Εκτύπωση

μανικωτός μπούστος 895/5,γ

Αριθμός ταύτισης συνόλου895/5,γ
Ταξινόμηση- ενδυμασία
- ένδυμα
- μανικωτός μπούστος
Τυπολογίαχωρικό
Όνομα/Χαρακτηρισμόςμανικωτός μπούστος
Τοπικό ή άλλο όνοματζάκος
Μέρος ΣυνόλουΝΑΙ
Κωδικός συνόλου895
Αυθεντικότητααυθεντικό

Δείτε όλες τις εικόνες »

Διαστάσεις

ΎψοςΠλάτοςΜηκοςΒάρος
0,39 0,51--

Συντήρηση: ΟΧΙ

Περιγραφή

Κοντός, εφαρμοστός μπούστος, ο τζάκος, με στενά μανίκια που φθάνουν ως τον αγκώνα, τα “πάνω μανίκια”. Φοριόταν πάνω από το αμάνικο πουκάμισο. Τα πάνω μανίκια είχαν τα δικά τους σχέδια και βελονιές. Ένα δεύτερο ζευγάρι, τα “κάτω μανίκια”, χαλαρά ραμμένα με τα επάνω, είχαν συνήθως το ίδιο κέντημα με το πουκάμισο. Τα μανίκια κεντιούνται σε τελάρο πριν ενωθούν με τον κορμό. Ο μπούστος είναι φτιαγμένος από μονόφυλλο, βαμβακερό πανί του αργαλειού στο φυσικό του χρώμα. Έχει βαθύ και πλατύ κατακόρυφο άνοιγμα που στρογγυλεύει κλείνοντας με κόπιτσα λίγο πριν το τελείωμα του μπούστου. Το άνοιγμα στολίζεται με φαρδύ μπλε γαϊτάνι που δεξιά φθάνει ως την πλαϊνή ραφή, και είναι ρελιασμένο με μονό γαϊτάνι στην ίδια σχεδόν απόχρωση του μπλε. Στην εσωτερική του πλευρά, τον διάκοσμο φωτίζει γαϊτάνι κόκκινο στριμμένο σε δύο σειρές μικρές θηλιές. Αντίστοιχο τελείωμα, χωρίς κόκκινο γαϊτάνι, υπάρχει και στα μανίκια. Στην πίσω του πλευρά ο τζάκος έχει υποστεί μεταποίηση, με στένεμα κατακόρυφα στο μέσον της πλάτης ώστε να γίνει “μεσάτος”. Κάτω από τα μανίκια έχει τοποθετηθεί ρομβοειδές κομμάτι υφάσματος για άνεση στην κίνηση. Τα μανίκια είναι ολόφορτα με κέντημα εξαιρετικό. Το κόκκινο χρώμα που επικρατεί, αναδεικνύεται ακόμη περισσότερο με το πράσινο και το μπλε που το συνοδεύουν. Το κέντημα είναι τόσο πυκνό, ώστε το σχήμα που θυμίζει “ω” και που ονομάζεται “μαστραπάς” δύσκολα διακρίνεται να σχηματίζει δύο οριζόντιες σειρές, καθώς τα διάχωρα ανάμεσά τους γεμίζουν και αυτά. Η γενική εντύπωση είναι πως πρόκειται για σχηματοποιημένο ανθικό διάκοσμο που αποδίδει γαρύφαλλα, κυρίως επειδή όλα τα περιγράμματα των σχεδίων έχουν μικρό οδοντωτό περίγραμμα. Καθώς τα περισσότερα περιγράμματα δεν εφάπτονται και τα σχέδια αναπνέουν με μικρά διαστήματα υφάσματος, το κέντημα αποκτά εμφάνιση δαντέλας. Εκείνο όμως που κάνει το κέντημα πραγματικά αριστουργηματικό είναι οι αμέτρητες γυναικείες μορφές που με λεπτά, διακριτικά περιγράμματα δεσπόζουν σχεδόν σε κάθε σημείο του σχεδίου. Στον άξονα του “μαστραπά” διακρίνονται δύο όρθιες γαλάζιες και δυο μικρότερες, και αντεστραμμένες, γυναίκες. Στο τρίφυλλο μοτίβο που παρεμβάλλεται στην επάνω σειρά ανάμεσα στους “μαστραπάδες”, στο κέντρο κάθε φύλλου αναδύεται γαλάζια γυναικεία μορφή. Η κεντρική, που είναι και μεγαλύτερη, καθρεφτίζεται στην αντεστραμμένη γυναίκα στα πόδια της. Στην κάτω σειρά, όπου τα διάχωρα ανάμεσα στους “μαστραπάδες” είναι μικρότερα, διακρίνεται, επάνω, διπλή γυναικεία μορφή, όρθια και αντεστραμμένη, η όρθια με χέρια υψωμένα, μάλλον λόγω των αναγκών του σχεδίου. Χαμηλά, στον ίδιο άξονα, άλλη γυναικεία μορφή γεμίζει το κάτω διάχωρο. Πράγμα που σημαίνει ότι στο βασικό μοτίβο του κεντήματος υπάρχουν έντεκα γυναικείες μορφές. Δεν είναι όμως μόνες. Στη μπορντούρα του μανικιού, χαλαρό ζιγκ-ζαγκ με πεπλατυσμένες γωνίες σχηματίζει σχεδόν τριγωνικά διάχωρα. Στο καθένα απ’ αυτά έχει χωρέσει γυναικεία προτομή, όρθια και αντεστραμμένη εναλλάξ. Το κέντημα των μανικιών είναι γραφτό, καθώς τα μανίκια κεντιούνται σε τελάρο πριν ενωθούν με τον κορμό.

Παρατηρήσεις

Κηλίδες στο ύφασμα και μικρή φθορά στο κέντημα στο αριστερό μανίκι.

ΥΛΗ

βαμβακερή κλωστήΔιάκοσμος αντικειμένου
βαμβάκιΑντικείμενο
γαϊτάνι βαμβακερόΔιάκοσμος αντικειμένου
κόπιτσεςΑντικείμενο

Τεχνική

κέντημααλυσίδαΔιάκοσμος αντικειμένου
κέντημαρίζαΔιάκοσμος αντικειμένου
υφαντόΑντικείμενο

ΔΙΑΚΟΣΜΟΣ

Κατηγορία Θέματος ΔιακόσμουΘέμα Διακόσμου
σχηματοποιημένος διάκοσμοςγυναίκες, λουλούδια, "μαστραπάς"

Κατασκευή

Κατασκευαστής: οι ίδιες οι γυναίκες

Χρόνος κατασκευής: αρχές 20ού αι.

Τοποθεσία κατασκευής

ΧώραΓεωγραφικό ΔιαμέρισμαΝομόςΕυρύτερη περιοχή
ΕλλάδαΣτερεά ΕλλάδαΑττικής-

Τοποθεσία Χρήσης

ΧώραΓεωγραφικό ΔιαμέρισμαΝομόςΕυρύτερη περιοχή
ΕλλάδαΣτερεά ΕλλάδαΑττικής-

Χρήση

ΧρήστηςΗλικίαΚοινωνική ΗλικίαΕθνοτική ΟμάδαΠερίοδος ΧρήσηςΧρόνος ΧρήσηςΠερίσταση ΧρήσηςΣκοπός χρήσηςΠιθανή χρονολογία χρήσης
γυναίκαΑρβανίτεςαρχές 20ού αι.καθημερινό

Απόκτηση

Τρόπος Απόκτησης

Βιβλιογραφία

Welters, L. 1986, Women’s Traditional Costume in Attica, Greece, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
Δέδε-Μιχαήλ, Μ. 1981, Η φορεσιά της Μεσογείτισσας (1900-1930), Αθήνα.
Μαρίνη, Μ. 1989, Η μενιδιάτικη λαϊκή φορεσιά, Αχαρνές.
Παπαντωνίου, Ι. 1978, "Συμβολή στη μελέτη της γυναικείας ελληνικής παραδοσιακής φορεσιάς", Εθνογραφικά 1: 5-92, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
Χατζημιχάλη, Α. 1948-1954, Ελληνικαί εθνικαί ενδυμασίαι Α΄-Β΄, Αθήνα.

Δημοσιεύσεις

Δεν υπάρχουν σχετικές δημοσιεύσεις για αυτό το αντικείμενο

Εκθέσεις

Δεν υπάρχουν σχετικές εκθέσεις για αυτό το αντικείμενο

Πληροφορίες Τεκμηρίωσης

Ερευνητής-
Χρόνος έρευνας-
Είδος Έρευνας-
Πληροφορητής-
ΤεκμηριωτήςΡοβάτσου Αγγελική
Χρόνος Τεκμηρίωσης21/5/2007