Εκτύπωση

μανικωτό ζακέτο 965/3,δ

Αριθμός ταύτισης συνόλου965/3,δ
Ταξινόμηση- ενδυμασία
- ένδυμα
- μανικωτό ζακέτο
Τυπολογίαφορεσιά με φουστανέλα
Όνομα/Χαρακτηρισμόςμανικωτό ζακέτο
Τοπικό ή άλλο όνομαφέρμελη
Μέρος ΣυνόλουΝΑΙ
Κωδικός συνόλου965
Αυθεντικότητααυθεντικό

Δείτε όλες τις εικόνες »

Διαστάσεις

ΎψοςΠλάτοςΜηκοςΒάρος
0,44 0,31--

Συντήρηση: ΟΧΙ

Περιγραφή

Φέρμελη ή μεϊντάνι, ανδρικό, μανικωτό, σκούρο μπλε τσόχινο ζακέτο, εξάρτημα της φορεσιάς του φουστανελά που φορέθηκε αρχικά από τους αρματολούς, τους κλέφτες και του αγωνιστές του 1821, γύρω στα μέσα του 19ου αιώνα, καθιερώθηκε από τον Όθωνα ως αυλική ενδυμασία και στη συνέχεια εξαπλώθηκε ως επίσημη (γιορτινή) ενδυμασία όλων των αγροτικών και ποιμενικών πληθυσμών της χώρας. Η φέρμελη φοριέται μετά το γιλέκι (αμάνικο ζακέτο) και πριν το φερμεδογέδεκο ή φερμελωτό γιλέκι (αμάνικο ζακέτο με μεγάλα κουμπιά). Στη Νάουσα αποκαλείται πισλί και φοριέται από τους Γιανίτσαρους κατά το αποκριάτικο έθιμο “Γιανίτσαροι και Μπούλες”. Αποτελείται από ένα ίσιο φύλλο μπροστά και πίσω, ενωμένα με ραφή στους ώμους και τα πλευρά. Φέρει κυκλική λαιμόκοψη με όρθιο γιακά και κατακόρυφο άνοιγμα. Στις ωμοπλάτες, κάθετα στον κορμό, είναι ραμμένα τα μανίκια, μήκους 70εκ. και φάρδους 16εκ, χωρίς ραφή στην εσωτερική πλευρά του ώμου, στη μασχάλη και κατά μήκος του βραχίονα εσωτερικά, εκτός από περιορισμένη επιφάνεια λίγο πιο κάτω από τον αγκώνα. Στο τελείωμα κάθε μανικιού έχει αφαιρεθεί κομμάτι με ορθή γωνία και καμπύλη πλευρά. Το ζακέτο είναι φοδραρισμένο με γαλάζιο βαμβακερό και γκρενά μεταξοβάμβακο ύφασμα εκτός από τα μανίκια, όπου είναι φοδραρισμένο με μεταξωτό ύφασμα, διακοσμημένο με ενυφασμένες ρίγες σε γήινα χρώματα. Φέρει επίρραπτο κέντημα από σκούρα μπλε μεταξωτά γαϊτάνια και κορδόνια, καμωμένο σύμφωνα με την τερζήδικη τεχνική. Ολόγυρα είναι γαρνιρισμένο με μια σειρά γαϊτάνι και μία κορδόνι. Μάλιστα, στο μπροστινό κατακόρυφο άνοιγμα το γαϊτάνι σχηματίζει ζιγκ – ζαγκ ενώ στο γύρο των μανικιών το κορδόνι σχηματίζει θηλιές. Στο μπροστινό άνοιγμα ακολουθούν, κατακόρυφα επίρραπτα, δεκαοχτώ πλεχτά κουμπιά με κόκκινη χάντρα. Έπειτα, υπάρχουν πολλές κατακόρυφες ευθείες από κορδόνια και γαϊτάνια και τέλος κοιλόκυρτο φυλλοφόρο κλαδί κατάφορτο με ανθάκια. Στην πλευρά του μανικιού με την ορθή γωνία, τα γαϊτάνια σχηματίζουν ορθογώνιο τρίγωνο με καμπυλόσχημη υποτείνουσα, συμπληρωματικό προς το κομμάτι που έχει αφαιρεθεί από την άλλη πλευρά του φύλλου. Την υποτείνουσα της πρώτης πλευράς ακολουθούν θηλιές από κορδόνι, όπου εφαρμόζουν πλεχτά κουμπιά της δεύτερης πλευράς, διατεταγμένα κι αυτά καμπυλόσχημα (κάποια από τα οποία δε σώζονται).

Παρατηρήσεις

Ανοίγματα στην τσόχα.

ΥΛΗ

βαμβάκιΑντικείμενο
γαϊτάνι μεταξωτόΔιάκοσμος αντικειμένου
κορδόνι μεταξωτόΔιάκοσμος αντικειμένου
μετάξιΔιάκοσμος αντικειμένου
μεταξοβάμβακοΑντικείμενο
τσόχαΑντικείμενο
χάντρεςΔιάκοσμος αντικειμένου
κουμπί πλεχτόΔιάκοσμος αντικειμένου

Τεχνική

ενυφασμένηΔιάκοσμος αντικειμένου
επίρραπτηΔιάκοσμος αντικειμένου
κέντηματερζήδικοΔιάκοσμος αντικειμένου
υφαντό βιομηχανικόΑντικείμενο

ΔΙΑΚΟΣΜΟΣ

Κατηγορία Θέματος ΔιακόσμουΘέμα Διακόσμου
γεωμετρικός διάκοσμος
σχηματοποιημένος φυτικός διάκοσμος

Κατασκευή

Κατασκευαστής: ραφτάδες

Χρόνος κατασκευής: 19ος αι.

Τοποθεσία κατασκευής

ΧώραΓεωγραφικό ΔιαμέρισμαΝομόςΕυρύτερη περιοχή
ΕλλάδαΜακεδονίαΗμαθίαςΝάουσα

Τοποθεσία Χρήσης

ΧώραΓεωγραφικό ΔιαμέρισμαΝομόςΕυρύτερη περιοχή
ΕλλάδαΜακεδονίαΗμαθίαςΝάουσα

Χρήση

ΧρήστηςΗλικίαΚοινωνική ΗλικίαΕθνοτική ΟμάδαΠερίοδος ΧρήσηςΧρόνος ΧρήσηςΠερίσταση ΧρήσηςΣκοπός χρήσηςΠιθανή χρονολογία χρήσης
άντρας19ος αι.γιορτινό
άντραςνέοςανύπαντροςΑπόκριες19ος αι.γιορτινό

Απόκτηση

Τρόπος Απόκτησης
Χρονολογία απόκτησης17/4/1953 20/4/1953

Βιβλιογραφία

Λαδά-Μινώτου, Μ. κ.ά. 1993, Ελληνικές φορεσιές, Αθήνα, Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος.
Μπάιτσης, Τ. 2001, Γιανίτσαροι και Μπούλες της Νιάουστας, Θεσσαλονίκη, Όμιλος "Γενίτσαροι και Μπούλες".
Παπαντωνίου, Ι. 1978, "Συμβολή στη μελέτη της γυναικείας ελληνικής παραδοσιακής φορεσιάς", Εθνογραφικά 1: 5-92, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
Παπαντωνίου, Ι. 1996, Ελληνικές Τοπικές Ενδυμασίες, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
Παπαντωνίου, Ι. 2000, Η ελληνική ενδυμασία από την αρχαιότητα ως τις αρχές του 20ού αιώνα, Αθήνα, Εμπορική Τράπεζα της Ελλάδος - Καπόν.
Χατζημιχάλη, Α. 1948-1954, Ελληνικαί εθνικαί ενδυμασίαι Α΄-Β΄, Αθήνα.

Δημοσιεύσεις

Δεν υπάρχουν σχετικές δημοσιεύσεις για αυτό το αντικείμενο

Εκθέσεις

Δεν υπάρχουν σχετικές εκθέσεις για αυτό το αντικείμενο

Πληροφορίες Τεκμηρίωσης

Ερευνητής-
Χρόνος έρευνας-
Είδος Έρευνας-
Πληροφορητής-
ΤεκμηριωτήςΜαντζουράνη Άννα
Χρόνος Τεκμηρίωσης7/11/2007