φουστάνι 14313
Χαλατζά, μάλλινο, μανικωτό φόρεμα
Χαλατζά, μάλλινο, μανικωτό φόρεμα
Χαλατζά, μάλλινο, μανικωτό φόρεμα
Χαλατζά, μάλλινο, μανικωτό φόρεμα
Χαλατζά, πίσω όψη
Χαλατζά, πίσω όψη
Λεπτομέρεια επίρραπτου διακόσμου στο γύρο του μανικιού
Λεπτομέρεια επίρραπτου διακόσμου στο γύρο του μανικιού
Λεπτομέρεια από το γύρο του φουστανιού στο πίσω μέρος, όπου διακρίνεται η βελονιά στερέωσης ουντίτσα και το λιτό κέντημα
Λεπτομέρεια από το γύρο του φουστανιού στο πίσω μέρος, όπου διακρίνεται η βελονιά στερέωσης ουντίτσα και το λιτό κέντημα
Ταυτότητα Αντικειμένου
Αριθμός Ταυτότητας Αντικειμένου (ΑΤΑ)
14313
Όνομα αντικειμένου
φουστάνι
Άλλο / Τοπικό όνομα
χαλατζά
Τυπολογία
χωρικό
Χρόνος κατασκευής
αρχές 20ού αι.
Μέρος συνόλου
Όχι
Φυσική Περιγραφή
Περιγραφή
Χαλατζά, μάλλινο υφαντό, μανικωτό, φουστάνι. Αποτελείται από ένα μονοκόμματο φύλλο υφάσματος μπρος - πίσω, χωρίς ραφή στους ώμους, από ένα λοξό φύλλο δεξιά και αριστερά, μπρος και πίσω και τέλος από ένα επίσης λοξό φύλλο, μεγαλύτερο αυτή τη φορά, σε κάθε πλάι. Τα λοξά φύλλα φτάνουν ως τη μέση και από πάνω, ως τη μασχάλη, υπάρχει ορθογώνιο παραλληλόγραμμο δίφυλλο τμήμα από δύο υφάσματα - το πίσω από υφαντό ίδιου με του υπόλοιπου ενδύματος ενώ το μπροστινό από διαφορετικό. Η κυκλική λαιμόκοψη του ενδύματος καταλήγει σε βαθύ, κατακόρυφο άνοιγμα, ύψους 45εκ. Κάθετα στον κορμό είναι ραμμένα τα μανίκια, μήκους 40εκ. και πλάτους 16εκ. Τον οινέρυθρο κάμπο του υφαντού διακόπτουν κατακόρυφες, ενυφασμένες ταινίες, μαύρες με δύο λευκές ρίγες. Το υφαντό των παραλληλογράμμων
στις μασχάλες είναι καρό μαύρο - κόκκινο. Το στέρνο συνήθως καλύπτεται από επίρραπτη τραχηλιά, πάζουφκα, κόκκινη για τις νυφικές και γιορτινές χαλατζές (βλάσκες), διαφορετική για τις καθημερινές (τσέρνες). Επίρραπτο ύφασμα, όμοιο ή διαφορετικό με αυτό της πάζουφκας καλύπτει και τα μανίκια. Καθώς όμως απουσιάζει η πάζουφκα και το επίρραπτο ύφασμα από τα μανίκια δε μπορούμε με ασφάλεια να την χαρακτηρίσουμε ως τσέρνα ή βλάσκα χαλατζά και άρα ως καθημερινό ή γιορτινό / νυφικό φουστάνι αντίστοιχα. Η χαλατζά είναι αφοδράριστη. Η λαιμόκοψη είναι ρελιασμένη με λωρίδα από το υφαντό των παραλληλογράμμων, δημιουργώντας γιακαδάκι. Ο γύρος των μανικιών είναι ρελιασμένος με κόκκινο βελούδο, γεγονός που προκαλεί εντύπωση και ερωτηματικά. Ανάλογα είναι συνήθως διακοσμημένο και το κατακόρυφο, μπροστινό άνοιγμα, κάτι που εδώ επίσης απουσιάζει. Ο γύρος του ποδόγυρου έχει στρίφωμα στερεωμένο με ουντίτσα, βελονιά στερέωσης που μοιάζει με τρύπωμα, καμωμένη με κίτρινη μάλλινη κλωστή, δύο σειρές. Στο πίσω μέρος, πάνω από τις ουντίτσες, στα δύο σημεία ένωσης του κεντρικού φύλλου με τις πίσω λόξες, υπάρχουν από δύο ισοσκελή τρίγωνα με κοινή βάση, το ένα μέσα στο άλλο. Οι τεθλασμένες γραμμές που λειτουργούν ως σκέλη των τριγώνων είναι κεντημένες με κίτρινη μάλλινη κλωστή.
Διάκοσμος & Μοτίβα
Διάκοσμος
γεωμετρικός διάκοσμος
Μοτίβα / Θέματα διακόσμου
κατακόρυφες ρίγες, τεθλασμένες γραμμές, τρίγωνα
Ύψος
1.060
Πλάτος
0.440
Κατασκευή
Κατασκευαστής / Δημιουργός
οι ίδιες οι γυναίκες
Χρόνος κατασκευής
αρχές 20ού αι.
Τόπος κατασκευής (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)
Ελλάδα | Μακεδονία | Σερρών
Ορεινή
Υλικά
βελούδο
μάλλινη κλωστή
μαλλί
Τεχνικές
ενυφασμένη
επίρραπτη
κέντημα
κέντημα, ουντίτσα
υφαντό
υφαντό βιομηχανικό
Χρήση
Χρήστης
γυναίκα
Χρόνος χρήσης
αρχές 20ού αι.
Τόπος χρήσης (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)
Ελλάδα | Μακεδονία | Σερρών
Ορεινή
Απόκτηση
Τρόπος απόκτησης
Άγνωστο
Τεκμηρίωση
Βιβλιογραφικές πηγές έρευνας
Λαδά-Μινώτου, Μ. κ.ά. 1993, Ελληνικές φορεσιές, Αθήνα, Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος.
Παπαντωνίου, Ι. 1981-1982, "Οι φορεσιές της Ορεινής Σερρών", Εθνογραφικά 3: 41-68, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα
Παπαντωνίου, Ι. 1996, Ελληνικές Τοπικές Ενδυμασίες, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
Παπαντωνίου, Ι. 2000, Η ελληνική ενδυμασία από την αρχαιότητα ως τις αρχές του 20ού αιώνα, Αθήνα, Εμπορική Τράπεζα της Ελλάδος - Καπόν.

Άδεια χρήσης εικόνων

Χρησιμοποιήστε το αρχείο ή την εικόνα προεπισκόπησης σύμφωνα με την άδεια χρήσης:
CC BY-NC-ND 4.0

Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα