Εκτύπωση

πουκάμισο 952/1,γ

Αριθμός ταύτισης συνόλου952/1,γ
Ταξινόμηση- ενδυμασία
- ένδυμα
- πουκάμισο
Τυπολογίαχωρικό, φορεσιά με σιγκούνι
Όνομα/Χαρακτηρισμόςπουκάμισο
Τοπικό ή άλλο όνομαστρωμένο ποκάμισο
Μέρος ΣυνόλουΝΑΙ
Κωδικός συνόλου952
Αυθεντικότητααυθεντικό

Δείτε όλες τις εικόνες »

Διαστάσεις

ΎψοςΠλάτοςΜηκοςΒάρος
1,17 0,38--

Συντήρηση: ΟΧΙ

Περιγραφή

Στρωμένο ποκάμισο, από λευκό, υφαντό, βαμβακερό, καμωμένο από τις ίδιες τις γυναίκες. Αποτελείται από τη μάννα, ένα μονοκόμματο ίσιο φύλλο μπρος – πίσω, χωρίς ραφή στους ώμους, και δύο λαγκιόλια, λοξά φύλλα, σε κάθε πλευρά, που δίνουν φάρδος στο ένδυμα. Φέρει κυκλική λαιμόκοψη με πρόσθετη λωρίδα που δημιουργεί τον όρθιο γιακά και κατακόρυφο άνοιγμα μπροστά, ύψους 39εκ. Κάθετα στον κορμό είναι ραμμένα τα δίφυλλα προμάνικα, μανίκια μήκους 46εκ. και φάρδους 22εκ., με τις ραφές στην εξωτερική και την κάτω πλευρά του βραχίονα. Τα στρωμένα, νυφικά όπως αυτό, ποκάμισα είναι διακοσμημένα πλούσια, με μετρητό κέντημα στο γιακά, το στέρνο, τα μανίκια και τον ποδόγυρο. Με διπλή σταυροβελονιά από μπιντέμια, λεπτά μάλλινα νήματα, βαμμένα από τις ίδιες με φυτικές βαφές σε χρώματα οινέρυθρο, μαύρο, πορτοκαλί, βυσσινί, μπλε και πράσινο δημιουργούνται γεωμετρικά μοτίβα που επαναλαμβάνονται και συμπλέκονται σχηματίζοντας ταινιόσχημα θέματα. Ο γιακάς είναι ολόγυρα ρελιασμένος με φεστόνι οινέρυθρο και κυπαρισσί. Ακολουθούν πορτοκαλί στενά πλάγια παραλληλόγραμμα και ύστερα επάλληλες ευθείες γραμμές, κυρίως οινέρυθρες, που καλύπτουν τα τρίγωνα που δημιουργούνται εκατέρωθεν της μαύρης τεθλασμένης γραμμής. Το κατακόρυφο μπροστινό άνοιγμα είναι γαρνιρισμένο με οινέρυθρο, μάλλινο γαϊτάνι. Σε κάθε πλευρά του ανοίγματος του στέρνου η ταινία είναι ανάλογη με αυτήν του γιακά, αν και κατακόρυφη, μόνο που οι τεθλασμένες γραμμές είναι δύο, συμμετρικές κατά μήκος έτσι ώστε να δημιουργούνται διαδοχικά τρίγωνα. Εξωτερικά από την ταινία, μικρά σχηματοποιημένα μοτίβα σε κατακόρυφη διάταξη. Στα προμάνικα το ρέλιασμα γίνεται με βυσσινί φεστόνι και ακολουθεί στενή ταινία από δυσδιάκριτους μαύρους ρόμβους, που αποτελεί βάση για τη φαρδιά ταινία που έπεται. Αυτή δημιουργείται από την επανάληψη ορθογώνιων παραλληλογράμμων με μαύρο πλαίσιο και διαγωνίους. Ακολουθεί μια σειρά από μικρά σχηματοποιημένα μοτίβα και η σύνθεση επαναλαμβάνεται κατακόρυφα στην εξωτερική πλευρά του μανικιού έως τον ώμο. Ο ποδόγυρος είναι γαρνιρισμένος με βυσσινί μάλλινο γαϊτάνι. Ακολουθεί στενή ταινία από δυσδιάκριτα μοτίβα και ύστερα φαρδιά από πλάγια παραλληλόγραμμα που διαχωρίζονται από μοτίβα “Χ”. Έπεται μια σειρά από σχηματοποιημένα φυτικά μοτίβα σε σκούρα χρώματα, που διακόπτεται όμως στη μπροστινή μάννα έτσι, ώστε το κέντημα του ποδόγυρου σ’ αυτήν να είναι κοντύτερο, καθώς καλύπτεται από την ποδιά. Οι ενώσεις της μπροστινής μάννας με τα λαγκιόλια είναι καμωμένες με κέντημα από μαύρο μάλλινο μπιντέμι και εκατέρωθεν αυτού υπάρχουν κεντητά ορθογώνια παραλληλόγραμμα και σχηματοποιημένα φυτικά μοτίβα. Τα χρώματα στις εσωτερικές ταινίες είναι φωτεινότερα από ότι στις εξωτερικές. Οι ενώσεις των λαγκιολιών είναι καμωμένες με κέντημα από καφέ ανοιχτή κλωστή. Τέλος, οι κεντητές ενώσεις της πίσω μάννας με τα λαγκιόλια είναι οι πιο πλούσια κεντημένες, με ύψος 22εκ., και μοτίβα κυκλικά στο κέντρο, παραλληλόγραμμα που σχηματίζουν πυκνή ταινία στη μέση και μεγάλα ρομβόσχημα μοτίβα εξωτερικά. Στις κεντητές ενώσεις τα μπιντέμια καταλήγουν σε φουντίτσες. Εδώ σώζεται μόνο μία, στην ένωση της μπροστινής μάννας με το δεξί λαγκιόλι.

Παρατηρήσεις

Σε πολύ καλή κατάσταση.

ΥΛΗ

βαμβάκιΑντικείμενο
μάλλινη κλωστήΔιάκοσμος αντικειμένου

Τεχνική

κέντημαΔιάκοσμος αντικειμένου
κέντημαφεστόνιΔιάκοσμος αντικειμένου
κέντημα μετρητόσταυροβελονιά διπλήΔιάκοσμος αντικειμένου
κεντητή ένωσηΔιάκοσμος αντικειμένου
υφαντόΑντικείμενο

ΔΙΑΚΟΣΜΟΣ

γεωμετρικός διάκοσμος
σχηματοποιημένος διάκοσμος
σχηματοποιημένος φυτικός διάκοσμος

Κατασκευή

Κατασκευαστής: οι ίδιες οι γυναίκες

Χρόνος κατασκευής: τέλη 19ου αι.

Τοποθεσία κατασκευής

ΧώραΓεωγραφικό ΔιαμέρισμαΝομόςΕυρύτερη περιοχή
ΕλλάδαΜακεδονίαΓρεβενώνΒέντσια

Τοποθεσία Χρήσης

ΧώραΓεωγραφικό ΔιαμέρισμαΝομόςΕυρύτερη περιοχή
ΕλλάδαΜακεδονίαΓρεβενώνΒέντσια

Χρήση

ΧρήστηςΗλικίαΚοινωνική ΗλικίαΕθνοτική ΟμάδαΠερίοδος ΧρήσηςΧρόνος ΧρήσηςΠερίσταση ΧρήσηςΣκοπός χρήσηςΠιθανή χρονολογία χρήσης
γυναίκανέανύφητέλη 19ου αι.νυφικό

Απόκτηση

Τρόπος Απόκτησης

Βιβλιογραφία

Νικήτα-Χουλιάρα, Β. 2000, " Παρατηρήσεις σχετικά με τις γυναικείες παραδοσιακές φορεσιές στα Βεντσιοχώρια του νομού Γρεβενών" Ενδυματολογικά 1: 239-248, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
Παπαντωνίου, Ι. 1992, Μακεδονικές φορεσιές, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
Χατζημιχάλη, Α. 1948-1954, Ελληνικαί εθνικαί ενδυμασίαι Α΄-Β΄, Αθήνα.
Χατζημιχάλη, Α. 1978, Λαϊκή Φορεσιά. Οι φορεσιές με το σιγκούνι Α΄, (επιμ. Γιανναρά-Ιωάννου, Τ.) Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη - Μέλισσα.

Δημοσιεύσεις

Ημερολόγιο Λ.τ.Ε. 1994: 40.

Εκθέσεις

Δεν υπάρχουν σχετικές εκθέσεις για αυτό το αντικείμενο

Πληροφορίες Τεκμηρίωσης

Ερευνητής-
Χρόνος έρευνας-
Είδος Έρευνας-
Πληροφορητής-
ΤεκμηριωτήςΜαντζουράνη Άννα
Χρόνος Τεκμηρίωσης23/11/2007