μανικωτός μπούστος
5272/4
Ταυτότητα Αντικειμένου
Αριθμός Ταυτότητας Αντικειμένου (ΑΤΑ)
5272/4
Όνομα αντικειμένου
μανικωτός μπούστος
Άλλο / Τοπικό όνομα
τζάκος
Τυπολογία
χωρικό
Χρόνος κατασκευής
τέλη 19ου αι.
Μέρος συνόλου
Όχι
Φυσική Περιγραφή
Περιγραφή
Κοντός, εφαρμοστός μπούστος, ο τζάκος, με κορμό από μονόφυλλο βαμβακερό πανί του εμπορίου. Το βαθύ και πλατύ κατακόρυφο άνοιγμά του που φθάνει σχεδόν ως το τελείωμα του μπούστου στρογγυλεύοντας το κλείσιμο, κλείνει με δύο κουμπιά. Είναι στολισμένο με ανοιχτό κανελί γαϊτάνι που φθάνει ως τις πλαϊνές ραφές. Ο κορμός δεν είναι οργανικά δεμένος με τα μανίκια. Ο τζάκος έχει κανονικά δύο ζευγάρια μανίκια. Τα πανωμάνικα είναι στενά, φθάνουν ως τον αγκώνα και έχουν τα δικά τους σχέδια και βελονιές. Τα κατωμάνικα ραμμένα χαλαρά με τα πανωμάνικα, έχουν συνήθως το ίδιο κέντημα με το πουκάμισο. Στον συγκεκριμένο τζάκο τα πανωμάνικα λείπουν και η εντύπωσή τους υποκαθιστά επίρραπτο έντονο ροζ-φούξια βελούδο με ενυφασμένο ανθικό διάκοσμο. Η πάνω του πλευρά, παράλληλη με τη
ραφή των μανικιών, στολίζεται με επίρραπτη, πλουμιστή τρέσα του μέτρου με ροζ και πράσινες πούλιες και γαλάζια κλωστή στις ενώσεις. Στην ένωση των μανικιών με τον κορμό, κάτω από τις μασχάλες, έχει τοποθετηθεί μικρό, ρομβοειδές πανί για άνεση στην κίνηση. Ψηλά, κοντά στους ώμους, με λαδοπράσινη κλωστή και σταυροβελονιά, δυο κλαδάκια (ή ημιτελής μονόγραμμα "Χ.Χ"). Τα κατωμάνικα είναι φτιαγμένα από βαμβακερό πανί του αργαλειού, κεντημένα πρώτα σε τελάρο με γραφτή τεχνική. Το κέντημα έχει χρωματιστές και μαύρες μεταξοκλωστές καλύπτει πυκνά και σφιχτά ύψος 23,5εκ. Στην μπροστινή, καλή όψη μεγάλο χρυσοκέντημα. Στην μπορντούρα των μανικιών, διπλή σειρά από ζιγκ-ζαγκ με πεπλατυσμένες γωνίες, όρθια και ανάστροφα, σχηματίζουν χαλαρά εξάγωνα που διακοσμούνται με λεπτά, διπλά ζιγκ-ζαγκ. Η μεγάλη, μεσαία ζώνη γεμίζει με μεγάλους, ολόκληρους και μισούς ρόμβους, τοποθετημένους σε σειρά με χρωματιστά τα λεπτά τους περιγράμματα και τα μικρά γεωμετρικά και γραμμικά μοτίβα που τους διακοσμούν. Η επάνω λεπτή ταινία επαναλαμβάνει, συντετμημένο κατά το ήμισυ (και με φωτεινότερα χρώματα στο αριστερό μανίκι), τον διάκοσμο της μπορντούρας. Ως εδώ το κέντημα έχει γίνει σε μαύρο φόντο με κόκκινες, πράσινες, κίτρινες, γαλάζιες, ανοιχτές και σκούρες κλωστές. Αφήνοντας κενή μια λεπτή σειρά πανιού, καταλήγει σε μαυρόασπρες γλώσσες ή δοντάκια, σαν αυτά που συναντάμε στον ποδόγυρο των πουκάμισων. Το κέντημα έχει γίνει με μαύρη κλωστή και τα λευκά γραμμικά σχέδια γίνονται από το πανί που έχει μείνει ακέντητο. Μισός ρόμβος στη ραφή του αριστερού μανικιού και μικρό κομμάτι πάλι στη ραφή του δεξιού, έχουν επίσης αφεθεί μαυρόασπρα, δηλαδή μισοκεντημένα. Ήδη από τα μέσα του 19ου αιώνα, το χρυσοκέντημα υποδηλώνει πλούτο και κοινωνική θέση. Στην εμφάνιση και στην τεχνική, μοιάζει με τα εκκλησιαστικά βυζαντινά κεντήματα (χρυσοκλαβαρικά) χωρίς να είναι τόσο λεπτοφτιαγμένο. Οι γυναίκες ή οι μαΐστρες που "έριχναν το χρυσάφι", τύλιγαν το λεπτό χρυσόνημα γύρω από χοντρή, κίτρινη μεταξωτή κλωστή, στριμμένη πολλές φορές, το μπρισίμι. Αποτέλεσμα είναι η ανάγλυφη όψη του χρυσοκεντήματος. Στο μέσον του κεντήματος, προβάλλοντας μέσα από λοξή, ορθή γωνία, υψώνεται θριαμβευτικά ανθισμένος "μαστραπάς". Δεξιά κι αριστερά από το κεντρικό, ρομβοειδές μοτίβο, δυο μικροί "μαστραπάδες" και σχηματοποιημένα φυλλοφόρα κλαδιά. Το κέντημα ακουμπά πάνω σε χρυσοκεντημένη μπορντούρα. Στο τελείωμα του μανικιού, κόκκινο γαϊτάνι. Στερεωμένη στο εσωτερικό του μανικιού, προβάλλει στην απόληξή του δαντελωτή ταινία, το μανικέττι.
Διάκοσμος & Μοτίβα
Διάκοσμος
γεωμετρικός διάκοσμος
Μοτίβα / Θέματα διακόσμου
-
Ύψος
0.360
Πλάτος
0.450
Κατασκευή
Κατασκευαστής / Δημιουργός
οι ίδιες οι γυναίκες, μαΐστρες
Χρόνος κατασκευής
τέλη 19ου αι.
Τόπος κατασκευής (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)
Ελλάδα |
Στερεά Ελλάδα |
Αττικής
Αττική (κηφισιά (;) Μαρούσι (;))
Υλικά
βαμβάκι
βελούδο
γαϊτάνι μεταξωτό
κουμπί
μεταξοκλωστή
τρέσα
χρυσοκλωστή
Τεχνικές
δαντέλα του μέτρου
κέντημα,
πεταχτή
υφαντό
χρυσοκέντημα
Χρήση
Πληθυσμιακή / Πολιτισμική / Εθνοτική ομάδα
Αρβανίτες
Χρήστης
γυναίκα
Περίσταση χρήσης
νυφικό
Χρόνος χρήσης
τέλη 19ου αι. - αρχές 20ού αι.
Πληθυσμιακή / Πολιτισμική / Εθνοτική ομάδα
Αρβανίτες
Χρήστης
γυναίκα
Περίσταση χρήσης
γιορτινό
Χρόνος χρήσης
τέλη 19ου αι. - αρχές 20ού αι.
Τόπος χρήσης (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)
Ελλάδα |
Στερεά Ελλάδα |
Αττικής
-
Απόκτηση
Τρόπος απόκτησης
Αγορά
Πιθανή χρονολογία πρόσκτησης
25/4/1967
Τεκμηρίωση
Βιβλιογραφικές πηγές έρευνας
Άδεια χρήσης εικόνων
Χρησιμοποιήστε το αρχείο ή την εικόνα προεπισκόπησης σύμφωνα με την άδεια χρήσης:
CC BY-NC-ND 4.0
Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα
