αμάνικος επενδύτης 12796
Ασπρογάιτανο σεγκούνι, μπροστινή όψη
Ασπρογάιτανο σεγκούνι, μπροστινή όψη
Ασπρογάιτανο σεγκούνι, μπροστινή όψη
Ασπρογάιτανο σεγκούνι, μπροστινή όψη
Ασπρογάιτανο σεγκούνι, πίσω όψη
Ασπρογάιτανο σεγκούνι, πίσω όψη
Κεντητή ένωση και κάχα
Κεντητή ένωση και κάχα
Λαγκιόλι, κάτω άνοιγμα
Λαγκιόλι, κάτω άνοιγμα
Κουμπιά σεγκουνιού
Κουμπιά σεγκουνιού
Ταυτότητα Αντικειμένου
Αριθμός Ταυτότητας Αντικειμένου (ΑΤΑ)
12796
Όνομα αντικειμένου
αμάνικος επενδύτης
Άλλο / Τοπικό όνομα
σεγκούνι
Τυπολογία
φορεσιά με σιγκούνι
Χρόνος κατασκευής
αρχές 20ού αι.
Μέρος συνόλου
Όχι
Φυσική Περιγραφή
Περιγραφή
Λευκός, αμάνικος και μακρύς επενδύτης, ανοιχτός μπροστά, βασικό εξάρτημα της πωγωνίσιας φορεσιάς, που φοριέται πάνω από το πουκάμισο (ρουτί) και είναι κοντύτερος απ' αυτό. Φτιαγμένος από ντόπια μαλλιά, υφασμένος, νεροτριβιασμένος και στολισμένος με άσπρα γαϊτάνια είναι σεγκούνι, ενώ φτιαγμένος από "καλύτερο", αγοραστό ύφασμα, στολισμένο με μαύρα γαϊτάνια, και ίσως και αγοραστές, κόκκινες φούντες και κουμπιά είναι σαγιάκι. Το σαγιάκι φορούν οι νιόνυφες και όσες παντρεμένες γυναίκες δεν είναι μεγάλες σε ηλικία, ενώ σεγκούνι φοριέται από τις ανύπαντρες, τις ηλικιωμένες και τις χήρες ή τις πενθούσες, επειδή θεωρείται "σκέτο", καθώς το άσπρο γαϊτάνι δεν φαίνεται. Τόσο το σεγκούνι όσο και το σαγιάκι έχουν το ίδιο κόψιμο, και τα δύο στολίζονται μπροστά με επίρραπτη, αγοραστή τσόχα (ρούχο) σε σκούρα χρώματα. Το σεγκούνι
είναι φτιαγμένο από ένα πίσω φύλλο, τη "μάνα", πλ. 22 εκ.περίπου, που κατεβαίνει, με το μισό της φάρδος, στις δυο μπροστινές πλευρές. Κάτω από τη μασχάλη και φθάνοντας ως τη μέση, συνδέεται με τριγωνικό, πλαϊνό κομμάτι υφάσματος με θηλιές από λευκό γαϊτάνι. Κάτω απ' αυτή την κεντητή ένωση αρχίζει το λαγκιόλι, με περίπου κεντρικό άνοιγμα στο τελείωμά του ύψους 11εκ. Στην μύτη του ανοίγματος άσπρο γαϊτάνι σχηματίζει θηλιές. Στον άξονα του πίσω ανοίγματος χεριού και της κεντητής ένωσης, οι μύτες των λαγκιολιών έχουν "τσιμπηθεί" στο κέντρο τους και σε μήκος 13εκ., δημιουργώντας δυο δίπλες, τις κάχες, που στολίζονται με άσπρο γαϊτάνι. Το τριγωνικό κομμάτι πανιού κάτω από τη μασχάλη και, στην προέκτασή του, το λαγκιόλι, συνδέονται με στενό, πλαϊνό φύλλο πλάτους 10εκ. που φθάνει ως κάτω από τη μασχάλη, και είναι φτιαγμένο από δύο κομμάτια υφάσματος. Το λοξό μπροστινό φύλλο είναι αριστερά ενιαίο με την πίσω "μάνα" ενώ δεξιά ενώνεται μαζί της μπροστά, λίγο κάτω από τον ώμο. Έχει πλάτος στη βάση του 22εκ. και 12εκ. στη λαιμόκοψη. Σκούρο καφέ, επίρραπτο ρούχο στολίζει τον μικρό, όρθιο γιακά, και σχηματίζει δυο κατακόρυφες λωρίδες (πλ. 12εκ.), στρογγυλεμένες στο λαιμό, που πλαισιώνουν το άνοιγμα ως κάτω από τη μέση. Το ρούχο περιβάλλει καφέ γαϊτάνι με άκρες που, κάτω από το γιακά, κρέμονται ελεύθερες. Το υπόλοιπο μπροστινό άνοιγμα και τα ανοίγματα των χεριών, των λαγκιολιών, καθώς και οι πίσω κεντητές ενώσεις και ο γύρος του σεγκουνιού, έχουν το διάκοσμο με μάλλινο, λευκό γαϊτάνι, που δίνει στο σεγκούνι το όνομα ασπρογάιτανο. Δεξιά κι αριστερά στο μπροστινό άνοιγμα έχουν στερεωθεί εσωτερικά πέντε και τέσσερα μεταλλικά κουμπιά αντίστοιχα, με εγχάρακτο διάκοσμο. Για να μη χαλάσει η φόρμα του επενδύτη, οι γυναίκες όχι μόνο δεν κάθονταν επάνω του αλλά συχνά εφάρμοζαν το στράκωμα: "δρόσιζαν" τα ρούχα, τα δίπλωναν και τα έβαζαν κάτω από το στρώμα για να διατηρούνται οι τσακίσεις.
Διάκοσμος & Μοτίβα
Διάκοσμος
γεωμετρικός διάκοσμος
Μοτίβα / Θέματα διακόσμου
-
Ύψος
1.030
Κατασκευή
Κατασκευαστής / Δημιουργός
ραφτάδες
Χρόνος κατασκευής
αρχές 20ού αι.
Τόπος κατασκευής (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)
Ελλάδα | Ήπειρος | Ιωαννίνων
Πωγώνι
Υλικά
γαϊτάνι μάλλινο
κράμα μετάλλων
μαλλί
τσόχα
Τεχνικές
επίρραπτη
κεντητή ένωση
υφαντό βιομηχανικό
υφαντό, νεροτριβή
χυτή
Χρήση
Χρήστης
γυναίκα
Κοινωνική ηλικία
ανύπαντρη
Χρόνος χρήσης
αρχές 20ού αι.
Χρήστης
γυναίκα
Κοινωνική ηλικία
χήρα
Χρόνος χρήσης
αρχές 20ού αι.
Τόπος χρήσης (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)
Ελλάδα | Ήπειρος | Ιωαννίνων
Πωγώνι
Απόκτηση
Τρόπος απόκτησης
Άγνωστο
Τεκμηρίωση
Βιβλιογραφικές πηγές έρευνας
Άντζακα-Βέη, Ε. 1966, "Η τοπική ενδυμασία του Πωγωνίου", Εθνογραφικά 10: 19-90, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
Βακάλης, Θ. χ.χ., Τα Άνω Ραβένια και τα Δυτικότερα Ζαγοροχώρια. Ιστορία, Πολιτισμός, Θεσμοί, Λαογραφία, Μίλητος.
Παπαντωνίου, Ι. 1996, Ελληνικές Τοπικές Ενδυμασίες, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
Χατζημιχάλη, Α. 1978, Λαϊκή Φορεσιά. Οι φορεσιές με το σιγκούνι Α΄, (επιμ. Γιανναρά-Ιωάννου, Τ.) Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη - Μέλισσα.

Άδεια χρήσης εικόνων

Χρησιμοποιήστε το αρχείο ή την εικόνα προεπισκόπησης σύμφωνα με την άδεια χρήσης:
CC BY-NC-ND 4.0

Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα