1991, Αθήνα, Λύκειο των Ελληνίδων.
Παπαντωνίου, Ι. 2000, Η ελληνική ενδυμασία από την αρχαιότητα ως τις αρχές του 20ού αιώνα, Αθήνα, Εμπορική Τράπεζα της Ελλάδος - Καπόν.

Δημοσιεύσεις

Δεν υπάρχουν σχετικές δημοσιεύσεις για αυτό το αντικείμενο

Εκθέσεις

Δεν υπάρχουν σχετικές εκθέσεις για αυτό το αντικείμενο

Πληροφορίες Τεκμηρίωσης

Ερευνητής-
Χρόνος έρευνας-
Είδος Έρευνας-
Πληροφορητής-
ΤεκμηριωτήςΡοβάτσου Αγγελική
Χρόνος Τεκμηρίωσης26/11/2007