Εκτύπωση

ποδιά 1038/2,β

Αριθμός ταύτισης συνόλου1038/2,β
Ταξινόμηση- ενδυμασία
- ένδυμα
- ποδιά
Τυπολογίαφορεσιά με καβάδι
Όνομα/Χαρακτηρισμόςποδιά
Τοπικό ή άλλο όνομασαρακατσάνα χρυσή
Μέρος ΣυνόλουΟΧΙ
Αυθεντικότητααυθεντικό

Δείτε όλες τις εικόνες »

Διαστάσεις

ΎψοςΠλάτοςΜηκοςΒάρος
- 0,36 0,79-

Συντήρηση: ΟΧΙ

Περιγραφή

Σαρακατσάνα χρυσή, καραγκούνικη χρυσοκεντημένη ποδιά από βυσσινί τσόχα. Πρόκειται για κλασική νυφική ποδιά που φορέθηκε από τις Καραγκούνες της τελευταίας γενιάς, ανάμεσα στα 1940-1960. Η μόδα της ποδιάς αυτού του τύπου ξεκίνησε από την Καρδίτσα και επεκτάθηκε ανατολικότερα προς τα κεφαλοχώρια Παλαμά και Σοφάδες. Ανήκει στην κατηγορία της κλειστής ποδιάς, όπου το καθένα από τα πέντε κομμάτια της κυρίως ποδιάς πλαισιώνονται από την ίδια κεντητή ταινία, μ’ αποτέλεσμα να γίνεται αυτοτελές, περίκλειστο. Το σχήμα της είναι τραπεζιοειδές και αποτελείται από τρία βασικά κομμάτια, δύο οριζόντια, το αμπόλι και την πόστα και ένα κατακόρυφο, την κυρίως ποδιά. Το αμπόλι είναι είδος ζώνης φτιαγμένο από βελούδινο ύφασμα σε πράσινο χρώμα, διακοσμημένο με χρυσό γαϊτάνι. Το σχήμα του είναι πεπλατυσμένο τραπέζιο που φαίνεται σα να είναι τοποθετημένο ανάποδα, έχοντας δηλαδή τη μεγαλύτερη του βάση προς τα πάνω. Η κυρίως ποδιά έχει δύο κατακόρυφες ραφές που καλύπτονται από πέντε σειρές χρυσό γαϊτάνι. Οι ραφές αυτές τη χωρίζουν σε τρία μέρη, στη “μάνα” και στα δύο όμοια πλαϊνά φύλλα τις λόξες ή τα λαγκιόλια. Όλη η επιφάνειά της ποδιάς είναι χρυσοκεντημένη με βασικό διακοσμητικό θέμα αυτό της σαρακατσάνας, είδος σύνθετου σπειρομαίανδρου, που σχηματίζεται από σπείρες που θηλυκώνουν η μία με την άλλη. Η σαρακατσάνα πλαισιώνεται από θηλίτσες και εσωτερικά συμπληρώνεται με μία σειρά σχηματοποιημένα μοτίβα, τα ντουγαδάκια, κεντημένα πλάι-πλάι. Πρόκειται για μικρά ισοσκελή τρίγωνα που σχηματίζονται από τρεις άνισες κατακόρυφες και παράλληλες μικρές ευθείες από θηλίτσες. Το κατώτατο μέρος της ποδιάς, η πόστα, είναι καμωμένο από ένα ενιαίο ξεχωριστό βελούδινο κομμάτι σε πράσινο χρώμα. Τη διακόσμηση συνθέτουν δύο χρυσοκέντητα ταινιόσχημα θέματα. Στην επάνω ζώνη επαναλαμβάνεται το βασικό μοτίβο της σαρακατσάνας. Στην κάτω ζώνη η διακόσμηση γίνεται με το μοτίβο της μεσόκλειδας, με συνεχόμενα και συμπλεκόμενα ημικύκλια, που σχηματίζονται από τρία παράλληλα γαϊτάνια με μικρές θηλιές στις άκρες τους. Ολόγυρα η ποδιά είναι γαρνιρισμένη με χρυσά γαϊτάνια και με μια σειρά από ντουγαδάκια. Το φοδράρισμα έχει γίνει με βαμβακερό εμπριμέ ύφασμα. Η τσόχα της ποδιάς είναι πολύ λεπτή και μαλακιά και γι’ αυτό ολόκληρη η ποδιά είναι ντυμένη με λινάτσα, όπως και με χαρτόνι για να συγκρατηθούν τα ράμματα και για να μην τρυπήσει η τσόχα.

Παρατηρήσεις

Πρόχειρα μανταρίσματα κατά τόπους.

ΥΛΗ

βαμβάκιΑντικείμενο
γαϊτάνι χρυσόΔιάκοσμος αντικειμένου
τσόχαΑντικείμενο
βελούδοΑντικείμενο

Τεχνική

επίρραπτηΔιάκοσμος αντικειμένου
κέντηματερζήδικοΔιάκοσμος αντικειμένου

ΔΙΑΚΟΣΜΟΣ

Κατηγορία Θέματος ΔιακόσμουΘέμα Διακόσμου
γεωμετρικός διάκοσμοςντουγαδάκια, θηλίτσες, μεσόκλειδα
σχηματοποιημένος διάκοσμοςσαρακατσάνα

Κατασκευή

Κατασκευαστής: ραφτάδες

Χρόνος κατασκευής: 20ός αι.

Πιθανή χρονολογία κατασκευής:

Τοποθεσία κατασκευής

ΧώραΓεωγραφικό ΔιαμέρισμαΝομόςΕυρύτερη περιοχή
ΕλλάδαΘεσσαλίαΚαρδίτσαςΠαλαμάς

Τοποθεσία Χρήσης

ΧώραΓεωγραφικό ΔιαμέρισμαΝομόςΕυρύτερη περιοχή
ΕλλάδαΘεσσαλίαΚαρδίτσαςΠαλαμάς

Χρήση

ΧρήστηςΗλικίαΚοινωνική ΗλικίαΕθνοτική ΟμάδαΠερίοδος ΧρήσηςΧρόνος ΧρήσηςΠερίσταση ΧρήσηςΣκοπός χρήσηςΠιθανή χρονολογία χρήσης
γυναίκανέανύφηΚαραγκούνηδεςμέσα 20ού αι.νυφικό1940-1960

Απόκτηση

Τρόπος ΑπόκτησηςΑγορά
Αξία230.000 δρχ. μαζί με άλλα αντικείμενα που αποτελούν σύνολο
Χρονολογία απόκτησης11/3/1952

Βιβλιογραφία

Ρωμαίου-Καρασταμάτη, Ε. 1980, Η ποδιά της Καραγκούνας, Αθήνα, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
Τσαγγαλάς, Κ. 1982, Η γυναικεία καραγκούνικη ενδυμασία σε μια θεσσαλική κοινότητα. Κατασκευή και λειτουργία, Γιάννενα.

Δημοσιεύσεις

Δεν υπάρχουν σχετικές δημοσιεύσεις για αυτό το αντικείμενο

Εκθέσεις

Δεν υπάρχουν σχετικές εκθέσεις για αυτό το αντικείμενο

Πληροφορίες Τεκμηρίωσης

Ερευνητής-
Χρόνος έρευνας-
Είδος Έρευνας-
Πληροφορητής-
ΤεκμηριωτήςΜαχά Νάντια
Χρόνος Τεκμηρίωσης22/06/2007