πουκάμισο
8323/8
Κολονάτο πουκάμισο, κέντημα λαιμόκοψης και ανοίγματος
Ταυτότητα Αντικειμένου
Αριθμός Ταυτότητας Αντικειμένου (ΑΤΑ)
8323/8
Όνομα αντικειμένου
πουκάμισο
Άλλο / Τοπικό όνομα
καμίς
Τυπολογία
φορεσιά με σιγκούνι
Χρόνος κατασκευής
19ος αι.
Μέρος συνόλου
Όχι
Φυσική Περιγραφή
Περιγραφή
Κολονάτο πουκάμισο, νυφιάτικο και γιορτινό, που παίρνει τ' όνομά του από τις κολόνες, τις κατακόρυφες κεντητές ταινίες δεξιά και αριστερά στη "μάνα", που φθάνουν από τον ποδόγυρο ως κάτω από το στήθος. Έξω από την Πελοπόννησο, κολονάτα πουκάμισα συναντάμε μόνο στην Τανάγρα και τα συγγενικά χωριά. Είναι από βαμβακερό του αργαλειού, από βαμβάκι που οι γυναίκες επεξεργάζονταν πριν το υφάνουν, όπως επεξεργάζονταν και το υφαντό πανί για να το λευκάνουν. Είναι φτιαγμένο από ενιαίο φύλλο μπρος-πίσω, τη "μάνα", πλάτους 50εκ. Το φάρδος του ποδόγυρου αυξάνουν πλαϊνές λόξες (λοξάρια ή κλίνγκια), μία δεξιά (πλάτους 40εκ.) και δύο αριστερά (πλάτους 41εκ.) που ενώνονται με τα μανίκια λίγο ψηλότερα από τη μασχάλη. Τα ίσια και μονόφυλλα μανίκια ενώνονται κάθετα με τη "μάνα". Στο
τέλος της στρογγυλής, ενισχυμένης λαιμόκοψης αρχίζει κατακόρυφο άνοιγμα (μήκους 24εκ.) που κλείνει με τρεις κόπιτσες. Στο μετρητό κέντημα από βαμβακερές κλωστές (λοές), επικρατούν το καφεκόκκινο, κεραμιδί χρώμα και η σταυροβελονιά, ενώ λεπτομέρειες αποδίδονται με χρώμα θαλασσί και μπλε. Το κέντημα έχει κατακόρυφη διάταξη με μόνη εξαίρεση τον γύρο των μανικιών, όπου είναι κυκλικό. Οι κολόνες σχηματίζονται από την επανάληψη σταυρόσχημου γεωμετρικού μοτίβου με τριγωνικές απολήξεις στις κεραίες. Ανά δύο, το μοτίβο χρωματίζεται από θαλασσί "Χ" με ανθάκια στα άκρα του. Η αριστερή κολόνα είναι πυκνότερα κεντημένη και ελαφρά ψηλότερη. Και οι δύο απολήγουν σε τετραπέταλο λουλούδι. Από τη βάση του δεξιού λουλουδιού ξεκινάει οριζόντια διακεκομμένη γραμμή που ενώνει τις δυο κολόνες. Στο κέντρο της, και μέσα απ' αυτή, τετραπέταλο λουλούδι καθρεφτίζεται στο είδωλό του. Οι κολόνες συνδέονται και χαμηλά μεσω του ενδιάμεσου στύλου. Κάτω από την κορυφή του εκτείνεται δεξιά κι αριστερά στενή δαντελωτή ταινία που χρησιμεύει στο καθρέφτισμα δυο τετραπέταλων λουλουδιών σε κάθε πλευρά, ενώ δυο διπέταλα ανθάκια ορθώνονται προς το κέντρο της. Άλλοι δεκατρείς στύλοι περιφέρονται γύρω απ' το πουκάμισο, με το ύψος που τους δίνουν, όπως και στον κεντρικό, δύο από τα σταυροειδή μοτίβα που φτιάχνουν τις κολόνες. Ωστόσο μόνον τέσσερις απ' αυτούς, τοποθετημένοι στα λοξάρια, τηρούν την ίδια εκτέλεση στο κέντημα. Στους υπόλοιπους η κατακόρυφη ραχοκοκαλιά μετατρέπεται με ανεβατές βελονιές σε στενή ταινία, που, σ' έναν παρά έναν, τονίζεται με μπλε περιγράμματα. Ανάμεσα στη βάση της κάθε κολόνας και του πλαϊνού της στύλου, τετραπέταλο λουλούδι. Αντίστοιχα λουλούδια περιβάλλουν το κέντημα γύρω από το μπροστινό άνοιγμα που φτιάχνεται από δυο κατακόρυφες φαρδιές, ψαθωτές ταινίες με κεντρικό, τριπλό ζιγκ-ζαγκ. Κάτω από τη μύτη του ανοίγματος, μικρά φυτικά μοτίβα. Η λαιμόκοψη, που διακοσμείται με διασταυρούμενες γραμμές σε κομψό, γεωμετρικά μοτίβο, ρελιάζεται όπως και το άνοιγμα με κεραμιδί κλωστή. Αντίθετα, στον ποδόγυρο και τα μανίκια, το ρέλιασμα που συνοδεύεται κι από διακοσμητικές βελονιές, γίνεται με λευκή κλωστή. Στα μανίκια, το ίδιο μοτίβο επαναλαμβάνεται κυκλικά επί τέσσερις σειρές και αναπαριστά σχηματικά γερτό φυλλωτό κλαράκι με τρία ανθάκια. Ο κυκλικός διάκοσμος κορυφώνεται με σειρά από "κουκουνάρες".
Διάκοσμος & Μοτίβα
Διάκοσμος
γεωμετρικός διάκοσμος
Μοτίβα / Θέματα διακόσμου
-
Διάκοσμος
σχηματοποιημένος φυτικός διάκοσμος
Μοτίβα / Θέματα διακόσμου
κλαδιά, λουλούδια
Ύψος
1.310
Πλάτος
0.910
Κατασκευή
Κατασκευαστής / Δημιουργός
οι ίδιες οι γυναίκες
Χρόνος κατασκευής
19ος αι.
Τόπος κατασκευής (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)
Ελλάδα |
Πελοπόννησος |
Κορινθίας
Στυμφαλία
Υλικά
βαμβάκι
βαμβακερή κλωστή
κόπιτσες
Τεχνικές
κέντημα μετρητό,
γαζί
κέντημα μετρητό,
καγκελωτή
κέντημα μετρητό,
μονή
κέντημα μετρητό,
σταυροβελονιά διπλή
υφαντό
Χρήση
Χρήστης
γυναίκα
Κοινωνική ηλικία
νύφη
Περίσταση χρήσης
νυφικό
Χρόνος χρήσης
19ος αι.
Χρήστης
γυναίκα
Κοινωνική ηλικία
παντρεμένη
Περίσταση χρήσης
γιορτινό
Χρόνος χρήσης
19ος αι.
Τόπος χρήσης (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)
Ελλάδα |
Πελοπόννησος |
Κορινθίας
Στυμφαλία
Απόκτηση
Τρόπος απόκτησης
Αγορά
Πιθανή χρονολογία πρόσκτησης
15/2/1973
Τεκμηρίωση
Βιβλιογραφικές πηγές έρευνας
Άδεια χρήσης εικόνων
Χρησιμοποιήστε το αρχείο ή την εικόνα προεπισκόπησης σύμφωνα με την άδεια χρήσης:
CC BY-NC-ND 4.0
Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα
