μαντίλι κεφαλής 826

Πιέτες από τις Σπέτσες

Η μπορντούρα του μαντιλιού

Η γωνία του μαντιλιού

Μικρά, σχηματοποιημένα φυτικά μοτίβα στον κάμπο του μαντιλιού

Ταυτότητα Αντικειμένου

Αριθμός Ταυτότητας Αντικειμένου (ΑΤΑ)

826

Όνομα αντικειμένου

μαντίλι κεφαλής

Άλλο / Τοπικό όνομα

πιέτες ή τσεμπέρι

Τυπολογία

νησιωτικό, αστικό

Χρόνος κατασκευής

20ός αι.

Μέρος συνόλου

Όχι

Φυσική Περιγραφή

Περιγραφή

Πιέτες ή τσεμπέρι, μεγάλο τριγωνικό κεφαλομάντιλο από τις Σπέτσες. Είναι φτιαγμένο από λινομέταξο μπεζ ύφασμα, φοδραρισμένο με κίτρινο βαμβακερό πανί, το ντύμα. Έχει σχήμα ορθογώνιου ισοσκελούς τριγώνου, του οποίου οι ίσες πλευρές (μήκους 96εκ. η καθεμία) διακοσμούνται με φαρδιά, χρυσοκέντητη μπορντούρα. Το κέντημα του μαντιλιού φτιαγμένο στο τελάρο, με την αφαιρετική του απλότητα θυμίζει παιδική ζωγραφική. Άμορφα περιγράμματα αιωρούνται με σχετική συμμετρία δημιουργώντας ποικίλα σχήματα, όπως μια γλάστρα με λουλούδι, περικλείοντας σχηματικά λουλούδια που μοιάζουν με νιφάδες χιονιού ή ορίζοντας περίεργα μακρόστενα σχήματα που θα μπορούσαν να ήταν και νησιά. Συνδυάζονται το μαύρο με το καφέ, το ζωηρό πράσινο, και το μωβ. Στη γωνία δυο καμπυλόσχημα ζευγάρια προσδίδουν μια εραλδική διάσταση. Ο κάμπος του μαντιλιού είναι διάσπαρτος με μικρά, σχηματοποιημένα

φυτικά μοτίβα. Στην ανάποδη της μεγάλης πλευράς έχουν στερεωθεί δύο κορδελάκια, τα καπίστρια, φτιαγμένα από το ίδιο ύφασμα με το ντύμα. Οι πιέτες ή το τσεμπέρι αποτελούν χαρακτηριστικό τμήμα του κεφαλοκαλύμματος και οι γυναίκες Ύδρας και Σπετσών και της Ερμιονίδας ονόμαζονταν "τσεμπερούδες". Αφού τα μαλλιά γίνουν πλεξούδες και τοποθετηθεί το φακιόλι -τα μπουλέτσια από ξένα μαλλιά που δίνουν ύψος συνηθίζονταν μόνον από τις αρχόντισσες- μπαίνουν σε πιέτες κολλητά στη ρίζα των μαλλιών και δένονται κάτω από τις κοτσίδες τα καπίστρια ή ζωνίτσες, δυο κορδονάκια ραμμένα στο σημείο που το μαντίλι ακουμπά στους κροτάφους. Στη συνέχεια, οι γωνίες του μαντιλιού (τσέπια) σταυρώνονται χαλαρά κάτω από το σαγόνι, αφού το μαντίλι πτυχωθεί πρώτα (πιέτες) και στους κροτάφους. Τα τσέπια γυρίζουν πίσω και στερεώνονται στην κορυφή του κεφαλιού και προς τα πίσω. Οι πιέτες στολίζονταν με έξι καρφίτσες. Οι γιορτινές και νυφικές πιέτες είναι ολοκέντητες με χρυσά, πολύχρωμα ή μονόχρωμα κεντήματα.

Διαβάστε περισσότερα

Διάκοσμος & Μοτίβα

Διάκοσμος

σχηματοποιημένος διάκοσμος

Μοτίβα / Θέματα διακόσμου

Ύψος

0.710

Μήκος

1.460

Κατασκευή

Κατασκευαστής / Δημιουργός

οι ίδιες οι γυναίκες

Χρόνος κατασκευής

20ός αι.

Τόπος κατασκευής (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)

Ελλάδα | Στερεά Ελλάδα | Αττικής

Αργοσαρωνικός (Σπέτσες)

Υλικά

βαμβάκι

λινομέταξο

μεταξοκλωστή

Τεχνικές

κέντημα, αλυσίδα

κέντημα, κομποβελονιά

κέντημα, πεταχτή

κέντημα, ρίζα

υφαντό

Χρήση

Χρήστης

γυναίκα

Κοινωνική ηλικία

παντρεμένη

Περίσταση χρήσης

γιορτινό

Χρόνος χρήσης

20ός αι.

Τόπος χρήσης (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)

Ελλάδα | Στερεά Ελλάδα | Αττικής

Αργοσαρωνικός (Σπέτσες)

Απόκτηση

Τρόπος απόκτησης

Άγνωστο

Τεκμηρίωση

Βιβλιογραφικές πηγές έρευνας

Κορρέ-Ζωγράφου, Κ. 1991, Νεοελληνικός κεφαλόδεσμος, Αθήνα.

Παπαντωνίου, Ι. 1978, "Συμβολή στη μελέτη της γυναικείας ελληνικής παραδοσιακής φορεσιάς", Εθνογραφικά 1: 5-92, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.

Άδεια χρήσης εικόνων

Χρησιμοποιήστε το αρχείο ή την εικόνα προεπισκόπησης σύμφωνα με την άδεια χρήσης:
CC BY-NC-ND 4.0

Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα