Εκτύπωση

πουκάμισο 7420/13

Αριθμός ταύτισης συνόλου7420/13
Ταξινόμηση- ενδυμασία
- ένδυμα
- πουκάμισο
Τυπολογίαφορεσιά με καβάδι
Όνομα/Χαρακτηρισμόςπουκάμισο
Τοπικό ή άλλο όνομα(βιζάνο) κουσούλι
Μέρος ΣυνόλουΟΧΙ
Αυθεντικότητααυθεντικό

Δείτε όλες τις εικόνες »

Διαστάσεις

ΎψοςΠλάτοςΜηκοςΒάρος
1,30 0,92--

Συντήρηση: ΟΧΙ

Περιγραφή

Βιζάνο κουσούλι, κεντημένο πουκάμισο δηλαδή, με ιδιότυπο κέντημα στον ποδόγυρο. Φτιαγμένο από μάλλινα νήματα με ανεβατή ψαθωτή βελονιά, σχηματίζει από δυο μεγάλα τετράγωνα σε κάθε όψη που φαντάζουν σαν μικρά χαλιά. Η φορεσιά, που παίρνει τ’ όνομά της από την Επισκοπή, συνηθιζόταν και σε άλλα δέκα περίπου μικρότερα χωριά Β.Α. της Νάουσας. Το πουκάμισο, από αργαλίσιο βαμβακερό πανί στο φυσικό του χρώμα, είναι φτιαγμένο από ένα φύλλο μπρος-πίσω, τη “μάνα”, πλάτους 39εκ. Δυο λόξες σε κάθε πλευρά προσθέτουν 54εκ. και 53εκ. στο φάρδος του ποδόγυρου. Οι λόξες ενώνονται στη μασχάλη με ίσια, μονόφυλλα μανίκια που κλείνουν με κανελί κεντητή ένωση στην εσωτερική ραφή. Στη “μάνα” έχει κοπεί στρογγυλή λαιμόκοψη με ραμμένο, μικρό, όρθιο γιακαδάκι, και βαθύ μπροστινό, κατακόρυφο άνοιγμα (41εκ.). Το γιακαδάκι, όπως και το άνοιγμα, τα μανίκια και ο ποδόγυρος είναι ρελιασμένα με ροδί κορδόνι, στερεωμένο με υπόλευκη κλωστή. Στην δεξιά, πλαϊνή ραφή του ποδόγυρου, σώζεται το μικρό, επίρραπτο κυκλάκι που αυτό σχηματίζει. Νοερά, τα ψηλά, κεντητά τετράγωνα (37×37εκ.) διχοτομούνται κατακόρυφα από τις ραφές της “μάνας”, που τονίζονται ψηλότερα με κίτρινη, κεντητή ένωση. Μέσα στο κέντημα, τη ραφή προεκτείνει λεπτότατος στύλος φτιαγμένος από την εναλλαγή πολλών χρωμάτων. Τον κεντρικό αυτό στύλο πλαισιώνουν δύο ελαφρά φαρδύτεροι. Και οι τρεις τους απολήγουν σε στενόμακρο, αψιδωτό σχήμα. Από τους τρεις στύλους κατά διαστήματα εκφύονται συμμετρικές, λοξές, γραμμές, σαν σχηματικά, ανορθωμένα κλαδιά. Μικρά “κλαδιά” φυτρώνουν από την κορυφή τριπλών κατακόρυφων ρόμβων που παρεμβάλλονται ανάμεσα στις απολήξεις των στύλων. Σε ροδοκόκκινο κάμπο, τα μαύρα νήματα περιγράφουν τα διάχωρα και άλλα, ποικιλόχρωμα, αποδίδουν τα μοτίβα. Ανοιχτοπράσινο, ροζ και ροζ/φούξια, πράσινο, λιλά, γαλάζιο και θαλασσί, άσπρο, κίτρινο και γαλαζοπράσινο δημιουργούν την ευχάριστη πολυχρωμία. Το κέντημα είναι διάσπαρτο με δίχρωμα σταυρουδάκια. Και τα τέσσερα τετράγωνα έχουν τρύπα που έχει μπαλωθεί με μάλλινο υφαντό, ριγωτό πανί. Κάτω από την ψηφιδωτή μπορντούρα των τετραγώνων, στενή μαυροκόκκινη λωρίδα περιτρέχει τον ποδόγυρο. Ψηλότερα, ανάμεσα στα τετράγωνα, τη συνοδεύει διπλό, κίτρινο γαζί και μαύρες σταυροβελονιές. Ίδιο γαζί περιβάλλει και τη ραφή που ενώνει τις δυο λόξες, φθάνοντας λίγο ψηλότερα από την κεντητή ραφή της “μάνας”. Λίγο πριν το τελείωμά του, το γαζί συνδέεται με τριπλή, βαθμιδωτή πυραμίδα με λοξά σταυρουδάκια στην εξωτερική της πλευρά. Στην πυραμίδα κρύβονται δυο αντικριστά πουλιά. Κατά μήκος, τα γαζιά συνοδεύονται από καφέ και μαύρα τριγωνάκια βαλμένα στη σειρά. Πλάι τους, σε αραιά διαστήματα, στέκονται μετωπικά τρία ζευγάρια κοριτσάκια. Ένα άλλο κοριτσάκι στολίζει το κενό ανάμεσα στα τετράγωνα στην μπροστινή και πίσω όψη. Ο διάκοσμος στον γύρο των μανικιών είναι απλούστερος και πιο πρόχειρος. Δυο γερτά σχηματοποιημένα και δίχρωμα λουλούδια εναλλάσσονται. Το μικρό θυμίζει καρικατούρα ανθρώπινης μορφής, ενώ το μεγαλύτερο ορίζεται σαφώς με γωνίες. Το δεξί μανίκι και η αριστερή λόξα έχουν μπάλωμα από λεπτό, βαμβακερό πανί.

Παρατηρήσεις

Ξεβάμματα, κηλίδες και τρυπούλες μπρος και πίσω.

ΥΛΗ

βαμβακερή κλωστήΔιάκοσμος αντικειμένου
βαμβάκιΑντικείμενο
κορδόνι βαμβακερόΔιάκοσμος αντικειμένου
μάλλινη κλωστήΔιάκοσμος αντικειμένου

Τεχνική

κέντημαανεβατή ψαθωτήΔιάκοσμος αντικειμένου
κέντημαγαζίΔιάκοσμος αντικειμένου
κέντημα μετρητόσταυροβελονιά διπλήΔιάκοσμος αντικειμένου
υφαντόΑντικείμενο

ΔΙΑΚΟΣΜΟΣ

Κατηγορία Θέματος ΔιακόσμουΘέμα Διακόσμου
ανθρωπομορφικός διάκοσμοςκορίτσι
γεωμετρικός διάκοσμος
ζωομορφικός διάκοσμοςπουλιά
θρησκευτικά θέματασταυρός
σχηματοποιημένος φυτικός διάκοσμοςλουλούδια, μίσχοι

Κατασκευή

Κατασκευαστής: οι ίδιες οι γυναίκες

Χρόνος κατασκευής: τέλη 19ου αι. - 20ος αι.

Τοποθεσία κατασκευής

ΧώραΓεωγραφικό ΔιαμέρισμαΝομόςΕυρύτερη περιοχή
ΕλλάδαΜακεδονίαΗμαθίαςΕπισκοπή

Τοποθεσία Χρήσης

ΧώραΓεωγραφικό ΔιαμέρισμαΝομόςΕυρύτερη περιοχή
ΕλλάδαΜακεδονίαΗμαθίαςΕπισκοπή

Χρήση

ΧρήστηςΗλικίαΚοινωνική ΗλικίαΕθνοτική ΟμάδαΠερίοδος ΧρήσηςΧρόνος ΧρήσηςΠερίσταση ΧρήσηςΣκοπός χρήσηςΠιθανή χρονολογία χρήσης
γυναίκαπαντρεμένητέλη 19ου αι. - αρχές 20ού αι.γιορτινό

Απόκτηση

Τρόπος ΑπόκτησηςΑγορά
Αξία300 δρχ.
Χρονολογία απόκτησης23/2/1972

Βιβλιογραφία

Γουήλ-Μπαδιεριτάκη, Α. 1980, Το παραδοσιακό πουκάμισο της ηπειρωτικής Ελλάδας, Αθήνα.
Χατζημιχάλη, Α. 1983, Λαϊκή Φορεσιά. Οι φορεσιές με το καβάδι Β΄, (επιμ. Γιανναρά-Ιωάννου, Τ.) Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη - Μέλισσα.

Δημοσιεύσεις

Δεν υπάρχουν σχετικές δημοσιεύσεις για αυτό το αντικείμενο

Εκθέσεις

Δεν υπάρχουν σχετικές εκθέσεις για αυτό το αντικείμενο

Πληροφορίες Τεκμηρίωσης

Ερευνητής-
Χρόνος έρευνας-
Είδος Έρευνας-
Πληροφορητής-
ΤεκμηριωτήςΡοβάτσου Αγγελική
Χρόνος Τεκμηρίωσης21/8/2007