μαντίλι κεφαλής 14065
Τσεμπέρι λευκό, πολίτικο, η μαντήλα της κοκόνας
Τσεμπέρι λευκό, πολίτικο, η μαντήλα της κοκόνας
Τσεμπέρι λευκό, πολίτικο, η μαντήλα της κοκόνας
Τσεμπέρι λευκό, πολίτικο, η μαντήλα της κοκόνας
Λεπτομέρεια διακόσμου, πλουμιά: μπορντούρα με φύλλα και λουλούδια
Λεπτομέρεια διακόσμου, πλουμιά: μπορντούρα με φύλλα και λουλούδια
Λεπτομέρεια διακόσμου, γλάστρα με λουλούδια και πουλιά
Λεπτομέρεια διακόσμου, γλάστρα με λουλούδια και πουλιά
Λεπτομέρεια διακόσμου, γυναικείες φιγούρες πλαισιωμένες με άνθη και πεταλούδες 
Λεπτομέρεια διακόσμου, γυναικείες φιγούρες πλαισιωμένες με άνθη και πεταλούδες 
Ταυτότητα Αντικειμένου
Αριθμός Ταυτότητας Αντικειμένου (ΑΤΑ)
14065
Όνομα αντικειμένου
μαντίλι κεφαλής
Άλλο / Τοπικό όνομα
τσεμπέρι άσπρο, πολίτικο
Τυπολογία
νησιωτικό, φορεσιά με καβάδι
Χρόνος κατασκευής
τέλη 19ου αι. - αρχές 20ού αι.
Μέρος συνόλου
Όχι
Φυσική Περιγραφή
Περιγραφή
Τσεμπέρι λευκό, πολίτικο, σταμπάτο μαντίλι από τουλπάνι, τσιπίδι, σε χρώμα καναρί, ελαφρά κίτρινο. Το μαντίλι είναι κατασκευασμένο στα εργαστήρια του Βοσπόρου με ύφασμα φερμένο από το Μάντσεστερ της Αγγλίας. Τα πολίτικα τσεμπέρια ήταν πιο ακριβά, πολύτιμα για όσες τα είχαν. Το τσεμπέρι παλαιότερα αποτελούσε εξωτερικό μαντίλι ενός πιο πολύπλοκου κεφαλοκαλύμματος. Τα άσπρα τσεμπέρια τα φορούσαν οι ελεύθερες όταν πήγαιναν στην εκκλησία, στον περίπατο ή στο πανηγύρι. Ακόμη τα φορούσαν και οι παντρεμένες, όσο ακόμη ήταν νέες και ήταν οι άντρες τους στο νησί. Επίσης, τα τσεμπέρια στόλιζαν την εικόνα της Παναγίας στις γιορτές. Ανάλογα με το δέσιμο της ρέντας (άκρη) και τις κόκχες (τσακίσεις), η Καλυμνιά δείχνει την καλαισθησία αλλά και τη διάθεσή της. Το μαντίλι είναι σταμπωμένο με την
τεχνική ξυλότυπο και πινέλο: πρώτα τυπώνεται το πλαίσιο του μοτίβου με ξυλότυπο σε μαύρο χρώμα και ύστερα ζωγραφίζεται το εσωτερικό με το πινέλο. Οι βαφές είναι φυτικές και πολλές φορές αποτελούσαν οικογενειακό μυστικό. Ο διάκοσμος είναι εξαιρετικός. Εκτός από τα πλουμιά, μεγάλα φυτικά μοτίβα, που έχει ολόγυρα σχηματίζοντας μπορντούρα, στις γωνίες εσωτερικά αυτής έχει δύο ειδών μοτίβα, αντικρυστά: μεγάλη γλάστρα όπου ανάμεσα σε λουλούδια στέκονται δυο αντιμέτωπα πουλιά από τη μία πλευρά και δύο γυναικείες φιγούρες πλαισιωμένες από άνθινη σύνθεση και τρεις πεταλούδες από την άλλη. Το μοτίβο αυτό είναι πολύ σπάνιο και δίνει την ονομασία στο μαντίλι, η μαντήλα της κοκόνας.
Διάκοσμος & Μοτίβα
Διάκοσμος
ανθρωπομορφικός διάκοσμος
Μοτίβα / Θέματα διακόσμου
γυναικείες φιγούρες
Διάκοσμος
ζωομορφικός διάκοσμος
Μοτίβα / Θέματα διακόσμου
πουλιά, πεταλούδες 
Διάκοσμος
φυτικός διάκοσμος
Μοτίβα / Θέματα διακόσμου
πλουμιά, άνθινες συνθέσεις, γλάστρα με φύλλα και λουλούδια
Πλάτος
1.130
Μήκος
1.160
Κατασκευή
Κατασκευαστής / Δημιουργός
εργαστήρια Βοσπόρου
Χρόνος κατασκευής
τέλη 19ου αι. - αρχές 20ού αι.
Τόπος κατασκευής (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)
-
Βόσπορος 
Υλικά
τουλπάνι
Τεχνικές
ξυλότυπο και πινέλο
υφαντό βιομηχανικό
Χρήση
Χρήστης
γυναίκα
Ηλικία
νέα
Περίσταση χρήσης
γιορτινό
Χρόνος χρήσης
τέλη 19ου αι. - αρχές 20ού αι.
Χρήστης
γυναίκα
Ηλικία
νέα
Κοινωνική ηλικία
νύφη
Περίσταση χρήσης
νυφικό
Χρόνος χρήσης
τέλη 19ου αι. - αρχές 20ού αι.
Χρήστης
γυναίκα
Ηλικία
νέα
Κοινωνική ηλικία
παντρεμένη
Περίσταση χρήσης
γιορτινό
Σκοπός χρήσης
Το φορούσαν όσο ήταν νέες και οι άντρες τους δεν είχαν φύγει ταξίδι.
Χρόνος χρήσης
τέλη 19ου αι. - αρχές 20ού αι.
Τόπος χρήσης (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)
Ελλάδα | Νησιά Αιγαίου | Δωδεκανήσου
Κάλυμνος 
Απόκτηση
Τρόπος απόκτησης
Άγνωστο
Τεκμηρίωση
Βιβλιογραφικές πηγές έρευνας
Καπελλά, Θ. 1993, Η φορεσιά της Καλύμνου, Κάλυμνος.
Λαδά-Μινώτου, Μ. κ.ά. 1993, Ελληνικές φορεσιές, Αθήνα, Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος.
Μπόζη, Σ. 1997, "Τα εργαστήρια σταμπωτών του Βοσπόρου και "η μαντήλα της Κοκόνας" στο Τα ελληνικά σταμπωτά, 18ος-20ός αιώνας: 45-58, Αθήνα, Καπόν.
Ταρσούλη, Α. 1948, Δωδεκάνησα Β΄, Αθήνα.
Χατζημιχάλη, Α. 1983, Λαϊκή Φορεσιά. Οι φορεσιές με το καβάδι Β΄, (επιμ. Γιανναρά-Ιωάννου, Τ.) Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη - Μέλισσα.

Άδεια χρήσης εικόνων

Χρησιμοποιήστε το αρχείο ή την εικόνα προεπισκόπησης σύμφωνα με την άδεια χρήσης:
CC BY-NC-ND 4.0

Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα