πουκάμισο
9655
Κολονάτο πουκάμισο, κολόνες και ενδιάμεσο κέντημα ποδόγυρου
Ταυτότητα Αντικειμένου
Αριθμός Ταυτότητας Αντικειμένου (ΑΤΑ)
9655
Όνομα αντικειμένου
πουκάμισο
Άλλο / Τοπικό όνομα
καμίς
Τυπολογία
φορεσιά με σιγκούνι
Χρόνος κατασκευής
19ος αι.
Μέρος συνόλου
Όχι
Φυσική Περιγραφή
Περιγραφή
Κολονάτο πουκάμισο, νυφιάτικο και γιορτινό, που παίρνει τ' όνομά του από τις κολόνες, τις κατακόρυφες κεντητές ταινίες δεξιά και αριστερά στη "μάνα", που φθάνουν από τον ποδόγυρο ως κάτω από το στήθος. Έξω από την Πελοπόννησο, κολονάτα πουκάμισα συναντάμε μόνο στην Τανάγρα και τα συγγενικά χωριά. Είναι από δίμιτο βαμβακερό του αργαλειού, από βαμβάκι που οι γυναίκες επεξεργάζονταν πριν το υφάνουν, όπως επεξεργάζονταν και το υφαντό πανί για να το λευκάνουν. Είναι φτιαγμένο από ενιαίο φύλλο μπρος-πίσω, τη "μάνα", πλάτους 50εκ. Το φάρδος του ποδόγυρου αυξάνουν πλαϊνές λόξες (λοξάρια ή κλίνγκια), δύο δεξιά (πλάτους 48εκ.) και μία διπλάσια αριστερά (πλάτους 48εκ.), που σταματούν 13εκ. περίπου χαμηλότερα από τη μασχάλη. Συνεχίζονται με τριγωνικό κομμάτι πανιού που ξεπερνάει σχεδόν δυο δάχτυλα σε
ύψος, μπρος-πίσω, τη ραφή του μονόφυλλου μανικιού, που ενώνεται κάθετα με τη "μάνα". Κάτω από την ενισχυμένη, στρογγυλή λαιμόκοψη, αρχίζει κατακόρυφο άνοιγμα (25εκ.). Στο μετρητό κέντημα από βαμβακερές κλωστές (κλωνές), δυσκολότατο στην εκτέλεση, κυριαρχεί σχεδόν ολοκληρωτικά το ροδί χρώμα, ενώ το θαλασσί ζωγραφίζει μικρές, διακριτικές λεπτομέρειες και μόνο στις κολόνες αποκτά αυτονομία. Το κέντημα διατάσσεται σε κατακόρυφες ταινίες, με εξαίρεση τις στενές, κυκλικές ταινίες στον ποδόγυρο και στο γύρο των μανικιών, με γεωμετρικό διάκοσμο που αξιοποιεί το σχήμα του τριγώνου και ορθά, παραλληλόγραμμα κολονάκια. Αυστηρά γεωμετρικός είναι ο διάκοσμος τόσο στις κολόνες όσο και στους δεκατέσσερις στύλους του ποδόγυρου και τους άλλους έξι που στολίζουν τα δυο μανίκια. Το σφιχτό κέντημα αξιοποιεί και εδώ οξυγώνια κυρίως τρίγωνα. Μόνο στα κατακόρυφα περιγράμματα και στην κορυφή των στύλων, απλές βελονιές αποπειρώνται να γλυκάνουν την αυστηρότητα με μικρή δαντέλα. Διαφορετικά χειρίζεται η κεντήστρα τον χώρο πάνω απ' τον ποδόγυρο και ανάμεσα στις δυο κολόνες. Ο κεντρικός στύλος ανάμεσά τους, είναι ελαφρώς κοντύτερος από τους άλλους αλλά απολήγει σε θριαμβευτικό, τριγωνόσχημο μοτίβο με δαντελωτές πλάγιες πλευρές και σχηματοποιημένο, τετραπέταλο λουλούδι στην κορυφή του. Κάτω από τη βάση του τριγώνου, δυο οριζόντιες παράλληλες και συνδεόμενες γραμμές εκτείνονται ως τις κολόνες, τέμνοντας τα δύο ομοιόμορφα, ρομβοειδή μοτίβα που πλαισιώνουν τον στύλο, έτσι ώστε το πάνω τριγωνικό τμήμα τους, παρά τη θαλασσί του λεπτομέρεια, να επαναλαμβάνει την τριγωνική κορύφωση του στύλου με το λουλούδι. Το ίδιο ακριβώς τριγωνικό μοτίβο πλαισιώνει και τη βάση του στύλου στον ίδιο άξονα με τα ψηλότερα. Αξίζει να σημειωθεί ότι η συμμετρία τηρείται με ευλάβεια και η εκτέλεση του κεντήματος είναι εξαιρετική. Οι ραφές των μανικιών, σε ύψος 19εκ. πάνω από το κυκλικό κέντημα του γύρου, καλύπτονται με στενή (πλάτους 1εκ.), κατακόρυφη ταινία με σταυροειδή απόληξη. Απλές, ροδί βελονιές στολίζουν δαντελωτά την λαιμόκοψη και το μπροστινό άνοιγμα, ενώ ρελιάζουν και όλα τα ανοίγματα του πουκάμισου.
Διάκοσμος & Μοτίβα
Διάκοσμος
γεωμετρικός διάκοσμος
Μοτίβα / Θέματα διακόσμου
-
Διάκοσμος
σχηματοποιημένος φυτικός διάκοσμος
Μοτίβα / Θέματα διακόσμου
λουλούδι
Ύψος
1.300
Πλάτος
0.970
Κατασκευή
Κατασκευαστής / Δημιουργός
οι ίδιες οι γυναίκες
Χρόνος κατασκευής
19ος αι.
Τόπος κατασκευής (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)
Ελλάδα |
Πελοπόννησος |
Αργολίδας
Αργολίδα
Υλικά
βαμβάκι
βαμβακερή κλωστή
Τεχνικές
κέντημα μετρητό,
ανεβατή
κέντημα μετρητό,
μονή
υφαντό,
δίμιτο
Χρήση
Χρήστης
γυναίκα
Κοινωνική ηλικία
νύφη
Περίσταση χρήσης
νυφικό
Χρόνος χρήσης
19ος αι.
Χρήστης
γυναίκα
Κοινωνική ηλικία
παντρεμένη
Περίσταση χρήσης
γιορτινό
Χρόνος χρήσης
19ος αι.
Τόπος χρήσης (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)
Ελλάδα |
Πελοπόννησος |
Αργολίδας
Αργολίδα
Απόκτηση
Τρόπος απόκτησης
Άγνωστο
Τεκμηρίωση
Βιβλιογραφικές πηγές έρευνας
Άδεια χρήσης εικόνων
Χρησιμοποιήστε το αρχείο ή την εικόνα προεπισκόπησης σύμφωνα με την άδεια χρήσης:
CC BY-NC-ND 4.0
Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα
