αμάνικος επενδύτης 2926/10
Σαγιάς, μπροστινή όψη
Σαγιάς, μπροστινή όψη
Σαγιάς, μπροστινή όψη
Σαγιάς, μπροστινή όψη
Σαγιάς, πίσω όψη
Σαγιάς, πίσω όψη
Σαγιάς, πλαϊνά λαγκιόλια
Σαγιάς, πλαϊνά λαγκιόλια
Κεντητή λωρίδα ποδόγυρου, λεπτομέρεια 
Κεντητή λωρίδα ποδόγυρου, λεπτομέρεια 
Ταυτότητα Αντικειμένου
Αριθμός Ταυτότητας Αντικειμένου (ΑΤΑ)
2926/10
Όνομα αντικειμένου
αμάνικος επενδύτης
Άλλο / Τοπικό όνομα
σαγιάς
Τυπολογία
φορεσιά με καβάδι
Χρόνος κατασκευής
αρχές 20ού αι.
Μέρος συνόλου
Όχι
Φυσική Περιγραφή
Περιγραφή
Σαγιάς, φτιαγμένος από ένα είδος πικέ, βαμβακερό πανί του εμπορίου με σχέδια στην ύφανση, τα φραστερά. Είναι βαμμένος με λουλάκι (γαλαζούρα) από τις γυναίκες, και σιδερωμένος με κάποιο βαρύ αντικείμενο που φτιάχνει στα λαγκιόλια τις πιέτες, μπλέτες. Αποτελείται από ένα κομμάτι υφάσματος στο πίσω μέρος, τη "μάνα", που σταματάει λίγο κάτω από τους ώμους και συμπληρώνεται ως το ύψος τους από αργαλίσιο βαμβακερό πανί. Το ίδιο πανί και σε ίδιο ύψος σχηματίζει την αρχή της δεξιάς τιράντας, ενώ η αριστερή είναι φτιαγμένη από λεπτότερο ύφασμα. Πάνω από τα λαγκιόλια και ως το άνοιγμα του χεριού έχει προστεθεί κομμάτι υφάσματος με οριζόντια πένσα, το βαθράκι, που ενώνει το φύλλο της πλάτης με το μπροστινό φύλλο. Ανάμεσα στο μπροστινό φύλλο και το
άνοιγμα του σαγιά μεσολαβεί τριγωνικό φύλλο, το μπροστάρι. Ο σαγιάς έχει στο πλάι τέσσερα πτυχωμένα λαγκιόλια και ένα μικρό, απτύχωτο, πλάι στη "μάνα" της πλάτης. Οι πλευρές σ' αυτό το λαγκιόλι διακοσμούνται με τριπλά γαζιά, το εξωτερικό από τα οποία σχηματίζει ελαφρύ κυματισμό, ενώ η ραφή της "μάνας" συνεχίζει ως το άνοιγμα του μανικιού. Στο δεξιό μπροστάρι, πάνω από τον ποδόγυρο, μικρό άσπρο κουμπάκι, και εσωτερικά, στην αρχή του μπροστινού λαγκιολιού, κορδέλα από το ίδιο ύφασμα. Είκοσι περίπου εκατοστά πάνω από τον ποδόγυρο, μαύρη οριζόντια, δαντελωτή τρέσα, η πανωλόρδα, που παλιά έπλεκαν οι γυναίκες με το βελονάκι, τρέχει παράλληλα προς την κεντητή ταινία του ποδόγυρου, που έχει εσωτερική επένδυση και είναι στερεωμένη μόνο στην επάνω της πλευρά. Το κέντημα του σαγιά με μεταξωτά χάρτζια ή ζέχια, που του δίνουν και το όνομα χαρτζωτός, παραπέμπει στην περιοχή Καρδίτσας-Τρικάλων όπου και κυριαρχεί το πορτοκαλί χρώμα. Ο καρδιτσιώτικος σαγιάς όμως, είναι συνήθως λευκός χωρίς να λείπουν και οι εξαιρέσεις. Στα Τρίκαλα πάλι, ο εσωτερικός σαγιάς, ο χαμπλουσαγιάς, είναι όμοιος με τον εξωτερικό, απλά είναι κατά 10εκ. κοντύτερος. Εδώ έχουμε ένα σαγιά από το νυφιάτικο, καλό ύφασμα, ραμμένο με πρόχειρα γαζιά και διακοσμημένο μόνο με κεντητή λωρίδα χαρτζωτού νυφικού σαγιά στον ποδόγυρο, συνήθως ταιριαστή με το κέντημα του γιλέκου. Το κεντρικό διακοσμητικό μοτίβο είναι το κλήμα, σειρά από συνδεόμενες σπείρες που διακρίνονται μεταξύ τους με ζευγάρι θηλιές. Τα υπόλοιπα χρώματα του κεντήματος είναι το γκρενά, το πράσινο και το μπλε. Η ταινία είναι ρελιασμένη με μαύρη κορδέλα και στο επάνω της τελείωμα στολίζεται με βυσσινί κορδέλα του μέτρου με αψιδωτές απολήξεις. Στα λαγκιόλια, ο ποδόγυρος έχει "τσιμπηθεί", ώστε οι πιέτες να πετάνε προς τα έξω.
Διάκοσμος & Μοτίβα
Διάκοσμος
σχηματοποιημένος διάκοσμος
Μοτίβα / Θέματα διακόσμου
κλήμα
Ύψος
0.980
Κατασκευή
Κατασκευαστής / Δημιουργός
ραφτάδες, βλάχοι
Χρόνος κατασκευής
αρχές 20ού αι.
Τόπος κατασκευής (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)
Ελλάδα | Θεσσαλία | Καρδίτσας
Καρδίτσα
Ελλάδα | Θεσσαλία | Τρικάλων
Τρίκαλα
Υλικά
βαμβάκι
κορδέλα βαμβακερή
πολύκλωνες μεταξωτές κλωστές
τρέσα
Τεχνικές
βαφή, λουλάκιασμα
επίρραπτη
κέντημα επίρραπτο, τερζήδικο
υφαντό
υφαντό βιομηχανικό
Χρήση
Πληθυσμιακή / Πολιτισμική / Εθνοτική ομάδα
Καραγκούνηδες
Χρήστης
γυναίκα
Περίσταση χρήσης
γιορτινό
Χρόνος χρήσης
αρχές 20ού αι.
Τόπος χρήσης (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)
Ελλάδα | Θεσσαλία | Καρδίτσας
Καρδίτσα
Ελλάδα | Θεσσαλία | Τρικάλων
Τρίκαλα
Απόκτηση
Τρόπος απόκτησης
Αγορά
Πιθανή χρονολογία πρόσκτησης
5/1/1961
Τεκμηρίωση
Βιβλιογραφικές πηγές έρευνας
Πολίτου, Ξ. 1997, "Οι Καραγκούνηδες της Θεσσαλίας" στο Ημερολόγιο του Λυκείου των Ελληνίδων Αθηνών, Αθήνα, Λύκειον των Ελληνίδων.
Ρωμαίου-Καρασταμάτη, Ε. 1980, Η ποδιά της Καραγκούνας, Αθήνα, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
Τσαγγαλάς, Κ. 1982, Η γυναικεία καραγκούνικη ενδυμασία σε μια θεσσαλική κοινότητα. Κατασκευή και λειτουργία, Γιάννενα.
Χατζημιχάλη, Α. 1983, Λαϊκή Φορεσιά. Οι φορεσιές με το καβάδι Β΄, (επιμ. Γιανναρά-Ιωάννου, Τ.) Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη - Μέλισσα.

Άδεια χρήσης εικόνων

Χρησιμοποιήστε το αρχείο ή την εικόνα προεπισκόπησης σύμφωνα με την άδεια χρήσης:
CC BY-NC-ND 4.0

Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα