μαντίλι κεφαλής 830
Πιέτες από την Ύδρα
Πιέτες από την Ύδρα
Πιέτες από την Ύδρα
Πιέτες από την Ύδρα
Αντεστραμμένη συμμετρία στα φυτικά μοτίβα της μπορντούρας
Αντεστραμμένη συμμετρία στα φυτικά μοτίβα της μπορντούρας
Η γωνία του μαντιλιού
Η γωνία του μαντιλιού
Μικρά ανθικά μοτίβα στον κάμπο του μαντιλιού
Μικρά ανθικά μοτίβα στον κάμπο του μαντιλιού
Δαντέλα με τη βελόνα στο τελείωμα
Δαντέλα με τη βελόνα στο τελείωμα
Ταυτότητα Αντικειμένου
Αριθμός Ταυτότητας Αντικειμένου (ΑΤΑ)
830
Όνομα αντικειμένου
μαντίλι κεφαλής
Άλλο / Τοπικό όνομα
πιέτες ή τσεμπέρι
Τυπολογία
νησιωτικό
Χρόνος κατασκευής
19ος αι.
Μέρος συνόλου
Όχι
Φυσική Περιγραφή
Περιγραφή
Πιέτες ή τσεμπέρι, μεγάλο τριγωνικό κεφαλομάντιλο από την Ύδρα. Έχει απαλό κίτρινο χρώμα που δημιουργείται από το ντύσιμο λευκής διάφανης, οργαντίνας με κίτρινο βαμβακερό σατέν, το ντύμα. Και τα δύο υφάσματα αποτελούνται από δύο κομμάτια. Στην οργαντίνα η ένωση έχει γίνει στην ούγια. Το έξεργο κέντημα του μαντιλιού με ιβουάρ μεταξοκλωστή, έχει γίνει σε τελάρο με πλακέ βελονιά γύρω από χοντρές κλωστές. Οι λεπτομέρειες αποδίδονται με κασινάκι, πεταχτή βελονιά και γαζί χειρός. Έχει σχήμα ορθογώνιο ισοσκελούς τριγώνου, του οποίου οι ίσες πλευρές (μήκους 1,10μ. η καθεμία) διακοσμούνται με φαρδιά, κεντητή μπορντούρα. Το τελείωμά τους στολίζει λεπτή, υπόλευκη δαντέλα φτιαγμένη με τη βελόνα, (μπιρμπίλια), που συνδέει μεταξύ τους ένα φυτικό μοτίβο με κρεμαστά φυλλαράκια και άνθος μ' ένα μεγαλύτερο και πιο
συμπαγές με ανθισμένες την κεντρική ημικυκλική και τις μικρές, πλαϊνές του απολήξεις. Η δαντέλα γυρίζει στη γωνία και στολίζει και μικρό τμήμα της μεγάλης πλευράς. Στην μπορντούρα ξεδιπλώνονται, ευλύγιστα και κυματιστά, κομψά κλαδιά που, όταν δεν έχουν φύλλα, διαθέτουν περιγράμματα τόσο λεπτά στολισμένα με κασινάκι η γαζί στο χέρι, που ο διάκοσμος αυτός κλέβει τις εντυπώσεις. Το μάτι αιχμαλωτίζει επίσης ωραίο αστερόσχημο λουλούδι, επαναλαμβανόμενο σε αντεστραμμένη συμμετρία, που αναδεικνύεται από κλαδιά με κυματισμό κόμης. Ο τέλειος συνδυασμός λεπτής δουλειάς και υψηλής αισθητικής διαπιστώνεται και στη γωνία του μαντιλιού, όπου τον διαγώνιο κεντρικό άξονα απαλύνουν κυματιστά και καμπύλα κλαδιά. Η συνάντηση των κλαδιών στη γωνία δημιουργεί ζευγάρια από αντιμέτωπες καμπύλες. Το επάνω διπλό ζευγάρι υποδέχεται το κατακόρυφο ψηλό κλαδί με το αστερόσχημο λουλούδι στεφανωμένο και πάλι από κυματιστά κλαδιά. Οι κάτω καμπύλες αγκαλιάζουν δυο συμμετρικά λουλούδια, ενώ αφήνουν ελεύθερο να βλαστήσει κλαδί με φύλλα και λουλούδια. Το κεντρικό τμήμα, ο κάμπος, του μαντιλιού είναι διάσπαρτος από μικρά ανθικά μοτίβα οργανωμένα σε σειρές. Οι πιέτες ή το τσεμπέρι αποτελούν χαρακτηριστικό τμήμα του κεφαλοκαλύμματος και οι γυναίκες Ύδρας και Σπετσών και της Ερμιονίδας ονόμαζονταν "τσεμπερούδες". Αφού τα μαλλιά γίνουν πλεξούδες και τοποθετηθεί το φακιόλι -τα μπουλέτσια από ξένα μαλλιά που δίνουν ύψος συνηθίζονταν μόνον από τις αρχόντισσες- μπαίνουν σε πιέτες κολλητά στη ρίζα των μαλλιών και δένονται κάτω από τις κοτσίδες τα καπίστρια ή ζωνίτσες, δυο κορδονάκια ραμμένα στο σημείο που το μαντίλι ακουμπά στους κροτάφους. Στη συνέχεια, οι γωνίες του μαντιλιού (τσέπια) σταυρώνονται χαλαρά κάτω από το σαγόνι, αφού το μαντίλι πτυχωθεί πρώτα (πιέτες) και στους κροτάφους. Τα τσέπια γυρίζουν πίσω και στερεώνονται στην κορυφή του κεφαλιού και προς τα πίσω. Οι πιέτες στολίζονταν με έξι καρφίτσες. Οι γιορτινές και νυφικές πιέτες είναι ολοκέντητες με χρυσά, πολύχρωμα ή μονόχρωμα κεντήματα.
Διάκοσμος & Μοτίβα
Διάκοσμος
φυτικός διάκοσμος
Μοτίβα / Θέματα διακόσμου
λουλούδια, μίσχοι, φύλλα 
Ύψος
0.810
Μήκος
1.750
Κατασκευή
Χρόνος κατασκευής
19ος αι.
Τόπος κατασκευής (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)
Ελλάδα | Στερεά Ελλάδα | Αττικής
Αργοσαρωνικός (Ύδρα)
Υλικά
μεταξοβάμβακο
μεταξοκλωστή
οργαντίνα
Τεχνικές
δαντέλα με βελόνα
κέντημα, γαζί
κέντημα, κασινάκι 
κέντημα, πεταχτή
κέντημα, πλακέ
υφαντό βιομηχανικό
Χρήση
Χρήστης
γυναίκα
Κοινωνική ηλικία
νύφη
Περίσταση χρήσης
νυφικό
Χρόνος χρήσης
τέλη 19ου αι. - αρχές 20ού αι.
Χρήστης
γυναίκα
Κοινωνική ηλικία
παντρεμένη
Περίσταση χρήσης
γιορτινό
Χρόνος χρήσης
τέλη 19ου αι. - αρχές 20ού αι.
Τόπος χρήσης (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)
Ελλάδα | Στερεά Ελλάδα | Αττικής
Αργοσαρωνικός (Ύδρα)
Απόκτηση
Τρόπος απόκτησης
Άγνωστο
Τεκμηρίωση
Βιβλιογραφικές πηγές έρευνας
Κορρέ-Ζωγράφου, Κ. 1991, Νεοελληνικός κεφαλόδεσμος, Αθήνα.
Παπαντωνίου, Ι. 1978, "Συμβολή στη μελέτη της γυναικείας ελληνικής παραδοσιακής φορεσιάς", Εθνογραφικά 1: 5-92, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.

Άδεια χρήσης εικόνων

Χρησιμοποιήστε το αρχείο ή την εικόνα προεπισκόπησης σύμφωνα με την άδεια χρήσης:
CC BY-NC-ND 4.0

Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα