αμάνικος επενδύτης 6169
Ασπρογάιτανο σεγκούνι
Ασπρογάιτανο σεγκούνι
Ασπρογάιτανο σεγκούνι
Ασπρογάιτανο σεγκούνι
Ασπρογάιτανο σεγκούνι, πίσω όψη
Ασπρογάιτανο σεγκούνι, πίσω όψη
Διακοσμητική ένωση και κάχες
Διακοσμητική ένωση και κάχες
Άνοιγμα στο λαγκιόλι
Άνοιγμα στο λαγκιόλι
Τσαπρακούλι
Τσαπρακούλι
Ταυτότητα Αντικειμένου
Αριθμός Ταυτότητας Αντικειμένου (ΑΤΑ)
6169
Όνομα αντικειμένου
αμάνικος επενδύτης
Άλλο / Τοπικό όνομα
σεγκούνι
Τυπολογία
φορεσιά με σιγκούνι
Χρόνος κατασκευής
αρχές 20ού αι.
Μέρος συνόλου
Όχι
Φυσική Περιγραφή
Περιγραφή
Λευκός αμάνικος, μακρύς επενδύτης, ανοιχτός μπροστά, βασικό εξάρτημα της πωγωνίσιας φορεσιάς, που φοριέται πάνω από το πουκάμισο (ρουτί) και είναι κοντύτερος απ' αυτό. Φτιαγμένος από ντόπια μαλλιά, υφασμένος, νεροτριβιασμένος και στολισμένος με άσπρα γαϊτάνια είναι σεγκούνι, ενώ φτιαγμένος από "καλύτερο", αγοραστό ύφασμα, στολισμένο με μαύρα γαϊτάνια και, ίσως και αγοραστές, κόκκινες φούντες και κουμπιά είναι σαγιάκι. Το σαγιάκι φορούν οι νύφες και οι νιόνυφες, αλλά και όσες παντρεμένες δεν είναι μεγάλες σε ηλικία. Το σεγκούνι φοριέται από τις ανύπαντρες, τις ηλικιωμένες και τις χήρες ή τις πενθούσες, επειδή θεωρείται "σκέτο", καθώς το άσπρο γαϊτάνι δεν φαίνεται πάνω στο λευκό σαγιάκι. Τόσο το σεγκούνι όσο και το σαγιάκι έχουν το ίδιο κόψιμο, και τα δυο στολίζονται μπροστά με επίρραπτη, αγοραστή τσόχα
(ρούχο) σε σκούρα χρώματα. Το ασπρογάιτανο σεγκούνι είναι φτιαγμένο από ένα ίσιο, πίσω φύλλο, τη "μάνα", πλάτους 25εκ., που αφού σχηματίσει τον ελαφρά τριγωνικό ώμο και το μεγαλύτερο μέρος του ανοίγματος του χεριού, κατεβαίνει με το μισό του πλάτος στην κάθε μπροστινή πλευρά. Στην εξωτερική του πλευρά ενώνεται με το λοξό, μπροστινό φύλλο που ξεκινά κάτω από το γιακά. Εσωτερικά, ενώνεται με ελάχιστο τριγωνικό κομμάτι υφάσματος που συνδέεται με τη "μάνα", με θηλιές από λευκό γαϊτάνι. Η μύτη του ανοίγματος μένει ανοιχτή ως το σημείο όπου αρχίζει το μεγάλο, ψηλό λαγκιόλι. Η μύτη του λαγκιολιού, σε μήκος 11εκ., εξέχει έχοντας "τσιμπηθεί" με άσπρες βελονιές, δημιουργώντας δυο δίπλες, τις κάχες. Στη βάση του λαγκιολιού, και περίπου στο μέσον της, υπάρχει κατακόρυφο άνοιγμα (ύψους 12εκ.) που κλείνει με δυο στροφές του γαϊτανιού κάτω από τη μύτη του. Διπλό, μάλλινο γαϊτάνι μαζί με μεταξωτό κορδόνι, φτιάχνουν το λευκό τελείωμα σε όλα τα ανοίγματα του σεγκουνιού. Στην τριγωνική μύτη του ώμου, στο τελείωμα του μπροστινού ανοίγματος και του ανοίγματος του λαγκιολιού, το εξωτερικό γαϊτάνι στρίβει σε μικρή θηλίτσα. Ίδιος συνδυασμός μάλλινου γαϊτανιού και μεταξωτού κορδονιού αλλά σε μαύρο χρώμα πλαισιώνει τον μικρό, όρθιο γιακά και την επίρραπτη, σκούρα βυσσινί τσόχα που στολίζει όλο το στήθος ως λίγο κάτω από τη μέση. Δέκα εκατοστά κάτω από την αρχή του μπροστινού ανοίγματος, τσαπρακούλι με μπρούντζινο χρώμα στερέωνε με το θηλυκό ζευγάρι του το σεγκούνι. Συνήθως τρία δίδυμα τσαπράκια κατά μήκος της επίρραπτης τσόχας συγκρατούν τις άκρες του μπροστινού ανοίγματος, στο στήθος. Ο ρόλος τους είναι μάλλον διακοσμητικός, αφού οι επενδύτες κλείνουν με τοκάδες, μεγάλες κόπιτσες. Στο τσαπρακούλι, πάνω σε δίσκο με ακτίνες, δυο χέρια σφίγγουν το ένα το άλλο σε χειραψία. Για να μη χαλάσει η φόρμα του επενδύτη, οι γυναίκες όχι μόνο δεν κάθονταν επάνω του αλλά συχνά εφάρμοζαν το στράκωμα: "δρόσιζαν" τα ρούχα, τα δίπλωναν και τα έβαζαν κάτω από το στρώμα για να διατηρούνται οι τσακίσεις.
Διάκοσμος & Μοτίβα
Διάκοσμος
γεωμετρικός διάκοσμος
Μοτίβα / Θέματα διακόσμου
-
Ύψος
1.050
Κατασκευή
Κατασκευαστής / Δημιουργός
ραφτάδες
Χρόνος κατασκευής
αρχές 20ού αι.
Τόπος κατασκευής (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)
Ελλάδα | Ήπειρος | Ιωαννίνων
Πωγώνι
Υλικά
γαϊτάνι μάλλινο
κορδόνι μεταξωτό
κράμα μετάλλων
μαλλί
τσόχα
Τεχνικές
επίρραπτη
κεντητή ένωση
υφαντό βιομηχανικό
υφαντό, νεροτριβή
χυτή
Χρήση
Χρήστης
γυναίκα
Ηλικία
νέα
Κοινωνική ηλικία
ανύπαντρη
Χρόνος χρήσης
αρχές 20ού αι.
Χρήστης
γυναίκα
Ηλικία
ηλικιωμένη
Κοινωνική ηλικία
χήρα
Χρόνος χρήσης
αρχές 20ού αι.
Τόπος χρήσης (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)
Ελλάδα | Ήπειρος | Ιωαννίνων
Πωγώνι
Απόκτηση
Τρόπος απόκτησης
Δωρέα
Συλλέκτης
Κουτλίδη Χρ.
Πιθανή χρονολογία πρόσκτησης
10/4/1970
Τεκμηρίωση
Βιβλιογραφικές πηγές έρευνας
Άντζακα-Βέη, Ε. 1966, "Η τοπική ενδυμασία του Πωγωνίου", Εθνογραφικά 10: 19-90, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
Βακάλης, Θ. χ.χ., Τα Άνω Ραβένια και τα Δυτικότερα Ζαγοροχώρια. Ιστορία, Πολιτισμός, Θεσμοί, Λαογραφία, Μίλητος.
Παπαντωνίου, Ι. 1996, Ελληνικές Τοπικές Ενδυμασίες, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
Χατζημιχάλη, Α. 1978, Λαϊκή Φορεσιά. Οι φορεσιές με το σιγκούνι Α΄, (επιμ. Γιανναρά-Ιωάννου, Τ.) Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη - Μέλισσα.

Άδεια χρήσης εικόνων

Χρησιμοποιήστε το αρχείο ή την εικόνα προεπισκόπησης σύμφωνα με την άδεια χρήσης:
CC BY-NC-ND 4.0

Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα