Εκτύπωση

μανικωτός επενδύτης 5508/1

Αριθμός ταύτισης συνόλου5508/1
Ταξινόμηση- ενδυμασία
- ένδυμα
- μανικωτός επενδυτής
Τυπολογίαχωρικό, φορεσιά με καβάδι
Όνομα/Χαρακτηρισμόςμανικωτός επενδύτης
Τοπικό ή άλλο όνομασαγιάς
Μέρος ΣυνόλουΟΧΙ
Αυθεντικότητααυθεντικό

Δείτε όλες τις εικόνες »

Διαστάσεις

ΎψοςΠλάτοςΜηκοςΒάρος
0,97 0,38--

Συντήρηση: ΟΧΙ

Περιγραφή

Σαγιάς, γυναικείος, μανικωτός επενδύτης, χαρακτηριστικό ένδυμα της φορεσιάς. Υφαίνεται από τις γυναίκες με λευκά βαμβακερά νήματα, βάφεται μπλε και κερώνεται από το μπογιατζή έτσι, ώστε να είναι γυαλιστερός και αδιάβροχος, καθώς δεν πλένεται. Τέλος, δίνεται στο ράφτη για την κοπή και το κέντημα. Αποτελείται από ένα μονοκόμματο φύλλο μπροστά, κομμένο κατακόρυφα στη μέση και ένα ίσιο πίσω, το στανό. Στα πλευρά υπάρχει από ένα λοξό τμήμα, το αγκιόλι, από τη μέση και κάτω, που δίνει φάρδος στο ένδυμα. Κάθετα στον κορμό είναι ραμμένα τα μανίκια, μήκους 35εκ. και φάρδους 18εκ., που ενώνονται με τα αγκιόλια μέσω παραλληλόγραμμου τμήματος. Στο τελείωμα των αγκιολιών, υπάρχει κατακόρυφο άνοιγμα, ύψους 17εκ. Ο σαγιάς φέρει κυκλική λαιμόκοψη με μικρό όρθιο γιακά (από κόκκινο βαμβακερό υφαντό διακοσμημένο με ενυφασμένη κίτρινη ρίγα) και είναι αφοδράριστος. Είναι ολόγυρα γαρνιρισμένος με κόκκινο μάλλινο και λευκό βαμβακερό γαϊτάνι. Μάλιστα, στους ώμους τα γαϊτάνια συστρέφονται και σχηματίζουν θηλιές. Τα μανίκια αναδιπλώνουν και σχηματίζουν μεγάλα μανικέτια, τα καπακλίκια, τα οποία είναι φοδραρισμένα με λιόντρα, κόκκινη τσόχα. Στην εξωτερική πλευρά του βραχίονα η λιόντρα κεντιέται με κυματιστή γραμμή διακοσμημένη με θηλιές και ανθάκια. Το κέντημα είναι καμωμένο από χρωματιστές μεταξοκλωστές και βελονιά αλυσίδα. Στις μόστρες του σαγιά και στις σκούτες, στις γωνίες δηλαδή του μπροστινού ανοίγματος, επιρράβονται μεγάλα τμήματα λιόντρας, που κεντιούνται και αποκαλύπτονται καθώς ανασκουμπώνονται (αναγυρίζουν). Το πυκνό κέντημα, το πλεχτό, καμώνεται με βελονιές αλυσίδα και ψαροκόκαλο, από λευκή βαμβακερή κλωστή αλλά και μεταξοκλωστές σε χρώματα λευκό, μαύρο, πράσινο, γαλάζιο, κίτρινο και κανελί. Στις σκούτες η σύνθεση των γεωμετρικών και φυτικών μοτίβων αναπτύσσεται σχεδόν τριγωνικά και στο κέντρο απολήγει σε μεγάλο τόξο, το τόξο του Μεγαλέξαντρου. Στο πάνω μέρος του τριγώνου, περίπου στη μέση κάθε μόστρας, η σύνθεση καταλήγει στο γλαστρούδι, σχηματοποιημένη γλάστρα με λουλούδι. Ίδιο μοτίβο υπάρχει και στην άνω άκρη κάθε μόστρας, στο λαιμό. Τη λιόντρα περιβάλλει το βλαττί, λωρίδα από κίτρινο βαμβακερό ύφασμα, και ταινία από λευκό ψαροκόκαλο. Η γωνία κάθε σκούτας είναι διακοσμημένη με λευκό και γαλάζιο μεταξωτό κορδόνι, καθώς και βιολετί και πράσινο φλος γαϊτάνι με φουντωτές απολήξεις. Οι σκούτεςανασκουμπώνονται και τσιμπιούνται (μόλις που ακουμπούν) πίσω χαμηλά όπου και στερεώνονται. Όταν οι γυναίκες πενθούν, φορούν το σαγιά ανάποδα και αναδιπλώνουν τις σκούτες εσωτερικά. Όταν το πένθος είναι βαρύ, ο σαγιάς βάφεται μαύρος.

Παρατηρήσεις

Γενικός αποχρωματισμός και φθορές στο κέντημα. Φθορές στο πέλος της τσόχας. Το βλαττί έχει χάσει πλήρως τη συνοχή του.

Υλικό

βαμβάκιΑντικείμενο
γαϊτάνι βαμβακερόΔιακόσμηση Αντικειμένου
γαϊτάνι μάλλινοΔιακόσμηση Αντικειμένου
γαϊτάνι φλοςΔιακόσμηση Αντικειμένου
κορδόνι μεταξωτόΔιακόσμηση Αντικειμένου
μεταξοκλωστήΔιακόσμηση Αντικειμένου
τσόχαΔιακόσμηση Αντικειμένου

Τεχνική

ενυφασμένηΑντικείμενο
επίρραπτηΔιάκοσμος αντικειμένου
υφαντό βιομηχανικόΑντικείμενο
υφαντό βιομηχανικόΔιάκοσμος αντικειμένου
χρυσοκέντηματερζήδικοΔιάκοσμος αντικειμένου

ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΘΕΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΘΕΜΑ ΔΙΑΚΟΣΜΟΥ

Κατηγορία Θέματος Διακόσμου
γεωμετρικός διάκοσμοςρόδακες
σχηματοποιημένος διάκοσμος
σχηματοποιημένος φυτικός διάκοσμοςλουλούδια
φυτικός διάκοσμοςλουλούδια

Κατασκευή

Κατασκευαστής: οι ίδιες οι γυναίκες, μπογιατζής, ράφτης

Χρόνος κατασκευής: αρχές 20ού αι.

Τοποθεσία κατασκευής

ΧώραΓεωγραφικό ΔιαμέρισμαΝομόςΕυρύτερη περιοχή
ΕλλάδαΜακεδονίαΘεσσαλονίκηςΔρυμός

Τοποθεσία Χρήσης

ΧώραΓεωγραφικό ΔιαμέρισμαΝομόςΕυρύτερη περιοχή
ΕλλάδαΜακεδονίαΘεσσαλονίκηςΔρυμός

Χρήση

ΧρήστηςΗλικίαΚοινωνική ΗλικίαΕθνοτική ΟμάδαΠερίοδος ΧρήσηςΧρόνος ΧρήσηςΠερίσταση ΧρήσηςΣκοπός χρήσηςΠιθανή χρονολογία χρήσης
γυναίκααρχές 20ού αι.γιορτινό
γυναίκανέανύφηαρχές 20ού αι.νυφικό

Απόκτηση

Τρόπος ΑπόκτησηςΑγορά
Αξία400 δρχ.
Χρονολογία απόκτησης1/9/1967

Βιβλιογραφία

Λαδά-Μινώτου, Μ. κ.ά. 1993, Ελληνικές φορεσιές, Αθήνα, Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος.
Παπαντωνίου, Ι. 1974, "Φορεσιές της Μακεδονίας", Μακεδονική Ζωή 96: 24-31.
Παπαντωνίου, Ι. 1992, Μακεδονικές φορεσιές, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
Χατζημιχάλη, Α. 1948-1954, Ελληνικαί εθνικαί ενδυμασίαι Α΄-Β΄, Αθήνα.
Χατζημιχάλη, Α. 1983, Λαϊκή Φορεσιά. Οι φορεσιές με το καβάδι Β΄, (επιμ. Γιανναρά-Ιωάννου, Τ.) Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη - Μέλισσα.

Δημοσιεύσεις

Δεν υπάρχουν σχετικές δημοσιεύσεις για αυτό το αντικείμενο

Εκθέσεις

Δεν υπάρχουν σχετικές εκθέσεις για αυτό το αντικείμενο

Πληροφορίες Τεκμηρίωσης

Ερευνητής-
Χρόνος έρευνας-
Είδος Έρευνας-
Πληροφορητής-
ΤεκμηριωτήςΜαντζουράνη Άννα
Χρόνος Τεκμηρίωσης14/11/2007