πουκάμισο 7018/11
Πουκάμισο Επισκοπής 
Πουκάμισο Επισκοπής 
Πουκάμισο Επισκοπής 
Πουκάμισο Επισκοπής 
Πουκάμισο Επισκοπής, πίσω όψη
Πουκάμισο Επισκοπής, πίσω όψη
Τετράγωνο κέντημα ποδόγυρου 
Τετράγωνο κέντημα ποδόγυρου 
Πλαϊνός διάκοσμος ραφής και ποδόγυρου
Πλαϊνός διάκοσμος ραφής και ποδόγυρου
Κέντημα μανικιού και κεντητή ένωση
Κέντημα μανικιού και κεντητή ένωση
Διάκοσμος γιακά και μπροστινού ανοίγματος 
Διάκοσμος γιακά και μπροστινού ανοίγματος 
Ανάποδη όψη κεντητού τετραγώνου
Ανάποδη όψη κεντητού τετραγώνου
Ταυτότητα Αντικειμένου
Αριθμός Ταυτότητας Αντικειμένου (ΑΤΑ)
7018/11
Όνομα αντικειμένου
πουκάμισο
Άλλο / Τοπικό όνομα
βιζάνο κουσούλι
Τυπολογία
φορεσιά με καβάδι
Χρόνος κατασκευής
τέλη 19ου αι. - 20ος αι.
Μέρος συνόλου
Όχι
Φυσική Περιγραφή
Περιγραφή
Βιζάνο κουσούλι, κεντημένο πουκάμισο δηλαδή, με ιδιότυπο κέντημα στον ποδόγυρο. Φτιαγμένο από μάλλινα νήματα με ανεβατή ψαθωτή βελονιά, σχηματίζει από δύο μεγάλα τετράγωνα σε κάθε όψη που φαντάζουν σαν μικρά χαλιά. Η φορεσιά, που παίρνει τ' όνομά της από την Επισκοπή, συνηθιζόταν και σε άλλα δέκα περίπου μικρότερα χωριά Β.Α. της Νάουσας. Το πουκάμισο, από αργαλίσιο βαμβακερό πανί στο φυσικό του χρώμα, είναι φτιαγμένο από ένα φύλλο μπρος-πίσω, τη "μάνα", πλάτους 41εκ. Δύο λόξες σε κάθε πλευρά προσθέτουν 54εκ. στο φάρδος του ποδόγυρου. Οι λόξες ενώνονται στη μασχάλη με ίσια, δίφυλλα μανίκια. Το μεγάλο φύλλο τους έχει τριπλάσιο περίπου πλάτος από το μικρό, έτσι που η κεντητή ένωση στη μια τους ραφή να πέφτει στην μπροστινή μύτη του φορεμένου μανικιού.
Στη "μάνα" έχει κοπεί στρογγυλή λαιμόκοψη, με ραμμένο μικρό, όρθιο γιακαδάκι, και μπροστινό βαθύ, κατακόρυφο άνοιγμα (35εκ.). Το γιακαδάκι και το άνοιγμα στολίζονται απλά με σκούρα καφέ κλωστή που σχηματίζει βαθμιδωτό ζιγκ-ζαγκ στο πρώτο, και συνοδεύει με διπλό γαζί το δεύτερο. Αριστερά, κάτω από το γιακά, πλεκτή θηλιά. Τα μανίκια και ο ποδόγυρος ρελιάζονται με κόκκινο κορδόνι στερεωμένο με κίτρινη κλωστή. Πάνω στις πλαϊνές ραφές, το κορδόνι σχηματίζει μικρό, επίρραπτο κυκλάκι. Οι πλαϊνές ραφές περιβάλλονται από διπλό, κίτρινο γαζί που φθάνει στο ίδιο περίπου ύψος με τις κεντητές ενώσεις της "μάνας". Νοερά, τα ψηλά, κεντητά τετράγωνα (29,5x31εκ.) διχοτομούνται κατακόρυφα από τη ραφή της "μάνας", που τονίζεται στο κέντημα με γραμμή από έντονα χρώματα, κροκί, ροζ, μωβ-μπλε, πράσινο. Μαύρα περιγράμματα, τονισμένα από ακέντητο πανί, γεμίζουν με κόκκινες κλωστές, ενώ την πολυχρωμία εξασφαλίζουν τα παραπάνω έντονα χρώματα μαζί με ανοιχτοπράσινα και κίτρινα νήματα. Δυο κολόνες από σπονδυλωτούς ρόμβους πλαισιώνουν την πολύχρωμη ραφή ενώ παντού αλλού διαγράφεται σταυρόσχημο μοτίβο με κεντρικό, μικρό ρόμβο. Στενή κεντητή ταινία περιτρέχει τον ποδόγυρο κάτω από τα τετράγωνα, που συνοδεύεται από μικρό ζιγκ-ζαγκ σε σταυροβελονιά. Στον γύρο των μανικιών το κέντημα (5εκ.) εναλλάσσει πάνω σε ταινία με ζιγκ-ζαγκ κόκκινα και μαύρα σχηματοποιημένα λουλούδια με σταυρόσχημο κέντρο και κίτρινες λεπτομέρειες.
Διάκοσμος & Μοτίβα
Διάκοσμος
γεωμετρικός διάκοσμος
Μοτίβα / Θέματα διακόσμου
-
Διάκοσμος
σχηματοποιημένος φυτικός διάκοσμος
Μοτίβα / Θέματα διακόσμου
λουλούδια
Ύψος
1.270
Πλάτος
0.950
Κατασκευή
Κατασκευαστής / Δημιουργός
οι ίδιες οι γυναίκες
Χρόνος κατασκευής
τέλη 19ου αι. - 20ος αι.
Τόπος κατασκευής (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)
Ελλάδα | Μακεδονία | Ημαθίας
Επισκοπή
Υλικά
βαμβάκι
κορδόνι βαμβακερό
μάλλινη κλωστή
Τεχνικές
κέντημα, ίση
κέντημα, ανεβατή ψαθωτή
κέντημα μετρητό, σταυροβελονιά διπλή
υφαντό
Χρήση
Χρήστης
γυναίκα
Κοινωνική ηλικία
παντρεμένη
Περίσταση χρήσης
γιορτινό
Χρόνος χρήσης
τέλη 19ου αι. - αρχές 20ού αι.
Τόπος χρήσης (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)
Ελλάδα | Μακεδονία | Ημαθίας
Επισκοπή
Απόκτηση
Τρόπος απόκτησης
Δωρέα
Συλλέκτης
Παπαντωνίου Ιωάννα
Πιθανή χρονολογία πρόσκτησης
8/6/1971
Τεκμηρίωση
Βιβλιογραφικές πηγές έρευνας
Γουήλ-Μπαδιεριτάκη, Α. 1980, Το παραδοσιακό πουκάμισο της ηπειρωτικής Ελλάδας, Αθήνα.
Χατζημιχάλη, Α. 1983, Λαϊκή Φορεσιά. Οι φορεσιές με το καβάδι Β΄, (επιμ. Γιανναρά-Ιωάννου, Τ.) Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη - Μέλισσα.

Άδεια χρήσης εικόνων

Χρησιμοποιήστε το αρχείο ή την εικόνα προεπισκόπησης σύμφωνα με την άδεια χρήσης:
CC BY-NC-ND 4.0

Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα