αμάνικος επενδύτης 14196
Σαγιάκι, μπροστινή όψη 
Σαγιάκι, μπροστινή όψη 
Σαγιάκι, μπροστινή όψη 
Σαγιάκι, μπροστινή όψη 
Σαγιάκι, πίσω όψη 
Σαγιάκι, πίσω όψη 
Κεντητή ένωση και διακόσμηση πλάτης, αριστερή πλευρά
Κεντητή ένωση και διακόσμηση πλάτης, αριστερή πλευρά
Κάχες με φούντες
Κάχες με φούντες
Λαγκιόλι, άνοιγμα
Λαγκιόλι, άνοιγμα
Ταυτότητα Αντικειμένου
Αριθμός Ταυτότητας Αντικειμένου (ΑΤΑ)
14196
Όνομα αντικειμένου
αμάνικος επενδύτης
Άλλο / Τοπικό όνομα
σαγιάκι
Τυπολογία
φορεσιά με σιγκούνι
Χρόνος κατασκευής
αρχές 20ού αι.
Μέρος συνόλου
Όχι
Φυσική Περιγραφή
Περιγραφή
Λευκός, αμάνικος και μακρύς επενδύτης, ανοιχτός μπροστά, βασικό εξάρτημα της πωγωνίσιας φορεσιάς, που φοριέται πάνω από το πουκάμισο (ρουτί) και είναι κοντύτερος απ' αυτό. Φτιαγμένος από ντόπια μαλλιά, υφασμένος, νεροτριβιασμένος και στολισμένος με άσπρα γαϊτάνια είναι σεγκούνι, ενώ φτιαγμένος από "καλύτερο", αγοραστό ύφασμα, στολισμένο με μαύρα γαϊτάνια, και ίσως και αγοραστές, κόκκινες φούντες και κουμπιά είναι σαγιάκι. Το σαγιάκι φορούν οι νιόνυφες και όσες παντρεμένες γυναίκες δεν είναι μεγάλες σε ηλικία, ενώ σεγκούνι φοριέται από τις ανύπαντρες, τις ηλικιωμένες και τις χήρες ή τις πενθούσες, επειδή θεωρείται "σκέτο", καθώς το άσπρο γαϊτάνι δεν φαίνεται. Τόσο το σεγκούνι όσο και το σαγιάκι έχουν το ίδιο κόψιμο, και τα δύο στολίζονται μπροστά με επίρραπτη, αγοραστή τσόχα (ρούχο) σε σκούρα χρώματα. Το σαγιάκι
είναι φτιαγμένο από ένα πίσω φύλλο, τη "μάνα", με πλάτος 23εκ., που ενώνεται με τα δυο μπροστινά φύλλα (πλ. 11εκ.) με ραφή στους ώμους. Τα φύλλα αυτά καλύπτουν μόνο το μισό άνοιγμα της μασχάλης που συμπληρώνει στενόμακρη λωρίδα υφάσματος με μυτερή απόληξη. Η σύνδεσή του με το φύλλο της πλάτης γίνεται με θηλιές από μαύρο γαϊτάνι που αφήνουν μακριά σχισμή. Το "μπροστάρι" ανεβαίνει λοξά έχοντας πλάτος 22εκ. στη βάση του και 8εκ. κάτω από το γιακά. Η βάση του συμπληρώνεται από μικρό, τριγωνικό ύφασμα ύψους 18εκ. Στον άξονα του πίσω ανοίγματος του χεριού και της κεντητής ένωσης, αρχίζουν τα λαγκιόλια. Στο κέντρο περίπου της βάσης τους, έχουν άνοιγμα 11εκ., με δύο θηλιές κάτω από τη μύτη τους, από τις οποίες η μία έχει καταστραφεί. Ακριβώς από πάνω τους, το ύφασμα έχει "τσιμπηθεί" με κόκκινες κλωστές. Τα λαγκιόλια, από τη μύτη τους και σε μήκος 15εκ., έχουν επίσης "τσιμπηθεί" δημιουργώντας δυο δίπλες, τις κάχες, στολισμένες με μαύρο γαϊτάνι που στις πλευρές τους σχηματίζει διπλές και τριπλές θηλιές. Το κατακόρυφο "τσίμπημα" διακοσμείται και στις δυο του πλευρές με διπλό γαζί από μαύρη και κόκκινη κλωστή, που διακοσμεί και την πλαϊνή πλευρά συνεχίζοντας ως το άνοιγμα της μασχάλης. Αντίθετα, τριπλό γαζί από δύο κόκκινες κλωστές και μια ενδιάμεση μαύρη παρακολουθεί τις κάχες στην πλευρά της πλάτης και συνεχίζει κατακόρυφα ως την ένωση των ώμων. Από τους ώμους ως την αρχή των λαγκιολιών, το τριπλό γαζί πλαισιώνεται από μαύρα γαϊτάνια. Μαύρο γαϊτάνι ντύνει και τη ραφή του τριγωνικού, πλαϊνού κομματιού σταματώντας λίγο πιο κάτω από τη μύτη των λαγκιολιών. Οι λεπτεπίλεπτες κουκίδες των γαζιών προσδίδουν ανάλαφρο τόνο στον διάκοσμο της πλάτης. Εντυπωσιακότερες ασφαλώς είναι οι συνολικά δώδεκα κόκκινες φούντες στις κάχες, τέσσερις κατακόρυφες και δυο στις πλαϊνές απολήξεις τους. Σκούρο, επίρραπτο βυσσινί ρούχο στολίζει τον μικρό, όρθιο γιακά, και σχηματίζει δυο κατακόρυφες λωρίδες (πλ. 13εκ.), στρογγυλεμένες στο λαιμό, που πλαισιώνουν το άνοιγμα ως κάτω από τη μέση. Κάτω από το στήθος, από μία κατακόρυφη, κλώστινη θηλιά στην κάθε πλευρά. Το μαύρο μεταξωτό γαϊτάνι που έχει αναλάβει τη διακόσμηση, περιβάλλει το ρούχο, όπως και όλα τα ανοίγματα του σαγιακιού. Για να μη χαλάσει η φόρμα του επενδύτη, οι γυναίκες όχι μόνο δεν κάθονταν επάνω του αλλά συχνά εφάρμοζαν το στράκωμα: "δρόσιζαν" τα ρούχα, τα δίπλωναν και τα έβαζαν κάτω από το στρώμα για να διατηρούνται οι τσακίσεις.
Διάκοσμος & Μοτίβα
Διάκοσμος
γεωμετρικός διάκοσμος
Μοτίβα / Θέματα διακόσμου
-
Ύψος
1.040
Κατασκευή
Κατασκευαστής / Δημιουργός
ραφτάδες
Χρόνος κατασκευής
αρχές 20ού αι.
Τόπος κατασκευής (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)
Ελλάδα | Ήπειρος | Ιωαννίνων
Πωγώνι
Υλικά
γαϊτάνι μεταξωτό
μαλλί
μεταξοκλωστή
τσόχα
Τεχνικές
επίρραπτη
κέντημα, γαζί
κεντητή ένωση
υφαντό βιομηχανικό
υφαντό, νεροτριβή
Χρήση
Χρήστης
γυναίκα
Κοινωνική ηλικία
παντρεμένη
Περίσταση χρήσης
γιορτινό
Χρόνος χρήσης
αρχές 20ού αι.
Τόπος χρήσης (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)
Ελλάδα | Ήπειρος | Ιωαννίνων
Πωγώνι
Απόκτηση
Τρόπος απόκτησης
Άγνωστο
Τεκμηρίωση
Βιβλιογραφικές πηγές έρευνας
Άντζακα-Βέη, Ε. 1966, "Η τοπική ενδυμασία του Πωγωνίου", Εθνογραφικά 10: 19-90, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
Βακάλης, Θ. χ.χ., Τα Άνω Ραβένια και τα Δυτικότερα Ζαγοροχώρια. Ιστορία, Πολιτισμός, Θεσμοί, Λαογραφία, Μίλητος.
Παπαντωνίου, Ι. 1996, Ελληνικές Τοπικές Ενδυμασίες, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
Χατζημιχάλη, Α. 1978, Λαϊκή Φορεσιά. Οι φορεσιές με το σιγκούνι Α΄, (επιμ. Γιανναρά-Ιωάννου, Τ.) Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη - Μέλισσα.

Άδεια χρήσης εικόνων

Χρησιμοποιήστε το αρχείο ή την εικόνα προεπισκόπησης σύμφωνα με την άδεια χρήσης:
CC BY-NC-ND 4.0

Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα