μανικωτός επενδύτης 7029/10
Χειμωνιάτικος σαγιάς Επισκοπής 
Χειμωνιάτικος σαγιάς Επισκοπής 
Χειμωνιάτικος σαγιάς Επισκοπής 
Χειμωνιάτικος σαγιάς Επισκοπής 
Χειμωνιάτικος σαγιάς Επισκοπής, πίσω όψη 
Χειμωνιάτικος σαγιάς Επισκοπής, πίσω όψη 
Μπροστινό κέντημα σαγιά
Μπροστινό κέντημα σαγιά
Διάκοσμος δεξιάς πλευράς 
Διάκοσμος δεξιάς πλευράς 
Διάκοσμος αριστερής πλευράς 
Διάκοσμος αριστερής πλευράς 
Τμήμα κεντήματος γύρου 
Τμήμα κεντήματος γύρου 
Ταυτότητα Αντικειμένου
Αριθμός Ταυτότητας Αντικειμένου (ΑΤΑ)
7029/10
Όνομα αντικειμένου
μανικωτός επενδύτης
Άλλο / Τοπικό όνομα
σαΐκ
Τυπολογία
φορεσιά με καβάδι
Χρόνος κατασκευής
τέλη 19ου αι. - αρχές 20ού αι.
Μέρος συνόλου
Όχι
Φυσική Περιγραφή
Περιγραφή
Σαΐκ, ο χειμωνιάτικος σαγιάς που φοριέται πάνω από το καβάδι και είναι ραμμένος στο ίδιο σχέδιο με τη σαγκία. Από νεροτριβιασμένο υφαντό, φοριέται άσπρος από τις νέες γυναίκες και μαύρος από τις ηλικιωμένες. Είναι φτιαγμένος από ένα μονοκόμματο φύλλο, τη "μάνα", πλάτους 30εκ., που έχει διπλωθεί στα δύο κατά μήκος, για να κοπεί η λαιμόκοψη και το μπροστινό, κατακόρυφο άνοιγμα. Στο άνοιγμα της λαιμόκοψης έχει συρραφεί στενή λωρίδα υφάσματος. Στα μπροστινά φύλλα έχει προστεθεί από μια τριγωνική λόξα, που προσθέτει στο τελείωμα φάρδος 19εκ. και 20εκ., δίνοντας αέρα στις φτερούγες του σαγιά. Τόσο στα μπροστινά φύλλα όσο και στην πίσω "μάνα" έχει συρραφεί από ένα λοξό κομμάτι υφάσματος κάτω από τη μασχάλη (όπου το πλάτος είναι 11εκ. μπροστά και 14εκ.
πίσω), το οποίο καταλήγει σχεδόν τριγωνικά στη μέση. Κάτω από τη μέση, τα δύο κομμάτια της κάθε πλευράς ενώνονται με μία πλαϊνή, χαμηλή λόξα με κεντρικό, κατακόρυφο άνοιγμα 20-21εκ., για να ανασκουμπώνονται ευκολότερα οι φτερούγες. Οι λόξες έχουν συρραμμένο στο τελείωμά τους από ένα τριγωνικό κομμάτι υφάσματος προς την πλευρά της "μάνας". Στο μέσον της δεξιάς πλαϊνής λόξας έχει γίνει το άνοιγμα της τσέπης (14εκ.). Τα ίσια, δίφυλλα και κοντά μανίκια είναι ραμμένα κάθετα προς τον κορμό, και τις δυο ραφές τους χωρίζει στενή λωρίδα πανιού. Στην εσωτερική τους άκρη, έχουν μικρό, κατακόρυφο άνοιγμα (7εκ.). Κόκκινο πανί (μπουχασί) στολίζει με φαρδιά λωρίδα την γωνία του μπροστινού ανοίγματος. Η λαιμόκοψη, και όλο το μπροστινό άνοιγμα, το άνοιγμα στα μανίκια, στις πλαϊνές λόξες και στην τσέπη διακοσμείται με κόκκινο, μάλλινο κορδόνι. Το ίδιο κορδόνι τονίζει και τις δύο πλαϊνές ραφές, ξεστρατίζοντας λίγο ψηλότερα από το ύψος της τσέπης δεξιά κι αριστερά, και σχηματίζοντας μικρές, πλαϊνές απολήξεις. Στο τελείωμα τους αρχίζουν μικρά κόκκινα όρθια φουντάκια. Στην αριστερή πλευρά, την τσέπη αντικαθιστά και τρίτη σειρά φουντάκια, ενώ το ύφασμα είναι "τσιμπημένο" ώστε αυτά να προεξέχουν. Ανάλογα φουντάκια, στερεωμένα στο ύφασμα με μαύρο γαζί, στολίζουν το άνοιγμα στα μανίκια και στις πλαϊνές λόξες. Στο πίσω μέρος του σαΐκ, από το ένα πλαϊνό άνοιγμα ως το άλλο, ανοιχτοκάστανη κλωστή περιγράφει με αλυσίδα δύο λεπτές λωρίδες στολισμένες με χρυσοκίτρινο ή άσπρο ψαροκόκαλο που, στις γωνίες, μεταμορφώνεται σε αλυσίδα. Λευκό ζιγκ-ζαγκ συμπληρώνει τον διάκοσμο. Η διακοσμητική έμφαση έχει δοθεί στην τραχηλιά. Εδώ η ανοιχτοκάστανη κλωστή, με χορευτικό ζιγκ-ζαγκ δημιουργεί ταινία μήκους 27,5εκ. από τη λαιμόκοψη, που στρίβει προς τα μέσα και ελίσσεται φτιάχνοντας σχηματικό κοχλία. Στο πλάτος που αυτός ορίζει υψώνεται φαρδιά, κεντητή ταινία με καμπύλο τελείωμα προς το λαιμό. Η ανοιχτοκάστανη κλωστή, ενισχυμένη εσωτερικά κι από μιαν άλλη κανελί, ορίζει τρεις λωρίδες για το κέντημα. Στις πλαϊνές, συνδυάζεται με κίτρινο ή με πορτοκαλί σ' ένα δίχρωμο ψαροκόκαλο. Στην κεντρική ταινία, ανάμεσα σε κυματιστό ζιγκ-ζαγκ, κομψή πολυχρωμία φτιάχνουν φούξια, ανοιχτοπράσινες και γαλάζιες κλωστές. Την κεντητή ταινία περιγράφει λευκό ζιγκ-ζαγκ.
Διάκοσμος & Μοτίβα
Διάκοσμος
γεωμετρικός διάκοσμος
Μοτίβα / Θέματα διακόσμου
-
Ύψος
0.950
Πλάτος
0.600
Κατασκευή
Κατασκευαστής / Δημιουργός
οι ίδιες οι γυναίκες, ραφτάδες, κεντητάδες
Χρόνος κατασκευής
τέλη 19ου αι. - αρχές 20ού αι.
Τόπος κατασκευής (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)
Ελλάδα | Μακεδονία | Ημαθίας
Επισκοπή
Υλικά
βαμβάκι
βαμβακερή κλωστή
κορδόνι μάλλινο
μάλλινη κλωστή
μαλλί
φλος κλωστή
Τεχνικές
βαφή
κέντημα, αλυσίδα
κέντημα, ψαροκόκαλο
υφαντό βιομηχανικό
υφαντό, νεροτριβή
Χρήση
Χρήστης
γυναίκα
Χρόνος χρήσης
τέλη 19ου αι. - αρχές 20ού αι.
Τόπος χρήσης (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)
Ελλάδα | Μακεδονία | Ημαθίας
Επισκοπή
Απόκτηση
Τρόπος απόκτησης
Δωρέα
Συλλέκτης
Παπαντωνίου Ιωάννα
Πιθανή χρονολογία πρόσκτησης
8/6/1971
Τεκμηρίωση
Βιβλιογραφικές πηγές έρευνας
Παπαντωνίου, Ι. 1992, Μακεδονικές φορεσιές, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
Χατζημιχάλη, Α. 1983, Λαϊκή Φορεσιά. Οι φορεσιές με το καβάδι Β΄, (επιμ. Γιανναρά-Ιωάννου, Τ.) Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη - Μέλισσα.

Άδεια χρήσης εικόνων

Χρησιμοποιήστε το αρχείο ή την εικόνα προεπισκόπησης σύμφωνα με την άδεια χρήσης:
CC BY-NC-ND 4.0

Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα