μαντίλι κεφαλής 2216/1
Πιέτες από την Ύδρα
Πιέτες από την Ύδρα
Πιέτες από την Ύδρα
Πιέτες από την Ύδρα
Αντεστραμμένη συμμετρία στα φυτικά μοτίβα της μπορντούρας
Αντεστραμμένη συμμετρία στα φυτικά μοτίβα της μπορντούρας
Η γωνία του μαντιλιού
Η γωνία του μαντιλιού
Σχηματοποιημένα φυλλωτά κλαδάκια στον κάμπο του μαντιλιού
Σχηματοποιημένα φυλλωτά κλαδάκια στον κάμπο του μαντιλιού
Δαντέλα με τη βελόνα στο τελείωμα
Δαντέλα με τη βελόνα στο τελείωμα
Ταυτότητα Αντικειμένου
Αριθμός Ταυτότητας Αντικειμένου (ΑΤΑ)
2216/1
Όνομα αντικειμένου
μαντίλι κεφαλής
Άλλο / Τοπικό όνομα
πιέτες ή τσεμπέρι
Τυπολογία
νησιωτικό
Χρόνος κατασκευής
19ος αι.
Μέρος συνόλου
Όχι
Φυσική Περιγραφή
Περιγραφή
Πιέτες ή τσεμπέρι, μεγάλο τριγωνικό κεφαλομάντιλο από την Ύδρα. Έχει το ασημοπράσινο χρώμα της ελιάς, που δημιουργείται από το ντύσιμο λευκής, διάφανης οργαντίνας με λαδί μεταξωτό σατέν, το ντύμα. Και τα δύο υφάσματα αποτελούνται από δύο κομμάτια, ενωμένα στην ούγια. Το έξεργο κέντημα του μαντιλιού με ιβουάρ μεταξοκλωστή, έχει γίνει σε τελάρο με πλακέ βελονιά γύρω από χοντρές κλωστές. Οι λεπτομέρειες αποδίδονται με κασινάκι και πεταχτή βελονιά. Έχει σχήμα ορθογώνιο ισοσκελούς τριγώνου, του οποίου οι ίσες πλευρές (μήκους 1,10μ. η καθεμία) διακοσμούνται με φαρδιά, κεντητή μπορντούρα. Το τελείωμά τους στολίζει λεπτή, υπόλευκη δαντέλα φτιαγμένη με τη βελόνα, (μπιρμπίλια), που εναλλάσσει ελεύθερο φυτικό στοιχείο με ανθάκι με άλλο, μεγαλύτερο, με ανθισμένες την κεντρική ημικυκλική και τις μικρές, πλαϊνές του απολήξεις. Το
φυτικό μοτίβο της μπορντούρας στηρίζεται σε επαναλαμβανόμενο και ελαφρά καμπύλο στέλεχος ("κλαδί"), που η διακοσμητική του σημασία τονίζεται με δύο σειρές κουκκίδες ανάμεσα στα περιγράμματα και το ενδιάμεσο "νεύρο" του. Από το διακοσμητικό κλαδί φύονται, εναλλάξ δεξιά ή αριστερά, κλαδιά και φύλλα ή ζευγάρι καμπανόσχημα λουλούδια. Στη γωνία του μαντιλιού, τα διακοσμητικά κλαδιά ενώνονται και δένονται μεταξύ τους με ταινία. Από τη δέσμη ξεπηδά βλαστός με το ζευγάρι λουλουδιών και έντονη φυλλοφορία που κορυφώνεται σε λουλούδι και ψηλό, γερτό φύλλο. Το κεντρικό τμήμα, ο κάμπος του μαντιλιού γεμίζει με μικρούς φυλλοφόρους μίσχους που διατάσσονται σε σειρές. Δεξιά κι αριστερά από το μέσον της μεγάλης πλευράς και κοντά σ' αυτό, είναι ραμμένα δυο κίτρινα κορδελάκια από το ύφασμα της επένδυσης, τα καπίστρια. Οι πιέτες ή το τσεμπέρι αποτελούν χαρακτηριστικό τμήμα του κεφαλοκαλύμματος και οι γυναίκες Ύδρας και Σπετσών και της Ερμιονίδας ονόμαζονταν "τσεμπερούδες". Αφού τα μαλλιά γίνουν πλεξούδες και τοποθετηθεί το φακιόλι -τα μπουλέτσια από ξένα μαλλιά που δίνουν ύψος συνηθίζονταν μόνον από τις αρχόντισσες- μπαίνουν σε πιέτες κολλητά στη ρίζα των μαλλιών και δένονται κάτω από τις κοτσίδες τα καπίστρια ή ζωνίτσες, δυο κορδονάκια ραμμένα στο σημείο που το μαντίλι ακουμπά στους κροτάφους. Στη συνέχεια, οι γωνίες του μαντιλιού (τσέπια) σταυρώνονται χαλαρά κάτω από το σαγόνι, αφού το μαντίλι πτυχωθεί πρώτα (πιέτες) και στους κροτάφους. Τα τσέπια γυρίζουν πίσω και στερεώνονται στην κορυφή του κεφαλιού και προς τα πίσω. Οι πιέτες στολίζονταν με έξι καρφίτσες. Οι γιορτινές και νυφικές πιέτες είναι ολοκέντητες με χρυσά, πολύχρωμα ή μονόχρωμα κεντήματα.
Διάκοσμος & Μοτίβα
Διάκοσμος
φυτικός διάκοσμος
Μοτίβα / Θέματα διακόσμου
λουλούδια, μίσχοι, φύλλα 
Ύψος
0.820
Μήκος
1.770
Κατασκευή
Χρόνος κατασκευής
19ος αι.
Τόπος κατασκευής (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)
Ελλάδα | Πελοπόννησος | Αργολίδας
Αργοσαρωνικός (Ύδρα)
Υλικά
κορδέλα
μεταξοκλωστή
οργαντίνα
σατέν
Τεχνικές
δαντέλα με βελόνα
κέντημα, κασινάκι 
κέντημα, πεταχτή
κέντημα, πλακέ
υφαντό
Χρήση
Χρήστης
γυναίκα
Κοινωνική ηλικία
νύφη
Περίσταση χρήσης
νυφικό
Χρόνος χρήσης
τέλη 19ου αι. - αρχές 20ού αι.
Χρήστης
γυναίκα
Κοινωνική ηλικία
παντρεμένη
Περίσταση χρήσης
γιορτινό
Χρόνος χρήσης
τέλη 19ου αι. - αρχές 20ού αι.
Τόπος χρήσης (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)
Ελλάδα | Πελοπόννησος | Αργολίδας
Αργοσαρωνικός (Ύδρα)
Απόκτηση
Τρόπος απόκτησης
Αγορά
Πιθανή χρονολογία πρόσκτησης
29/10/1956
Τεκμηρίωση
Βιβλιογραφικές πηγές έρευνας
Κορρέ-Ζωγράφου, Κ. 1991, Νεοελληνικός κεφαλόδεσμος, Αθήνα.
Παπαντωνίου, Ι. 1978, "Συμβολή στη μελέτη της γυναικείας ελληνικής παραδοσιακής φορεσιάς", Εθνογραφικά 1: 5-92, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.

Άδεια χρήσης εικόνων

Χρησιμοποιήστε το αρχείο ή την εικόνα προεπισκόπησης σύμφωνα με την άδεια χρήσης:
CC BY-NC-ND 4.0

Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα