αμάνικος επενδύτης 1046/1,α
Σαγιάκι, μπροστινή όψη 
Σαγιάκι, μπροστινή όψη 
Σαγιάκι, μπροστινή όψη 
Σαγιάκι, μπροστινή όψη 
Σαγιάκι, πίσω όψη 
Σαγιάκι, πίσω όψη 
Κεντητή ένωση και κάχα
Κεντητή ένωση και κάχα
Λαγκιόλι, κάτω άνοιγμα και κέντημα στη βάση του
Λαγκιόλι, κάτω άνοιγμα και κέντημα στη βάση του
Ταυτότητα Αντικειμένου
Αριθμός Ταυτότητας Αντικειμένου (ΑΤΑ)
1046/1,α
Όνομα αντικειμένου
αμάνικος επενδύτης
Άλλο / Τοπικό όνομα
σαγιάκι
Τυπολογία
φορεσιά με σιγκούνι
Χρόνος κατασκευής
αρχές 20ού αι.
Μέρος συνόλου
Ναι
Φυσική Περιγραφή
Περιγραφή
Λευκός, αμάνικος, μακρύς επενδύτης, ανοιχτός μπροστά, βασικό εξάρτημα της πωγωνίσιας φορεσιάς, που φοριέται πάνω από το πουκάμισο (ρουτί) και είναι κοντύτερος απ' αυτό. Φτιαγμένος από ντόπια μαλλιά, υφασμένος, νεροτριβιασμένος και στολισμένος με άσπρα γαϊτάνια είναι σεγκούνι, ενώ φτιαγμένος από "καλύτερο", αγοραστό ύφασμα, στολισμένος με μαύρα γαϊτάνια, και ίσως και αγοραστές, κόκκινες φούντες και κουμπιά είναι σαγιάκι. Το σαγιάκι φορούν οι νιόνυφες και όσες παντρεμένες γυναίκες δεν είναι μεγάλες σε ηλικία, ενώ σεγκούνι φοριέται από τις ανύπαντρες, τις ηλικιωμένες και τις χήρες ή τις πενθούσες, επειδή θεωρείται "σκέτο", καθώς το άσπρο γαϊτάνι δεν φαίνεται. Τόσο το σεγκούνι όσο και το σαγιάκι έχουν το ίδιο κόψιμο, και τα δύο στολίζονται μπροστά με επίρραπτη, αγοραστή τσόχα (ρούχο) σε σκούρα χρώματα. Το σαγιάκι είναι
φτιαγμένο από ένα πίσω φύλλο, τη "μάνα", με πλάτος 23-24εκ., που συνεχίζει στα δυο μπροστινά/πλαϊνά φύλλα πλ. 10-11εκ. Με το μπροστινό φύλλο ενώνεται το "μπροστάρι", που ανεβαίνει λοξά με πλάτος 23εκ. στη βάση του και 7εκ. κάτω από το γιακά. Στο μπροστάρι της δεξιάς πλευράς, έχει προστεθεί στη βάση του λωρίδα 10εκ. Τα φύλλα της "μάνας", που φθάνουν περίπου ως τη μέση του ανοίγματος της μασχάλης, ενώνονται εκεί με μακρόστενο, τριγωνικό κομμάτι πανιού που φθάνει ως το πίσω φύλλο για να συνδεθεί μαζί του με θηλιές από καφέ, μεταξωτό γαϊτάνι. Στον άξονα του πίσω ανοίγματος του χεριού και της κεντητής ένωσης, αρχίζει το λαγκιόλι. Η μύτη, του στο κέντρο και σε μήκος 13εκ., έχει "τσιμπηθεί", δημιουργώντας δυο δίπλες, τις κάχες, που στολίζονται με μαύρο, μεταξωτό γαϊτάνι. Το λαγκιόλι έχει, σε ύψος 13εκ. από το τελείωμά του, άνοιγμα με δυο θηλιές. Ακριβώς από πάνω του το ύφασμα έχει και πάλι "τσιμπηθεί", με κόκκινη κλωστή αυτή τη φορά που σχηματίζει στη μια πλευρά μικρές, διακοσμητικές βελονιές. Σφηνοειδείς χαρακτήρες από γκρίζα κλωστή περιβάλλουν τη βάση του ανοίγματος. Λοξά και πίσω από τους ώμους, το σαγιάκι έχει κοντύνει με μαύρες σταυροβελονιές. Επίρραπτο μαύρο ρούχο στολίζει τον μικρό, όρθιο γιακά, και σχηματίζει δυο κατακόρυφες λωρίδες (πλάτους 11εκ.), που πλαισιώνουν το άνοιγμα ως κάτω από τη μέση. Το ρούχο περιβάλλει εσωτερικά μαύρο, μάλλινο γαϊτάνι. Ο γιακάς και το μπροστινό άνοιγμα στολίζονται με καφέ, μεταξωτό γαϊτάνι που, στην επαφή του με το ρούχο, συνοδεύεται από μαύρο, μάλλινο κορδόνι. Κάτω από τον γιακά, κρέμονται ελεύθερες οι άκρες του καφέ γαϊτανιού. Για να μη χαλάσει η φόρμα του επενδύτη, οι γυναίκες όχι μόνο δεν κάθονταν επάνω του αλλά συχνά εφάρμοζαν το στράκωμα: "δρόσιζαν" τα ρούχα, τα δίπλωναν και τα έβαζαν κάτω από το στρώμα για να διατηρούνται οι τσακίσεις.
Διάκοσμος & Μοτίβα
Διάκοσμος
γεωμετρικός διάκοσμος
Μοτίβα / Θέματα διακόσμου
-
Ύψος
1.040
Κατασκευή
Κατασκευαστής / Δημιουργός
ραφτάδες
Χρόνος κατασκευής
αρχές 20ού αι.
Τόπος κατασκευής (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)
Ελλάδα | Ήπειρος | Ιωαννίνων
Πωγώνι
Υλικά
γαϊτάνι μάλλινο
γαϊτάνι μεταξωτό
κορδόνι μάλλινο
μαλλί
τσόχα
Τεχνικές
επίρραπτη
κεντητή ένωση
υφαντό βιομηχανικό
υφαντό, νεροτριβή
Χρήση
Χρήστης
γυναίκα
Κοινωνική ηλικία
παντρεμένη
Περίσταση χρήσης
γιορτινό
Χρόνος χρήσης
αρχές 20ού αι.
Τόπος χρήσης (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)
Ελλάδα | Ήπειρος | Ιωαννίνων
Πωγώνι
Απόκτηση
Τρόπος απόκτησης
Άγνωστο
Τεκμηρίωση
Βιβλιογραφικές πηγές έρευνας
Άντζακα-Βέη, Ε. 1966, "Η τοπική ενδυμασία του Πωγωνίου", Εθνογραφικά 10: 19-90, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
Βακάλης, Θ. χ.χ., Τα Άνω Ραβένια και τα Δυτικότερα Ζαγοροχώρια. Ιστορία, Πολιτισμός, Θεσμοί, Λαογραφία, Μίλητος.
Παπαντωνίου, Ι. 1996, Ελληνικές Τοπικές Ενδυμασίες, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
Χατζημιχάλη, Α. 1978, Λαϊκή Φορεσιά. Οι φορεσιές με το σιγκούνι Α΄, (επιμ. Γιανναρά-Ιωάννου, Τ.) Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη - Μέλισσα.

Άδεια χρήσης εικόνων

Χρησιμοποιήστε το αρχείο ή την εικόνα προεπισκόπησης σύμφωνα με την άδεια χρήσης:
CC BY-NC-ND 4.0

Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα