Εκτύπωση

μανικωτό ζακέτο 969/7,α

Αριθμός ταύτισης συνόλου969/7,α
Ταξινόμηση- ενδυμασία
- ένδυμα
- μανικωτό ζακέτο
Τυπολογίααστικό
Όνομα/Χαρακτηρισμόςμανικωτό ζακέτο
Τοπικό ή άλλο όνομαφέρμελη
Μέρος ΣυνόλουΟΧΙ
Αυθεντικότητααυθεντικό

Δείτε όλες τις εικόνες »

Διαστάσεις

ΎψοςΠλάτοςΜηκοςΒάρος
0,42 0,3--

Συντήρηση: ΟΧΙ

Περιγραφή

Φέρμελη ή μεϊντάνι, ανδρικό, μανικωτό μπλε τσόχινο ζακέτο, εξάρτημα της φορεσιάς του φουστανελά που φορέθηκε αρχικά από τους αρματολούς, τους κλέφτες και του αγωνιστές του 1821, γύρω στα μέσα του 19ου αιώνα, καθιερώθηκε από τον Όθωνα ως αυλική ενδυμασία και στη συνέχεια εξαπλώθηκε ως επίσημη (γιορτινή) ενδυμασία όλων των αγροτικών και ποιμενικών πληθυσμών της χώρας. Η φέρμελη φοριέται μετά το γιλέκι (αμάνικο ζακέτο) και πριν το φερμεδογέδεκο ή φερμελωτό γιλέκι (αμάνικο ζακέτο με μεγάλα κουμπιά). Στη Νάουσα αποκαλείται πισλί και φοριέται από τους Γιανίτσαρους κατά το αποκριάτικο έθιμο “Γιανίτσαροι και Μπούλες”. Αποτελείται από τα δύο μπροστινά φύλλα και το τραπεζιόσχημο φύλλο της πλάτης. Στα πλευρά, δύο τραπεζιόσχημα φύλλα δίνουν φάρδος στο ένδυμα. Φέρει κυκλική λαιμόκοψη και κατακόρυφο άνοιγμα μπροστά. Στις ωμοπλάτες, κάθετα στον κορμό, είναι ραμμένα τα μανίκια, μήκους 84εκ. και φάρδους 15εκ, χωρίς ραφή στην εσωτερική πλευρά του ώμου, στη μασχάλη και κατά μήκος του βραχίονα εσωτερικά. Το καπάκι των μανικιών έχει οξεία απόληξη και καμπυλόσχημες πλευρές. Στο τελείωμα κάθε μανικιού έχει αφαιρεθεί κομμάτι με ορθή γωνία και καμπύλη πλευρά. Το ζακέτο είναι φοδραρισμένο με σταμπωτά βαμβακερά υφάσματα, εκτός από τα μανίκια όπου είναι φοδραρισμένο με λαδί λινομέταξο ύφασμα, διακοσμημένο με ενυφασμένους, ανάγλυφους ρόμβους. Η φέρμελη είναι και διακοσμημένη με επίρραπτο κέντημα από μαύρα μεταξωτά γαϊτάνια και κορδόνια, καμωμένο σύμφωνα με την τερζήδικη τεχνική. Ολόγυρα είναι γαρνιρισμένο με σειρές γαϊτάνι. Μάλιστα, καθώς τα εξωτερικά γαϊτάνια συστρέφονται, σχηματίζουν πυκνό ζιγκ – ζαγκ. Στα μπροστινά φύλλα, μετά τις ευθείες γραμμές ακολουθεί κατακόρυφη ελλειψοειδής σύνθεση από σιγμοειδή, επαναλαμβανόμενα και συμπλεκόμενα κλαδιά με φύλλα και άνθη. Το μπροστινό άνοιγμα κλείνει με απιοειδή, μαύρα, πλεχτά κουμπιά που βρίσκονται στη δεξιά πλευρά (σώζονται μόνο δεκατρία) και εφαρμόζουν σε θηλιές της αριστερής. Πίσω από τις θηλιές, εσωτερικά επίρραπτη λωρίδα τσόχας. Στο δεξί πλευρό υπάρχει εξωτερικά επίρραπτο τσεπάκι από τσόχα. Η πλάτη δε φέρει διακόσμηση. Στην πλευρά του μανικιού με την ορθή γωνία, τα γαϊτάνια σχηματίζουν ορθογώνιο τρίγωνο με καμπυλόσχημη υποτείνουσα, συμπληρωματικό προς το κομμάτι που έχει αφαιρεθεί από την άλλη πλευρά του φύλλου. Την υποτείνουσα της πρώτης πλευράς ακολουθούν θηλιές από κορδόνι, όπου εφαρμόζουν κουμπιά της δεύτερης πλευράς, διατεταγμένα κι αυτά καμπυλόσχημα (υπάρχουν μόνο υπολείμματα των ραφών που οδηγούν σε αυτό το συμπέρασμα). Το καπάκι των μανικιών είναι διακοσμημένο με παραλληλόγραμμη, με οξεία απόληξη, σύνθεση από κλαδιά όπως αυτή που υπάρχει στα μπροστινά φύλλα. Όμοια με αυτήν είναι και η σύνθεση που ξεκινά από την άνω μπροστινή γωνία του φύλλου των μανικιών. Τέλος, την εξωτερική πλευρά του βραχίονα κοσμεί επίμηκες, λογχοειδές μοτίβο με κορυφή διακοσμημένη με γλωσσωτές απολήξεις, θηλιές και σπείρες. Ακολουθεί τριγωνικό ανθικό μοτίβο.

Παρατηρήσεις

Ανοίγματα στην τσόχα. Φθορές στα γαϊτάνια.

ΥΛΗ

βαμβάκιΑντικείμενο
γαϊτάνι μεταξωτόΔιάκοσμος αντικειμένου
κορδόνι μεταξωτόΔιάκοσμος αντικειμένου
λινομέταξοΔιάκοσμος αντικειμένου
τσόχαΑντικείμενο
κουμπί πλεχτόΔιάκοσμος αντικειμένου

Τεχνική

ενυφασμένηΔιάκοσμος αντικειμένου
επίρραπτηΔιάκοσμος αντικειμένου
κέντηματερζήδικοΔιάκοσμος αντικειμένου
στάμπαΔιάκοσμος αντικειμένου
υφαντό βιομηχανικόΑντικείμενο

ΔΙΑΚΟΣΜΟΣ

Κατηγορία Θέματος ΔιακόσμουΘέμα Διακόσμου
σχηματοποιημένος φυτικός διάκοσμος

Κατασκευή

Κατασκευαστής: ραφτάδες

Χρόνος κατασκευής: 19ος αι.

Τοποθεσία κατασκευής

ΧώραΓεωγραφικό ΔιαμέρισμαΝομόςΕυρύτερη περιοχή
ΕλλάδαΣτερεά ΕλλάδαΠελοπόννησος-

Τοποθεσία Χρήσης

ΧώραΓεωγραφικό ΔιαμέρισμαΝομόςΕυρύτερη περιοχή
ΕλλάδαΣτερεά ΕλλάδαΠελοπόννησος-

Χρήση

ΧρήστηςΗλικίαΚοινωνική ΗλικίαΕθνοτική ΟμάδαΠερίοδος ΧρήσηςΧρόνος ΧρήσηςΠερίσταση ΧρήσηςΣκοπός χρήσηςΠιθανή χρονολογία χρήσης
άντρας19ος αι.γιορτινό
άντρας19ος αι.γαμπριάτικο

Απόκτηση

Τρόπος Απόκτησης
Χρονολογία απόκτησης17/4/1953 20/4/1953

Βιβλιογραφία

Λαδά-Μινώτου, Μ. κ.ά. 1993, Ελληνικές φορεσιές, Αθήνα, Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος.
Παπαντωνίου, Ι. 1978, "Συμβολή στη μελέτη της γυναικείας ελληνικής παραδοσιακής φορεσιάς", Εθνογραφικά 1: 5-92, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
Παπαντωνίου, Ι. 1996, Ελληνικές Τοπικές Ενδυμασίες, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
Παπαντωνίου, Ι. 2000, Η ελληνική ενδυμασία από την αρχαιότητα ως τις αρχές του 20ού αιώνα, Αθήνα, Εμπορική Τράπεζα της Ελλάδος - Καπόν.
Χατζημιχάλη, Α. 1948-1954, Ελληνικαί εθνικαί ενδυμασίαι Α΄-Β΄, Αθήνα.

Δημοσιεύσεις

Δεν υπάρχουν σχετικές δημοσιεύσεις για αυτό το αντικείμενο

Εκθέσεις

Δεν υπάρχουν σχετικές εκθέσεις για αυτό το αντικείμενο

Πληροφορίες Τεκμηρίωσης

Ερευνητής-
Χρόνος έρευνας-
Είδος Έρευνας-
Πληροφορητής-
ΤεκμηριωτήςΜαντζουράνη Άννα
Χρόνος Τεκμηρίωσης9/11/2007