αμάνικος επενδύτης
2541/7
Ταυτότητα Αντικειμένου
Αριθμός Ταυτότητας Αντικειμένου (ΑΤΑ)
2541/7
Όνομα αντικειμένου
αμάνικος επενδύτης
Άλλο / Τοπικό όνομα
χαρτζωτός
Τυπολογία
φορεσιά με καβάδι
Χρόνος κατασκευής
αρχές 20ού αι.
Μέρος συνόλου
Όχι
Φυσική Περιγραφή
Περιγραφή
Σαγιάς, φτιαγμένος από ένα είδος πικέ, βαμβακερό πανί του εμπορίου με σχέδια στην ύφανση, τα φραστερά. Είναι βαμμένος με λουλάκι (γαλαζούρα) από τις γυναίκες και σιδερωμένος με κάποιο βαρύ αντικείμενο που φτιάχνει στα λαγκιόλια τις πιέτες, μπλέτες. Είναι φτιαγμένος από ένα κομμάτι υφάσματος στο πίσω μέρος, τη "μάνα", που σταματάει λίγο κάτω από τους ώμους και συμπληρώνεται ως το ύψος τους με λωρίδα πανιού. Οι ραφές της πίσω "μάνας" στολίζονται στις δυο πλευρές με κυματιστό γαζί. Το στενό μπροστινό φύλλο φθάνει ως τα μισά του κάτω ανοίγματος του χεριού και ανεβαίνει πλάι του σχηματίζοντας λεπτή τιράντα που ενώνεται με την πλάτη. Ανάμεσα στο μπροστινό φύλλο και το άνοιγμα μεσολαβεί λοξό φύλλο, το μπροστάρι, που στενεύει ψηλά σχηματίζοντας την λοξή λαιμόκοψη.
Στο πλάι, κάτω από το άνοιγμα του χεριού, στενόμακρο, ορθογώνιο κομμάτι πανιού, το βαθράκι, ενώνει το μπροστινό με το πίσω φύλλο και συγκρατεί τα λαγκιόλια, τρία σε κάθε πλευρά. Το πάνω μέρος του κορμού είναι φοδραρισμένο με απλό βαμβακερό πανί. Στενή λωρίδα από το ίδιο πανί φοδράρει και τον ποδόγυρο και το μπροστινό άνοιγμα περίπου ως την επένδυση του κορμού. Εσωτερικά στο φύλλο της πλάτης, λίγο χαμηλότερα από το σημείο όπου αρχίζουν τα λαγκιόλια, έχει στερεωθεί μακριά λευκή κορδέλα του μέτρου, δεμένη φιόγκο. Είκοσι περίπου εκατοστά πάνω από τον ποδόγυρο, μαύρη οριζόντια, δαντελωτή τρέσα, η πανωλόρδα, που παλιά έπλεκαν οι γυναίκες με το βελονάκι, τρέχει παράλληλα προς την κεντητή ταινία του ποδόγυρου, που έχει εσωτερική επένδυση και είναι στερεωμένη μόνο στην επάνω της πλευρά. Το κέντημα του σαγιά με μεταξωτά χάρτζια ή ζέχια, που του δίνουν και το όνομα χαρτζωτός, παραπέμπει στην περιοχή Καρδίτσας-Τρικάλων όπου και κυριαρχεί το πορτοκαλί χρώμα. Ο καρδιτσιώτικος σαγιάς όμως, είναι συνήθως λευκός χωρίς να λείπουν και οι εξαιρέσεις. Στα Τρίκαλα πάλι, ο εσωτερικός σαγιάς, ο χαμπλουσαγιάς, είναι όμοιος με τον εξωτερικό, απλά είναι κατά 10εκ. κοντύτερος. Εδώ έχουμε ένα σαγιά από το νυφιάτικο, καλό ύφασμα, διακοσμημένο μόνο με κεντητή λωρίδα χαρτζωτού νυφικού σαγιά στον ποδόγυρο που, συνήθως, ταίριαζε με το κέντημα του γιλέκου. Το κεντρικό διακοσμητικό μοτίβο είναι η κλάρα, μικρό οριζόντιο σχήμα από πολλές ενωμένες σειρές που σχηματίζουν δυο καμπύλες και απολήγουν σε πεπλατυσμένη σπείρα. Η κάθε καμπύλη φιλοξενεί την σπείρα του προηγούμενου και του επόμενου σχήματος. Το κέντημα ολοκληρώνεται με σειρά από μυτάκια ή ντουγαδάκια πάνω σε μαύρο φόντο. Στο επάνω τελείωμα της ταινίας, δαντελωτή κορδέλα του μέτρου σε χρώμα πράσινο λαδί και, κάτω, ρέλιασμα με γκρενά κορδέλα. Ένα παρά ένα, το μοτίβο διασπάται, και μαζί του η πορτοκαλί μονοχρωμία, για να παρεμβληθούν άλλα χρώματα, ζωηρό πράσινο και μπλε, και βυσσινί, που αποδίδουν δυο από τις ψηλές καμπύλες του μοτίβου. Στα λαγκιόλια, σε τρεις από τις ραφές τους, ο ποδόγυρος έχει "τσιμπηθεί", ώστε οι πιέτες να πετάνε προς τα έξω.
Διάκοσμος & Μοτίβα
Διάκοσμος
σχηματοποιημένος διάκοσμος
Μοτίβα / Θέματα διακόσμου
μυτάκια, κλάρα
Ύψος
1.050
Κατασκευή
Κατασκευαστής / Δημιουργός
ραφτάδες, βλάχοι
Χρόνος κατασκευής
αρχές 20ού αι.
Τόπος κατασκευής (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)
Ελλάδα |
Θεσσαλία |
Καρδίτσας
Καρδίτσα
Ελλάδα |
Θεσσαλία |
Τρικάλων
Τρίκαλα
Υλικά
βαμβάκι
καναβάτσο
κορδέλα βαμβακερή
πολύκλωνες μεταξωτές κλωστές
τρέσα
Τεχνικές
βαφή,
λουλάκιασμα
επίρραπτη
κέντημα επίρραπτο,
τερζήδικο
υφαντό βιομηχανικό
Χρήση
Πληθυσμιακή / Πολιτισμική / Εθνοτική ομάδα
Καραγκούνηδες
Χρήστης
γυναίκα
Περίσταση χρήσης
γιορτινό
Χρόνος χρήσης
αρχές 20ού αι.
Τόπος χρήσης (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)
Ελλάδα |
Θεσσαλία |
Καρδίτσας
Καρδίτσα
Ελλάδα |
Θεσσαλία |
Τρικάλων
Τρίκαλα
Απόκτηση
Τρόπος απόκτησης
Αγορά
Πιθανή χρονολογία πρόσκτησης
4/1/1961
Τεκμηρίωση
Βιβλιογραφικές πηγές έρευνας
Άδεια χρήσης εικόνων
Χρησιμοποιήστε το αρχείο ή την εικόνα προεπισκόπησης σύμφωνα με την άδεια χρήσης:
CC BY-NC-ND 4.0
Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα
