πουκάμισο
14247
Κολονάτο πουκάμισο, στύλοι και μπορντούρα στην πίσω "μάνα" και δεξί λοξάρι
Ταυτότητα Αντικειμένου
Αριθμός Ταυτότητας Αντικειμένου (ΑΤΑ)
14247
Όνομα αντικειμένου
πουκάμισο
Άλλο / Τοπικό όνομα
καμίς
Τυπολογία
φορεσιά με σιγκούνι
Χρόνος κατασκευής
19ος αι.
Μέρος συνόλου
Όχι
Φυσική Περιγραφή
Περιγραφή
Κολονάτο πουκάμισο, νυφιάτικο και γιορτινό, που παίρνει τ' όνομά του από τις κολόνες, τις κατακόρυφες κεντητές ταινίες δεξιά και αριστερά στη "μάνα", που φθάνουν από τον ποδόγυρο ως κάτω από το στήθος. Έξω από την Πελοπόννησο, κολονάτα πουκάμισα συναντάμε μόνο στην Τανάγρα και τα συγγενικά χωριά. Είναι από βαμβακερό του αργαλειού, από βαμβάκι που οι γυναίκες επεξεργάζονταν πριν το υφάνουν, όπως επεξεργάζονταν και το υφαντό πανί για να το λευκάνουν. Είναι φτιαγμένο από δύο κεντρικά φύλλα, την μπρος και πίσω "μάνα", πλάτους 52εκ. το καθένα. Το φάρδος αυξάνει με πλαϊνές λόξες (λοξάρια ή κλίνγκια), μία δεξιά και μία αριστερά, πλάτους 35εκ. η κάθε μία, που με βάση τον ποδόγυρο καταλήγουν σε μύτη λίγο κάτω από το μέσο της μανικοκόλλησης. Ανάμεσα
στα λοξάρια και την πίσω "μάνα" παρεμβάλλονται μικρές λόξες που φθάνουν 49εκ. και 52εκ. πάνω από τον ποδόγυρο και προσθέτουν φάρδος 9εκ. η καθεμιά. Τα μανίκια ενώνονται κάθετα με τον κορμό, είναι μονόφυλλα και αρκετά φαρδιά (26εκ.). Η ευρύχωρα στρογγυλή λαιμόκοψη καταλήγει σε κατακόρυφο άνοιγμα 19εκ., πιθανόν μεγαλύτερο αρχικά, αφού κάτω ακριβώς από τη μύτη του υπάρχει μπάλωμα 6,5εκ. Το άνοιγμα ρελιάζεται με κεραμιδί κλωστή. Σε δυο σημεία του πουκάμισου, οριζόντιες ταινίες με διαφορετικό χρώμα στο πανί, μαρτυρούν ότι το είχαν κοντύνει αρκετά. Στο μετρητό κέντημα από μεταξοκλωστές κυριαρχεί το κανελί χρώμα που διανθίζεται με γαλάζιο και λίγο σκοτεινό κίτρινο. Το κέντημα διατάσσεται σε κατακόρυφες ταινίες, με εξαίρεση τις κυκλικές ταινίες στον ποδόγυρο και το γύρο των μανικιών. Η ίση βελονιά στα μανίκια και η καγκελωτή στον κορμό του πουκάμισου συμβάλλουν αποφασιστικά στο διαφορετικό ύφος των κεντημάτων. Οι κολόνες έχουν ύψος μόλις 50εκ. και σχηματίζονται από την κατακόρυφη παράταξη τετραγωνισμένου μοτίβου που γεμίζει με τέσσερα σχηματοποιημένα φύλλα διατεταγμένα σε σχήμα "Χ" γύρω από κεντρικό σταυρό. Στους στύλους, μέγεθος και μοτίβο ποικίλλουν. Δεκαέξι είναι οι ψηλοί στύλοι και οκτώ οι μικρότεροι που τοποθετούνται μόνο στα δυο φύλλα της "μάνας", ενώ ένας ψηλός στύλος τοποθετείται οπωσδήποτε πάνω στις ραφές. Μόνον τέσσερις ψηλοί στύλοι συντίθενται από τετραγωνισμένα μοτίβα, οι περισσότεροι υψώνονται με μεγάλη σχηματοποίηση σαν φυλλοφόρα κλαδιά, ενώ κάποιοι άλλοι αποκτούν ρευστά περιγράμματα με τα πολλά τους τετραγωνάκια. Στην οριζόντια ταινία του ποδόγυρου επαναλαμβάνεται με μεγάλη σχηματοποίηση και πάλι καρδιόσχημο μοτίβο με φυτική απόληξη. Ίδια απόληξη ψηλού "μίσχου" διακρίνει τα μοτίβα μεταξύ τους. Στα μανίκια ευκρινή μοτίβα γεμίζουν οριζόντιες ταινίες: λοξά παραλληλόγραμμα διαχωρίζονται με εσωτερικά διασταυρούμενες γραμμές, ζιγκ-ζαγκ συμπληρώνεται από διπλές, κατακόρυφες γωνίες και, στην κορυφή, ρόμβοι με προεκτάσεις στις πλευρές τους αποδίδουν σχηματικά λουλούδια.
Διάκοσμος & Μοτίβα
Διάκοσμος
γεωμετρικός διάκοσμος
Μοτίβα / Θέματα διακόσμου
-
Διάκοσμος
σχηματοποιημένος φυτικός διάκοσμος
Μοτίβα / Θέματα διακόσμου
-
Ύψος
1.270
Πλάτος
0.980
Κατασκευή
Κατασκευαστής / Δημιουργός
οι ίδιες οι γυναίκες
Χρόνος κατασκευής
19ος αι.
Τόπος κατασκευής (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)
Ελλάδα |
Πελοπόννησος |
Κορινθίας (;)
Βόχα (;), Περαχώρα (;)
Υλικά
βαμβάκι
μεταξοκλωστή
Τεχνικές
κέντημα μετρητό,
ίση
κέντημα μετρητό,
καγκελωτή
υφαντό
Χρήση
Χρήστης
γυναίκα
Κοινωνική ηλικία
νύφη
Περίσταση χρήσης
νυφικό
Χρόνος χρήσης
19ος αι.
Χρήστης
γυναίκα
Κοινωνική ηλικία
παντρεμένη
Περίσταση χρήσης
γιορτινό
Χρόνος χρήσης
19ος αι.
Τόπος χρήσης (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)
Ελλάδα |
Πελοπόννησος |
Κορινθίας (;)
Βόχα (;), Περαχώρα (;)
Απόκτηση
Τρόπος απόκτησης
Άγνωστο
Τεκμηρίωση
Βιβλιογραφικές πηγές έρευνας
Άδεια χρήσης εικόνων
Χρησιμοποιήστε το αρχείο ή την εικόνα προεπισκόπησης σύμφωνα με την άδεια χρήσης:
CC BY-NC-ND 4.0
Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα
