πουκάμισο 13477
Π'χάμ'σου γυναικείο από το Καβακλί
Π'χάμ'σου γυναικείο από το Καβακλί
Π'χάμ'σου γυναικείο από το Καβακλί
Π'χάμ'σου γυναικείο από το Καβακλί
Λεπτομέρεια διακόσμου, λιμαριά διακοσμημένη με τσίτι
Λεπτομέρεια διακόσμου, λιμαριά διακοσμημένη με τσίτι
Λεπτομέρεια κεντητού διακόσμου στο μανίκι: οριζόντιες σειρές και μέρτζα στην ένωση που καταλήγει σε φουντάκι
Λεπτομέρεια κεντητού διακόσμου στο μανίκι: οριζόντιες σειρές και μέρτζα στην ένωση που καταλήγει σε φουντάκι
Λεπτομέρεια κεντητού διακόσμου στην ποδιά, ποδόγυρο
Λεπτομέρεια κεντητού διακόσμου στην ποδιά, ποδόγυρο
Ταυτότητα Αντικειμένου
Αριθμός Ταυτότητας Αντικειμένου (ΑΤΑ)
13477
Όνομα αντικειμένου
πουκάμισο
Άλλο / Τοπικό όνομα
π'χάμ'σου
Τυπολογία
χωρικό
Χρόνος κατασκευής
αρχές 20ού αι.
Μέρος συνόλου
Όχι
Φυσική Περιγραφή
Περιγραφή
Π'χάμ'σου, γυναικείο, βαμβακερό πουκάμισο, υφαντό στον αργαλειό με τεχνική 'πουλ'το (απολυτό). Αποτελείται από τον μπούστο, που είναι μονοκόμματος μπρος - πίσω, χωρίς ραφή στους ώμους, και από το κάτω τμήμα. Το τελευταίο έχει ένα κεντρικό τμήμα υφάσματος μπρος και πίσω, που ονομάζεται μάνα, και δύο λοξά σε κάθε πλάι, που ονομάζονται βαγκιόλια. Το κυκλικό άνοιγμα του λαιμού συνεχίζεται με ένα βαθύ, σχεδόν κατακόρυφο, άνοιγμα στο στήθος, τη λιμαριά, που κλείνει με μικρό κουμπάκι (οι δύο κουμπότρυπες μαρτυρούν βέβαια ότι υπήρχε και δεύτερο κουμπί). Κάθετα στον κορμό είναι ραμμένα τα μανίκια, στο κάτω μέρος των οποίων, εκεί όπου ενώνονται με τις μάνες, υπάρχει πρόσθετο τετράγωνο κομμάτι, το βαθράκι, που σχηματίζει την καβαδούρα. Ο μπούστος και τα μανίκια είναι μπλε, εν αντιθέσει
με το υπόλοιπο πουκάμισο που είναι υπόλευκο, και ονομάζονται πάρτα. Ο ποδόγυρος, που λέγεται ποδιά, είναι βαμμένος με λουλάκι σε χρώμα ιράνιο, ανοιχτό θαλασσί. Η λιμαριά και το άνοιγμα του λαιμού είναι διακοσμημένα με επίρραπτο τσίτι με φυτικά μοτίβα. Η ένωση των μανικιών, που είναι στην εξωτερική πλευρά του βραχίονα, είναι διακοσμημένη με μέρτζα, κεντητή ένωση, που καταλήγει σε φουντάκι, καμωμένη με βαθυκίτρινη μεταξωτή κλωστή έτσι, ώστε να φαίνεται ότι το μανίκι δεν έχει ραφή. Ο γύρος των μανικιών είναι διακοσμημένος με μεταξωτά νήματα, βαμμένα με φυτικές ουσίες, από κάτω προς τα πάνω ως εξής: μπιμπίλα με κροκί κλωστή, ρέλιασμα με γκρενά κλωστή, μια οριζόντια ευθεία με λευκή κλωστή και δυο σειρές κίτρινη σταυροβελονιά μονή που σχηματίζουν ζώνη στην οποία είναι κεντημένα ρόμβοι και μοτίβα "Χ" με βελονιά πλακέ. Από πάνω επαναλαμβανόμενα ελάφια, καμωμένα με σταυροβελονιά διπλή σε χρωματικούς συνδυασμούς που εναλλάσσονται. Ο γύρος του ποδόγυρου, ενισχυμένος εσωτερικά με μπλε ύφασμα, όπως αυτό των μανικιών, είναι και αυτός διακοσμημένος πλούσια: ρέλιασμα με μαύρη κλωστή και ύστερα τρεις οριζόντιες ευθείες σε χρώματα πορτοκαλί, υπόλευκο και γκρενά. Απο πάνω μια φαρδιά ταινία με σχηματοποιημένα μοτίβα καμωμένα με σταυροβελονιά διπλή. Στη μέση του πουκάμισου υπάρχει οριζόντια αναδίπλωση (μεταγενέστερη επέμβαση) για να μειωθεί το ύψος του πουκάμισου.
Διάκοσμος & Μοτίβα
Διάκοσμος
γεωμετρικός διάκοσμος
Μοτίβα / Θέματα διακόσμου
οριζόντιες ρίγες, "Χ", ρόμβοι
Διάκοσμος
ζωομορφικός διάκοσμος
Μοτίβα / Θέματα διακόσμου
ελάφια
Διάκοσμος
σχηματοποιημένος διάκοσμος
Μοτίβα / Θέματα διακόσμου
-
Ύψος
1.220
Πλάτος
0.390
Κατασκευή
Κατασκευαστής / Δημιουργός
ειδικές τεχνίτρες
Χρόνος κατασκευής
αρχές 20ού αι.
Τόπος κατασκευής (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)
-
Βόρεια Θράκη (Καβακλί)
Υλικά
βαμβάκι
κουμπί
μεταξοκλωστή
τσίτι
Τεχνικές
δαντέλα με βελόνα, μπιμπίλα
επίρραπτη
κέντημα
κέντημα μετρητό, σταυροβελονιά διπλή
κέντημα μετρητό, σταυροβελονιά μονή
κέντημα, πλακέ
κεντητή ένωση, μέρτζα
υφαντό, απολυτό
υφαντό βιομηχανικό
Χρήση
Πληθυσμιακή / Πολιτισμική / Εθνοτική ομάδα
πρόσφυγες
Χρήστης
γυναίκα
Ηλικία
νέα
Κοινωνική ηλικία
νιόπαντρη
Περίσταση χρήσης
γιορτινό
Χρόνος χρήσης
αρχές 20ού αι.
Τόπος χρήσης (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)
-
Βόρεια Θράκη (Καβακλί)
Απόκτηση
Τρόπος απόκτησης
Άγνωστο
Δημοσιεύσεις
Δημοσιεύσεις αντικειμένου
Ημερολόγιο ΛτΕ 2002: φωτ. 25, 26
Τεκμηρίωση
Βιβλιογραφικές πηγές έρευνας
Λαδά-Μινώτου, Μ. κ.ά. 1993, Ελληνικές φορεσιές, Αθήνα, Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος.
Μελίδου-Κεφαλά, Ν. 2002, "Παραδοσιακές ενδυμασίες της Θράκης" στο Ημερολόγιο του Λυκείου των Ελληνίδων Αθηνών, Αθήνα, Λύκειον των Ελληνίδων.
Παπαντωνίου, Ι. 1992, Μακεδονικές φορεσιές, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
Παπαντωνίου, Ι. 1996, Ελληνικές Τοπικές Ενδυμασίες, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
Πραντσίδη, Β. & Γ. 2000, "Οι παραδοσιακές φορεσιές από το Καβακλί της Ανατολικής Ρουμελίας (Βόρειας Θράκης)", Ενδυματολογικά 1: 146-162, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
Χατζημιχάλη, Α. 1948-1954, Ελληνικαί εθνικαί ενδυμασίαι Α΄-Β΄, Αθήνα.

Άδεια χρήσης εικόνων

Χρησιμοποιήστε το αρχείο ή την εικόνα προεπισκόπησης σύμφωνα με την άδεια χρήσης:
CC BY-NC-ND 4.0

Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα