Εκτύπωση

πουκάμισο 4006/17

Αριθμός ταύτισης συνόλου4006/17
Ταξινόμηση- ενδυμασία
- ένδυμα
- πουκάμισο
Τυπολογίαφορεσιά με σιγκούνι
Όνομα/Χαρακτηρισμόςπουκάμισο
Τοπικό ή άλλο όνομαβάλα-φούντι
Μέρος ΣυνόλουΟΧΙ
Αυθεντικότητααυθεντικό

Δείτε όλες τις εικόνες »

Διαστάσεις

ΎψοςΠλάτοςΜηκοςΒάρος
1,29 1,13--

Συντήρηση: ΟΧΙ

Περιγραφή

Πουκάμισο (φούντι) που οι γυναίκες φορούσαν στο χορό (βάλα). Όπως και τα άλλα γυναικεία πουκάμισα της Τανάγρας, είτε νυφιάτικα είτε πένθιμα, τα βάλα-φούντια είναι κεντημένα σε ύφος αυστηρό με μαύρα μετάξια και με τη βελονιά μεσερίζι που θυμίζει σταυροβελονιά. Το πλουσιότερο κέντημα έχουν τα πένθιμα πουκάμισα, τα κολονάτα, ενώ τα πουκάμισα του χορού ξεχωρίζουν από τα νυφιάτικα χάρη στα διακοσμητικά τους θέματα, που παριστάνουν στον ποδόγυρο γυναίκες, παιδάκια ή κούκλες που χορεύουν. Το μανικωτό πουκάμισο με τα μαύρα μετάξια, από χοντρό αργαλίσιο λευκό βαμβακερό πανί είναι φτιαγμένο από μονοκόμματο φύλλο μπρος-πίσω, τη “μάνα”, πλάτους 54εκ., στην οποία έχει κοπεί στρογγυλή λαιμόκοψη και μπροστινό, κατακόρυφο άνοιγμα μήκους 27εκ., που ρελιάζονται με μαύρο γαϊτάνι. Το άνοιγμα κλείνει ψηλά με κόπιτσα. Το πουκάμισο έχει κοντύνει με εσωτερική πένσα στον κάθε ώμο και έχει κουφόπιετα πίσω δεξιά. Στο μπροστινό φύλλο έχουν προστεθεί δύο επίρραπτες συμμετρικές τσέπες. Μία λόξα δεξιά και δύο αριστερά που ξεκινούν από τη μασχάλη και συμπληρώνονται πολύ χαμηλότερα από μικρή λόξα προς την πλευρά της πίσω “μάνας” προσθέτουν στον ποδόγυρο 56εκ. σε κάθε πλευρά. Τα ίσια, μονόφυλλα μανίκια με μήκος 48εκ. και φάρδος 25εκ. έχουν ψηλό γεωμετρικό κέντημα στον γύρο τους (13εκ.) που μειώνεται ελαφρά στην πίσω τους όψη. Είναι τα αυστηρά μανίκια “τύπου Τανάγρας” με τα οποία παρομοιάζονται μανίκια από πουκάμισα άλλων περιοχών. Το μεγαλόπρεπο κέντημα στον ποδόγυρο έχει άλλο ύφος. Φαρδιά ολοκέντητη ταινία πλάτους 19εκ. περιτρέχει τον ποδόγυρο, που τα χοντρά μετάξια της πότε αφήνοντας ελάχιστα κενά και πότε, κυρίως, εναλλάσσονται τη φορά της βελονιάς σχηματίζουν μέσα της ανεπαίσθητα γεωμετρικά σχήματα. Πάνω της, οριζόντια ταινία και πολλές κατακόρυφες διασταυρώνουν τις σειρές από πούλιες που τις απαρτίζουν. Στην φαρδιά μπορντούρα κάθονται “κυπαρίσσια”, στύλοι με τριγωνική απόληξη σαν πύργοι με σκεπή, με τονισμένο τον κορμό και τα γωνιώδη κλαδιά τους. Σε έναν παρά έναν σειρές από πούλιες υπογραμμίζουν την κατακόρυφη διάστασή του. Τα “κυπαρίσσια” εναλλάσσονται με χορεύτριες, εδώ γυναικείες μορφές με διπλό τριγωνικό σώμα, το ένα πάνω στ’ άλλο, και με χέρια τριγωνικά σαν φτερούγες. Το κεφάλι τους θυμίζει σχηματοποιημένο λουλούδι. Τα δυο “κυπαρίσσια” του μπροστινού φύλλου, ελαφρά ψηλότερα, συνδέονται με κορδόνι που πάνω του κάθονται έξι χορεύτριες και κάτω του αιωρούνται άλλες τέσσερις αντεστραμμένες. Οι μορφές εδώ αποδίδονται με το ίδιο κεφάλι αλλά λεπτό σώμα και σπαστά άκρα. Κάτω από τις χορεύτριες που ισορροπούν, την υπόλοιπη παράσταση πλαισιώνουν δυο χορεύτριες του τύπου “με τις φτερούγες”. Ανάμεσά τους και στο ίδιο ύψος, τρεις μεγάλοι ρόμβοι ποικιλμένες πλευρές στηρίζουν από μια χορεύτρια με σπαστά άκρα. Στα δυο ενδιάμεσα κενά έχει χωρέσει από μια μικρή χορεύτρια και στη βάση τους, διακρίνονται τα κεφάλια δύο ακόμη μορφών. Ξεφεύγοντας από την πρόθεση της κεντήστρας, τα “κυπαρίσσια” με τις πούλιες σ’ αυτό το πουκάμισο θυμίζουν νεοϋορκέζικο τοπίο.

Παρατηρήσεις

Πολλές πούλιες λείπουν. Οι υπόλοιπες επείγει να στερεωθούν.

ΥΛΗ

βαμβάκιΑντικείμενο
μεταξοκλωστήΔιάκοσμος αντικειμένου

Τεχνική

κέντημαμεσερίζιΔιάκοσμος αντικειμένου
υφαντόΑντικείμενο

ΔΙΑΚΟΣΜΟΣ

Κατηγορία Θέματος ΔιακόσμουΘέμα Διακόσμου
ανθρωπομορφικός διάκοσμοςγυναίκες
γεωμετρικός διάκοσμος
σχηματοποιημένος φυτικός διάκοσμοςκυπαρίσσι

Κατασκευή

Κατασκευαστής: οι ίδιες οι γυναίκες

Χρόνος κατασκευής: τέλη 19ου αι. - αρχές 20ού αι.

Τοποθεσία κατασκευής

ΧώραΓεωγραφικό ΔιαμέρισμαΝομόςΕυρύτερη περιοχή
ΕλλάδαΣτερεά ΕλλάδαΒοιωτίαςΤανάγρα

Τοποθεσία Χρήσης

ΧώραΓεωγραφικό ΔιαμέρισμαΝομόςΕυρύτερη περιοχή
ΕλλάδαΣτερεά ΕλλάδαΒοιωτίαςΤανάγρα

Χρήση

ΧρήστηςΗλικίαΚοινωνική ΗλικίαΕθνοτική ΟμάδαΠερίοδος ΧρήσηςΧρόνος ΧρήσηςΠερίσταση ΧρήσηςΣκοπός χρήσηςΠιθανή χρονολογία χρήσης
γυναίκαπαντρεμένητέλη 19ου αι. - αρχές 20ού αι.γιορτινό

Απόκτηση

Τρόπος ΑπόκτησηςΑγορά
Αξία500 δρχ.
Χρονολογία απόκτησης23/6/1964

Βιβλιογραφία

Γουήλ-Μπαδιεριτάκη, Α. 1980, Το παραδοσιακό πουκάμισο της ηπειρωτικής Ελλάδας, Αθήνα.
Χατζημιχάλη, Α. 1978, Λαϊκή Φορεσιά. Οι φορεσιές με το σιγκούνι Α΄, (επιμ. Γιανναρά-Ιωάννου, Τ.) Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη - Μέλισσα.

Δημοσιεύσεις

Δεν υπάρχουν σχετικές δημοσιεύσεις για αυτό το αντικείμενο

Εκθέσεις

Δεν υπάρχουν σχετικές εκθέσεις για αυτό το αντικείμενο

Πληροφορίες Τεκμηρίωσης

Ερευνητής-
Χρόνος έρευνας-
Είδος Έρευνας-
Πληροφορητής-
ΤεκμηριωτήςΡοβάτσου Αγγελική
Χρόνος Τεκμηρίωσης26/9/2007