φουστάνι 1108

Τσούκνα, αμάνικο φουστάνι της νέας γυναίκας από το Καβακλί

Λεπτομέρεια κεντητού διακόσμου στον κόρφο και στις ενώσεις της μάνας με τα βαγκιόλια

Λεπτομέρεια κεντητού διακόσμου στον ποδόγυρο: τσιαπραζάκ(ι), μπέλκες και ουγιές

Ταυτότητα Αντικειμένου

Αριθμός Ταυτότητας Αντικειμένου (ΑΤΑ)

1108

Όνομα αντικειμένου

φουστάνι

Άλλο / Τοπικό όνομα

τσούκνα

Τυπολογία

χωρικό

Χρόνος κατασκευής

αρχές 20ού αι.

Μέρος συνόλου

Όχι

Φυσική Περιγραφή

Περιγραφή

Τσούκνα, αμάνικο γυναικείο φουστάνι της νέας γυναίκας, μάλλινο, υφαντό στον αργαλειό από τις ίδιες τις γυναίκες με τεχνική 'πουλ'το. Αρχικά γίνεται το ράψιμο της τσούκνας, ύστερα η βαφή με μαύρο χρώμα από το μπογιατζή και μετά τη "ρίχνουν" στο ντουλάπι ή ντρίστα (νεροτριβή). Τέλος γίνεται, το σούφρωμα (πτύχωση) και η διακόσμηση. Η τσούκνα αποτελείται από ένα μονοκόμματο τμήμα υφάσματος μπρος - πίσω, χωρίς ραφή στους ώμους, που λέγεται μάνα. Σε κάθε πλάι, τέσσερα λοξά κομμάτια ύφασμα, τα βαγκιόλια, που σχηματίζουν τα μεγάλα ανοίγματα των χεριών και δίνουν φάρδος στο ένδυμα. Το κυκλικό άνοιγμα του λαιμού καταλήγει σε μικρό άνοιγμα στο στήθος, τύπου "V", τη λιμαριά. Κέντημα έχει η τσούκνα στον κόρφο και στον ποδόγυρο. Ο κόρφος είναι πλούσια κεντημένος με

σταυροβελονιά μονή. Από μεταξωτά νήματα σε χρώματα έντονα, κόκκινο, πράσινο, λευκό, μπλε, μαύρο και κίτρινο σχηματίζονται τρία ορθογώνια παραλληλόγραμμα, ένα κάτω από τη λιμαριά και δύο εκατέρωθεν αυτής, η σύνθεση των οποίων δίνει ένα μεγάλο, ολοκέντητο παραλληλόγραμμο. Τα μοτίβα που το αποτελούν είναι γεωμετρικά, κυρίως ρομβοειδή, αλλά και σχηματοποιημένα. Σχηματίζονται αλλεπάλληλα "Χ", γερτά "S", τρίγωνα και τετράγωνα. Το παραλληλόγραμμο είναι ολόγυρα γαρνιρισμένο με γαλάζια (ελαφρώς αποχεωματισμένη) βαμβακερή κλωστή. Επιπλέον, η λιμαριά είναι ρελιασμένη με μεταξωτές κλωστές στα ίδια χρώματα. Οι ενώσεις της μάνας με τα βαγκιόλια, στο ύψος του παραλληλόγραμμου, είναι κεντημένες με διαδοχικές ελλείψεις με μεταξοκλωστές στα χρώματα του γενικού διακόσμου. Η διακόσμηση του ποδόγυρου ξεκινώντας από κάτω: αρχικά το τσιαπραζάκ(ι), μια οριζόντια σειρά από γαλάζιο βαμβακερό γαϊτάνι. Ύστερα μια φαρδιά ταινία που καλύπτεται με επίρραπτες μπέλκες, κομμάτια μεταξωτών υφασμάτων σε χρώματα κίτρινο, πράσινο και μπλε και σάπιο μήλο. Στο μέσον αυτής της ταινίας, καθώς επίσης και κοντά στο άνω και κάτω άκρο της, επίρραπτες, μαύρες, μάλλινες βούλες σε οριζόντια διάταξη. Επίσης, επίρραπτη τρέσα χρυσή, τοποθετημένη σε κατακόρυφες ευθείες συμπληρώνει το διάκοσμο στις μπέλκες. Τέλος, οι ουγιές, μια ταινία από γαλάζια βαμβακερή (αποχρωματισμένη) και χρωματιστές μεταξωτές κλωστές που σχηματίζουν οριζόντιες ευθείες και παραλληλόγραμμα. Στο ύψος περίπου της μέσης φέρει οριζόντια αναδίπλωση (μεταγενέστερη επέμβαση) για να μειωθεί το ύψος του ενδύματος.

Διαβάστε περισσότερα

Διάκοσμος & Μοτίβα

Διάκοσμος

γεωμετρικός διάκοσμος

Μοτίβα / Θέματα διακόσμου

πολύγωνο, παραλληλόγραμμα, ρόμβοι, συγκλίνουσες, κατακόρυφες και οριζόντιες ευθείες, ελλείψεις

Ύψος

1.140

Πλάτος

0.310

Κατασκευή

Κατασκευαστής / Δημιουργός

οι ίδιες οι γυναίκες, μπογιατζής

Χρόνος κατασκευής

αρχές 20ού αι.

Τόπος κατασκευής (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)

Βόρεια Θράκη (Καβακλί)

Υλικά

βαμβακερή κλωστή

μάλλινη κλωστή

μαλλί

μετάξι

μεταξοκλωστή

τρέσα χρυσή

Τεχνικές

επίρραπτη

κέντημα μετρητό, σταυροβελονιά μονή

πτύχωση

υφαντό, απολυτό

υφαντό βιομηχανικό

υφαντό, νεροτριβή, ντουλάπια

Χρήση

Πληθυσμιακή / Πολιτισμική / Εθνοτική ομάδα

πρόσφυγες

Χρήστης

γυναίκα

Ηλικία

νέα

Περίσταση χρήσης

γιορτινό

Χρόνος χρήσης

αρχές 20ού αι.

Τόπος χρήσης (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)

Βόρεια Θράκη (Καβακλί)

Απόκτηση

Τρόπος απόκτησης

Άγνωστο

Δημοσιεύσεις

Δημοσιεύσεις αντικειμένου

Ημερολόγιο ΛτΕ 1992: φωτ. 21

Τεκμηρίωση

Βιβλιογραφικές πηγές έρευνας

Λαδά-Μινώτου, Μ. κ.ά. 1993, Ελληνικές φορεσιές, Αθήνα, Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος.

Μελίδου-Κεφαλά, Ν. 2002, "Παραδοσιακές ενδυμασίες της Θράκης" στο Ημερολόγιο του Λυκείου των Ελληνίδων Αθηνών, Αθήνα, Λύκειον των Ελληνίδων.

Παπαντωνίου, Ι. 1992, Μακεδονικές φορεσιές, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.

Παπαντωνίου, Ι. 1996, Ελληνικές Τοπικές Ενδυμασίες, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.

Πραντσίδη, Β. & Γ. 2000, "Οι παραδοσιακές φορεσιές από το Καβακλί της Ανατολικής Ρουμελίας (Βόρειας Θράκης)", Ενδυματολογικά 1: 146-162, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.

Χατζημιχάλη, Α. 1948-1954, Ελληνικαί εθνικαί ενδυμασίαι Α΄-Β΄, Αθήνα.

Άδεια χρήσης εικόνων

Χρησιμοποιήστε το αρχείο ή την εικόνα προεπισκόπησης σύμφωνα με την άδεια χρήσης:
CC BY-NC-ND 4.0

Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα