πουκάμισο
1125
Κολονάτο πουκάμισο, κολόνες και ενδιάμεσο κέντημα ποδόγυρου
Κολονάτο πουκάμισο, αριστερή πλευρά: χοροπηδητό στον ποδόγυρο
Ταυτότητα Αντικειμένου
Αριθμός Ταυτότητας Αντικειμένου (ΑΤΑ)
1125
Όνομα αντικειμένου
πουκάμισο
Άλλο / Τοπικό όνομα
καμίς
Τυπολογία
φορεσιά με σιγκούνι
Χρόνος κατασκευής
19ος αι.
Μέρος συνόλου
Όχι
Φυσική Περιγραφή
Περιγραφή
Κολονάτο πουκάμισο, νυφιάτικο και γιορτινό, που παίρνει τ' όνομά του από τις κολόνες, τις κατακόρυφες κεντητές ταινίες στις δυο πλευρές της "μάνας", που φθάνουν από τον ποδόγυρο ως κάτω από το στήθος. Έξω από την Πελοπόννησο, κολονάτα πουκάμισα συναντάμε μόνο στην Τανάγρα και τα συγγενικά χωριά. Είναι από πανί του αργαλειού, από βαμβάκι που οι γυναίκες επεξεργάζονταν πριν το υφάνουν, όπως επεξεργάζονταν και το υφαντό πανί για να το λευκάνουν. Είναι φτιαγμένο από ενιαίο φύλλο μπρος-πίσω, τη "μάνα", πλάτους 50εκ. Το φάρδος του ποδόγυρου αυξάνουν πλαϊνές λόξες (λοξάρια ή κλίνγκια), μία δεξιά (πλάτους 43εκ.) και δύο αριστερά (πλάτους 41εκ.). Τα μονόφυλλα, ίσια μανίκια ενώνονται κάθετα με τη "μάνα" και ανάμεσα σ' αυτά και το λοξάρι παρεμβάλλεται, κάτω από τη μασχάλη,
μικρή, οριζόντια λωρίδα πανιού που, στ' αριστερά, την έχουν ελαφρά κοντύνει. Κάτω από την ενισχυμένη, στρογγυλή λαιμόκοψη, αρχίζει κατακόρυφο άνοιγμα (28εκ.) που στα τελευταία του 8εκ. κλείνει, ραμμένο με την ίδια κλωστή του κεντήματος. Στο μετρητό κέντημα από βαμβακερές κλωστές (κλωνές), δυσκολότατο στην εκτέλεση, κυριαρχεί σχεδόν ολοκληρωτικά το ροδί χρώμα, που αμφισβητείται διακριτικά μόνο από θαλασσί, σε χρωματικό συνδυασμό που χαρακτηρίζει την Αργολίδα. Το κέντημα διατάσσεται σε κατακόρυφες ταινίες, με εξαίρεση τις κυκλικές ταινίες στον ποδόγυρο και στο γύρο των μανικιών. Εκεί, πάνω σε δυο και τρεις σειρές γεμάτες με εφαπτόμενα τρίγωνα, ορθά και αντεστραμμένα, ξετυλίγονται κυκλικοί, γυναικείοι χοροί. Γυναίκες με τριγωνικό κορμό και χέρια σε έκταση στήνουν χορό γύρω από τα μανίκια και τον ποδόγυρο. Ανάμεσά τους, μικρότερα τρίγωνα, σε μικρογραφία του γυναικείου κορμού, απολήγουν σ' ένα διπλό αντεστραμμένο "V", ίδιο μ'αυτό που στολίζει και το κεφάλι των γυναικών. Στη δεξιά μόνο πλευρά του πουκάμισου, στις δυο πλευρές της ραφής που ενώνει τη "μάνα" με το λοξάρι, τρεις και τρεις γυναικείες μορφές, μεγαλύτερες από τις χορεύτριες, τοποθετημένες κατακόρυφα με ελαφρά ασυμμετρία, αιωρούνται με τεντωμένα χέρια και σχηματικά, λοξά πέλματα. Δώδεκα κατακόρυφοι στύλοι (ύψους 18εκ.) κοντοστύλια ή τροΐδια, σε ίση απόσταση μεταξύ τους, περιστρέφονται πάνω από τα κεφάλια των χορευτριών του ποδόγυρου. Ένας παρά ένας έχει μικρό θαλασσί κομμάτι στο κέντημά του. Μόνον ο κεντρικός στύλος, ανάμεσα στις δυο κολόνες, αφήνει στο θαλασσί περισσότερο χώρο. Οι στύλοι, που δεν είναι παρά κοντές κολόνες, έχουν όπως αυτές το ίδιο σφιχτό κέντημα από αφαιρετικά γεωμετρικά μοτίβα, με σχηματοποιημένα ανθικά θέματα στις κατακόρυφες πλευρές και μια ιδιάζουσα ζωγραφιά στην κορύφωσή της. Ενώ το κέντημα στα μανίκια είναι μονόχρωμο, στις κολόνες, στις ταινίες του ποδόγυρου και σε τέσσερις χορεύτριές του, λεπτομέρειες αποδίδονται με θαλασσί χρώμα. Μονόχρωμος είναι και ο δαντελωτός διάκοσμος που περιβάλλει τη λαιμόκοψη και το μπροστινό άνοιγμα.
Διάκοσμος & Μοτίβα
Διάκοσμος
ανθρωπομορφικός διάκοσμος
Μοτίβα / Θέματα διακόσμου
γυναίκες, "κουκλάκια", χορός
Διάκοσμος
γεωμετρικός διάκοσμος
Μοτίβα / Θέματα διακόσμου
-
Ύψος
1.250
Πλάτος
0.940
Κατασκευή
Κατασκευαστής / Δημιουργός
οι ίδιες οι γυναίκες
Χρόνος κατασκευής
19ος αι.
Τόπος κατασκευής (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)
Ελλάδα |
Πελοπόννησος |
Αργολίδας
Αργολίδα
Υλικά
βαμβάκι
βαμβακερή κλωστή
Τεχνικές
κέντημα μετρητό,
ανεβατή
κέντημα μετρητό,
μονή
υφαντό
Χρήση
Χρήστης
γυναίκα
Κοινωνική ηλικία
νύφη
Περίσταση χρήσης
νυφικό
Χρόνος χρήσης
19ος αι.
Χρήστης
γυναίκα
Κοινωνική ηλικία
παντρεμένη
Περίσταση χρήσης
γιορτινό
Χρόνος χρήσης
19ος αι.
Τόπος χρήσης (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)
Ελλάδα |
Πελοπόννησος |
Αργολίδας
Αργολίδα
Απόκτηση
Τρόπος απόκτησης
Άγνωστο
Τεκμηρίωση
Βιβλιογραφικές πηγές έρευνας
Άδεια χρήσης εικόνων
Χρησιμοποιήστε το αρχείο ή την εικόνα προεπισκόπησης σύμφωνα με την άδεια χρήσης:
CC BY-NC-ND 4.0
Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα
