Επιστροφή

αμάνικος επενδύτης 1042/1,γ

αμάνικος επενδύτης 1042/1,γ
αμάνικος επενδύτης 1042/1,γ
[Κατωσέγκουνο], αμάνικος σαγιακένιος επενδύτης [καλής κοπής]
[Κατωσέγκουνο], αμάνικος σαγιακένιος επενδύτης [καλής κοπής]
[Κατωσέγκουνο], πίσω όψη
[Κατωσέγκουνο], πίσω όψη
Λεπτομέρεια τερζήδικου κεντήματος στο γύρο του επενδύτη: [σερέτωμα] και [κεφαλιστή κογκέλα].
Λεπτομέρεια τερζήδικου κεντήματος στο γύρο του επενδύτη: [σερέτωμα] και [κεφαλιστή κογκέλα].

Ταυτότητα

Αριθμός ταύτισης συνόλου1042/1,γ
Ταξινόμηση- ενδυμασία
- ένδυμα
- αμάνικος επενδύτης
Τυπολογίαχωρικό, φορεσιά με σιγκούνι
Όνομα/Χαρακτηρισμόςαμάνικος επενδύτης
Τοπικό ή άλλο όνομακατωσέγκουνο
Μέρος ΣυνόλουΝΑΙ
Κωδικός συνόλου1042
Αυθεντικότητααυθεντικό

Διαστάσεις

ΎψοςΠλάτοςΜηκοςΒάρος
0,94 0,26--

Συντήρηση: ΟΧΙ

Περιγραφή

Κατωσέγκουνο, γυναικείος, αμάνικος επενδύτης από μαύρο σαγιάκι (μαλλί της νεροτριβής) που φοριέται πάνω από το ρουτί (πουκάμισο) και κάτω από το βαρδακούλι (μανικωτό ζακέτο). Υφαινόταν δίμιτο στον αργαλειό από τις ίδιες τις γυναίκες. Ύστερα γινόταν η επεξεργασία στη νεροτριβή και τα μαντάνια και η βαφή. Η κοπή, το ράψιμο και η διακόσμηση του ζακέτου γινόταν από το ράφτη. Τα κατωσέγκουνα καλής κοπής, όπως αυτό, αποτελούνται από τα δύο μπροστινά φύλλα, τα μπροστάρια, το ίσιο φύλλο της πλάτης, ή αλλιώς μάνα, και από δύο ξιφάρια, μακρόστενα φύλλα, σε κάθε πλάι, ένα πάνω και ένα κάτω. Χαμηλά, μεταξύ της μάνας και του ξιφαριού υπάρχει ένα ακόμη τμήμα υφάσματος. Στο μέσον κάθε ξιφαριού υπάρχει κατακόρυφη τομή ύψους 10εκ. Η επίρραπτη διακόσμηση του ζακέτου είναι πλούσια, καμωμένη με την τερζήδικη τεχνική από μάλλινα κορδόνια, κόκκινα κυρίως αλλά και κίτρινα και μπλε. Ταινιόσχημη μπορντούρα από ευθείες γραμμές (σερέτωμα) περιτρέχει το ζακέτο ακολουθώντας την κοπή του. Στο στέρνο, το εξωτερικό κορδόνι συστρέφεται σχηματίζοντας θηλιές που συμπλέκονται. Παράλληλα με τις γραμμώσεις, δεύτερη, επίσης ταινιόσχημη, μπορντούρα με γούργουλα (σπειρομαίανδρο) στο κέντρο, επίρραπτη σε λωρίδα από κίτρινη τσόχα. Το κορδόνι που βρίσκεται στην εξωτερική πλευρά της μπορντούρας σχηματίζει κεφαλιστή κογκέλα (κυματιστή γραμμή με θηλιές στις κυρτές καμπύλες). Κεφαλιστή κογκέλα υπάρχει και στην εσωτερική πλευρά των γραμμώσεων στο γύρο του επενδύτη. Τέλος, φουντάκια σχηματίζονται στη μασχάλη από τα μάλλινα κορδόνια.

Παρατηρήσεις

Σε πολύ καλή κατάσταση.

ΥΛΗ

σαγιάκιΑντικείμενο
τσόχαΔιάκοσμος αντικειμένου
κορδόνι μάλλινοΔιάκοσμος αντικειμένου

Τεχνική

επίρραπτηΔιάκοσμος αντικειμένου
κέντηματερζήδικοΔιάκοσμος αντικειμένου
υφαντόδίμιτοΑντικείμενο
υφαντόνεροτριβή, μαντάνιαΑντικείμενο
υφαντό βιομηχανικόΔιάκοσμος αντικειμένου

Τοποθεσία κατασκευής

ΧώραΓεωγραφικό ΔιαμέρισμαΝομόςΕυρύτερη περιοχή
ΕλλάδαΉπειροςΘεσπρωτίαςΠαραμυθιά

ΔΙΑΚΟΣΜΟΣ

γεωμετρικός διάκοσμοςγουργούλας, κεφαλιστή κογκέλα και άλλα ταινιόσχημα θέματα

Τοποθεσία Χρήσης

ΧώραΓεωγραφικό ΔιαμέρισμαΝομόςΕυρύτερη περιοχή
ΕλλάδαΉπειροςΘεσπρωτίαςΠαραμυθιά

Χρήση

ΧρήστηςΗλικίαΚοινωνική ΗλικίαΕθνοτική ΟμάδαΠερίοδος ΧρήσηςΧρόνος ΧρήσηςΠερίσταση ΧρήσηςΣκοπός χρήσηςΠιθανή χρονολογία χρήσης
γυναίκατέλη 19ου αι.γιορτινό1870-1890

Κατασκευή

Κατασκευαστής: οι ίδιες οι γυναίκες (;), ραφτάδες (;)Χρόνος κατασκευής: τέλη 19ου αι.Πιθανή χρονολογία κατασκευής:

Απόκτηση

Τρόπος Απόκτησης

Βιβλιογραφία

Μαχά-Μπιζούμη, Ν. 2004, "Το φωτογραφικό αρχείο του Αιμίλιου Λέστερ" στο Ημερολόγιο του Λυκείου των Ελληνίδων Αθηνών, Αθήνα, Λύκειον των Ελληνίδων.
Παπαντωνίου, Ι. 1996, Ελληνικές Τοπικές Ενδυμασίες, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
Φώτσης, Θ. 1996, "Τα «τσάμικα». Η ενδυμασία των χωριών της Παραμυθιάς", Εθνογραφικά 10: 147-184, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
Χατζημιχάλη, Α. 1978, Λαϊκή Φορεσιά. Οι φορεσιές με το σιγκούνι Α΄, (επιμ. Γιανναρά-Ιωάννου, Τ.) Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη - Μέλισσα.

Δημοσιεύσεις

[Εθνογραφικά] 10: 156, φωτ. 8.

Εκθέσεις

Μουσείο Ιστορίας της Ελληνικής Ενδυμασίας, [Γυναικείες Ελληνικές Τοπικές Φορεσιές με αφορμή το φωτογραφικό αρχείο του Emile Lester], 2004-2005.